این روزها داشتن یک خالکوب ماهر برای هر آرایشگاه مردانه و زنانهای یک امتیاز ویژه به حساب میآید، چرا که درخواست زنان برای انجام خالکوبی بالا رفته و خیلیها حاضرند مبالغ هنگفتی را بابت این کار بپردازند.
برپایه این گزارش، دختران و زنان جوان بیشتر تمایل دارند خالکوبیها بر روی دست و پاهایشان نقش ببندد. دامنه پدیده خالکوبی اما به مدارس دخترانه نیز کشیده شده و برخی از دختران در مدارس علاقه وافر خود به خالکوبی را با کشیدن نقوشی توسط خودکار نشان میدهند.
طرحهای متوسط با رنگ عادی ۱۰۰ هزار تومان و با رنگ آمریکایی ۲۰۰ هزار تومان؛ خالکوبی کل بدن یک آقا با تخفیف، ۱۰ میلیون تومان می شود.
بسیاری از این افراد اعتقاد دارند که خالکوبی آنها را خاص و منحصر به فرد میکند، یا اینکه علاقه خود به یک گروه یا نماد خاص را، از این طریق نشان میدهند. این رفتار امروز در غرب نیز برای گروههایی همانند: نژادپرستان، همجنسبازان، و ولگردها، به وجود آمده و این افراد با خالکوبی در سر و گردن و گوش و بدن، دستها و پاها، قصد آن دارند که چهرهی خود را از مردم عادی متمایز کنند و یک پایگاه اجتماعی جداگانه برای خود ایجاد کنند.و در ایران نیز به شدت شیوع پیدا کرده است.
خلاصه خالکوبی به هر دلیلی و با هر هدفی که انجام شود، واقعیتی است پردرد و رنج که هم اکنون در دنیا طرفداران بسیاری پیدا کرده است و نمادی برای جلوه گری و خودنمایی در جامعه شده است، تأسف آور آنکه شاهد این رویکرد در میان ورزشکاران و هنرمندان نیز هستیم به عنوان نمادی از تناسب اندام و زور و بازو و به نمایش گذاشتن هیکل های مردانه و….. ولی آیا بزرگان و پهلوانان متدین و اخلاق مدار زور و بازوی خود را اینگونه به رخ دیگران می کشیدند؟ اگرچه بنا به گفته مدیر کل دفتر امور فرهنگی سازمان تربیت بدنی بخشنامه برای منع خالکوبی تمام بازیکنان با هر ملیتی در ایران وجود دارد ولی در ظاهر امر می توان شاهد گسترش خالکوبی بایکنان در رشته های مختلف بود.
تاتو (خالکوبی) چیست؟
قرار گرفتن مواد رنگی با منشاء خارجی در زیر پوست باعث تغییرات رنگی می شود که این حرکات را خالکوبی یا تاتو می نامیم. به این صورت که ابتدا نقش را با سوزنی بر پوست حک میکنند تا اندکی خون بیاید. سپس ماده رنگی را بر این زخم قرار میدهند تا به تدریج جذب پوست شود. ماده رنگی شامل، سرمه، دوده چراغ، آب تره یا هر رنگ طبیعی ماندگار دیگر بصورت مایع یا جامد باشد، البته رنگ های شیمیایی که بیشترشان سمی و سرطان زا هستند نیز امروزه استفاده می شود.
تاریخچه پیدایش خالکوبی
خالکوبی (تاتو) پوست که امروزه به یک روش جمعی در میان مردم تبدیل شده است از ۵۳۰۰ سال پیش وجود داشته و در بعضی از فرهنگها مرسوم بوده چنانچه آثار خالکوبی یا سوراخ کردن بدن در اجساد مومیایی مشهود است. و در بعضی از فرهنگها علامتی از زیبایی محسوب میشده و یا به قصد ایجاد علایم و نمادهای اجتماعی، مذهبی، فرقهای، فرهنگی و جلب توجه به این امر پرداخته می شده است.
انسان کهن در ابتدا برای زینت و آراستگی خود از نشانه هایی که از طبیعت الگو برداری کرده بود کمک میگرفت و اعتقاد بعضی بر این است که در ابتدا مردان خود را می آراستند و با رنگ کردن بدن و یا مجروح کردن خود به شکل های متفاوت جلب توجه می کردند. مجروح کردن بدن در مردان برای تزیین یک امر عادی بوده و گاهی میزان این جراحت ها باعث مرگ نیز می شده است. شکافتن پوست و رنگ کردن آن، خالکوبی و… هنوز هم در بین مردان رایج تر از زنان است.
پیشینه خالکوبی در ایران چیست؟
دکتر مجید ابهری، رفتار شناس، مشاور کمیسیون اجتماعی مجلس در این باره می گوید :
بعضی از رفتارهای گذشته ریشه در فرهنگ و باورهای سنتی و تاریخی در جامعه ما داشته و هر کدام نمادی برای یکی از اقشار یا رفتارهای اجتماعی بوده است. خالکوبی، در سالهای قدیم ویژه افراد سابقهدار، زندان کشیده و کسانی بود که سابقه مدت بازی در شهر و محلهی خود داشتند و با این کار، قصد داشتند ابهت و چهرهی ترسناکی برای خود تدارک نمایند.
این رفتار در قدیم در میان بعضی از پهلوانان نیز رایج بوده است ولی نکته حائز اهمیت اینجاست که از منظر اسلام خالکوبی عمل شایسته ای نبوده و نیست خواه به دلیل آزار بدن و خواه به دلیل نقش و نگار پس می توان نتیجه گرفت بسیاری از پهلوانان متدین به این عمل مبادرت نداشته اند.
افرادی که خالکوبی میکنند چگونه شخصیتی دارند؟
خالکوبی یکی از راههای خودنمایی است مثل خیلی راهها. یک نفر به خاطر اینکه خودش را به دوستانش اثبات کند، دست به این کار میزند و دیگری برای اینکه مبادا یک ثانیه هم بدون آرایش ظاهر شود، پوستش را دفتر چرکنویس نمادها و سمبلها و رنگها قرار میدهد.
دکتر باقر صابری زفرقندی، رییس سابق اداره سلامت روانی اجتماعی و پیشگیری از اعتیاد وزارت بهداشت، انگیزه افراد برای خالکوبیکردن را اینگونه بیان میکند:
"افرادی که اعتماد به نفس پایینی دارند و دوران رشد نابسامانی را سپری کرده و بیشتر تحقیر شدهاند، برای جبران این کاستیها و بازیابی اعتماد به نفس خود به رفتارهایی روی می آورند که نمایشی است و سعی میکنند اقداماتی انجام دهند که بر خلاف عرف جامعه است. خالکوبی کردن یکی از این اقدامات است. دومین دسته افرادی هستند که دچار اختلال شخصیت ضد اجتماعی یا سایکوپات هستند. به عبارت دیگر چنین افرادی تمام تلاششان این است که قوانین جامعه را زیر پا بگذارند و بر خلاف هنجارهای جامعه حرکت کنند.”
یکی از اقدامات شایع در این افراد خالکوبی عکسهای خارج از عرف(عکس های خشن و مستهجن) روی بدنشان است. به اعتقاد دکتر زفرقندی بیشتر کسانی که خالکوبی میکنند اختلال شخصیت ضداجتماعی دارند. رییس اداره سلامت روانی، اجتماعی و پیشگیری از اعتیاد وزارت بهداشت، گروه دیگر از افرادی را که خالکوبی میکنند، این گونه توصیف میکند:
«گروه دیگر، افرادی هستند که تحت تأثیر گروههای همسان خود قرار میگیرند و به دلیل ضعف اعتماد به نفس، صرفا جهت تجربه کردن، سراغ اقداماتی نظیر خالکوبی میروند. زمانی خالکوبی به غلط نشان از پهلوانی بود، اما در حال حاضر، دال بر هیچ چیزی جز رفتارهای ضد اجتماعی نیست.
شخصیت ضد اجتماعی در طول دوران رشد شکل میگیرد و کلیت آن به خانواده برمیگردد. خانوادههایی که اعتیاد و نابسامانی اخلاقی در آنها وجود دارد، شخصیتهای ضداجتماعی را در خود پرورش میدهند».
عوارض خالکوبی یا تاتو از منظر علم پزشکی
پزشکان متخصص پوست، مو و زیبایی درباره عوارض خالکوبی یا تاتو چنین می گویند:
عوارض تاتو با مواد رنگی می تواند سبب ایجاد (گوشت اضافی)، عفونت در محل، حساسیت، ایجاد آلرژی به مواد رنگی شود، همچنین می تواند سبب انتقال انواع بیماری های واگیردار از جمله ایدز و هپاتیت شود، در صورتی که شخص نیاز به عکس برداری با MRI داشته باشد، تاتو در محل می تواند به دلیل وجود فلزات سنگین مانند اکسید آهن با این گونه تصویربرداری ها تداخل نماید و تشخیص را دچار مشکل نماید.
فتوای علما و خالکوبی
در این قسمت برای تکمیل بحث از نظر فقهی نظر بعضی مراجع عظام مانند: امام خمینی(ره)، آیة الله خامنهای (دام ظله العالی) را در این مورد جویا شدیم که به این شرح است:
« خالکوبی حرام نیست و اثری که از آن در زیر پوست می گذارد مانع از رسیدن آب نیست و وضو و غسل با آن صحیح است چون مانع از رسیدن آب به روی پوست نمی باشد مگر اینکه عکس های مستهجن باشد و یا اسامی مقدس که در حال عدم وضو یا جنابت مایه اشکال شود.(چکیده).»