زیبا کلام: جنبش دانشجویی در هیچ مقطعی دستور بگیر احزاب سیاسی بیرون دانشگاه نبود

این جنبش همواره مستقل بوده و عدم استقلال جنبش های دانشجویی اتهامی است که اصولگرایان به این جنبش می زنند.این استاد دانشگاه می گوید که درهیچ مقطعی از تاریخ جنبش دانشجویی دستور بگیر احزاب و تشکلهای سیاسی بیرون دانشگاه نبوده است وهمین امر موجب زنده و پایدار ماندن این جنبش شده است.مشروح گفتگوی صادق زیبا کلام با پایگاه خبری روز نورا در زیرمی خوانید:

آقای دکتر به نظر شما چه عواملی در شکل گیری جنبش های دانشجویی در ایران نقش داشته است ؟

بیشترین عاملی که در ایران باعث شد جنبش دانشجویی در مبارزات سیاسی و اجتماعی نقش با اهمیتی پیدا کنند پدیده استبداد در ایران بوده است. این پدیده باعث شده که به احزاب و تشکل های سیاسی- جریانات سیاسی مستقل از حکومت خیلی اجازه فعالیت ندهند. در نتیجه دانشگاه به طور طبیعی یک محلی محسوب می شد که معمولا دور از تبلیغات دولتی و فشارهای حکومتی بود و کنترل حکومت بر روی دانشگاه ها به نسبت سایر مکانهای دیگر در جامعه کمتر بود.

در نهایت دانشگاه ها در آن زمان توانستند یک تحرک های سیاسی داشته باشند. بنابراین اگر روزی روزگاری در ایران و در سطح جامعه توسعه سیاسی اتفاق بیفتد آن وقت ایران هم مانند بسیاری از کشورهای توسعه یافته شاهد پدیده ای مانند جنبش دانشجویی نخواهد بود. همچنان که اگر امروز به مالزی، هند، ژاپن، انگلستان و آلمان بروید پدیده ای به نام جنبش دانشجویی نیست. اما اگر به مصر، تونس و یا برمه بروید دانشگاه ها بسیار ملتهب هستند و پدیده ای به نام جنبش دانشجویی وجود دارد. بنابراین می توان گفت که حاکمیت بیشترین دلیل به وجود آمدن ، بقا و دوام جنبش های دانشجویی در است.

به نظر شما جنبش های دانشجویی در کشور مستقل هستند و چه اقداماتی باید انجام شود تا استقلال جنبش های دانشجویی محفوظ بماند؟

جنبش های دانشجویی همواره مستقل بوده اند و حکومت ها، بسیار سعی کردند که حرکت های دانشجویی موازی بوجود بیاورند ولی هیچ وقت نتوانستند موفق شوند و هیچ وقت دانشجویان به سمت و سوی تشکلهای صوری نرفتند اما در برخی موارد هم این نوع تشکل ها شکل گرفت که در واقع  این تشکلها خیلی موفق نبودند و بیشتر یک  اسم محسوب می شدند تا یک حرکت جدی که در توده های دانشجویی ریشه داشته باشد.

در حال حاضر جنبش های دانشجویی چه نقشی در جریانات سیاسی و اجتماعی کشور دارند؟

هر قدر که فضای سیاسی بازتر باشد طبیعتا جنبش های دانشجویی منعکس می شوند به بیرون از دانشگاه ها  و هر قدر فضای سیاسی بسته باشد جنبش های دانشجویی متمایل می شوند به درون دانشگاه ها؛ بنابراین جنبش های دانشجویی حقیقی همیشه متاثر از شرایط عمومی جامعه هستند.

یعنی می توان به نوعی وابستگی کامل و یا نسبی جریانات دانشجویی به حاکمیت سیاسی و یا احزاب را به عنوان آسیبی برای جنبش های دانشجویی قلمداد کرد؟

در ایران جریانات دولتی همواره جنبش دانشجویی را متهم کردند که شما ملهم و متاثر از جریانات و احزاب بیرون دانشگاه هستید و این جملات را از دولتی ها و مسئولین دولت ها بسیار شنیده ایم که جنبش دانشجویی باید مستقل باشد و نباید در دست احزاب و جریانات بیرون دانشگاه باشد. این امر را بیشتر اصولگرایان مطرح می کنند و می خواهند جنبش دانشجویی را متهم کنند که شما تابع احزاب، تشکل ها و جریانات سیاسی بیرون دانشگاه هستید.

در صورتیکه واقعا اینگونه نیست و جنبش دانشجویی یک حرکت است و از منظر جامعه شناختی سیاسی نمی تواند وابسته به جریانات وابسته به قدرت باشد و هیچ وقت در ایران و در هیچ مقطعی جنبش دانشجویی دستور بگیر از احزاب و تشکلهای سیاسی بیرون دانشگاه نبوده و این اتهامی است که اصولگرایان به جنبش های دانشجویی می زنند که شما از احزاب و تشکل های سیاسی وابسته به اصلاح طلب خط می گرفتید. در حالیکه این امر یک اتهام است و یکی از ویژگی های اصلی و عمده جنبش های دانشجویی مستقل بودن آن است.

جنبش های دانشجویی برای فعال شدن در جامعه نیازمند چه اقداماتی هستند؟

اینگونه نیست که اقداماتی بیرون از دانشگاه انجام شود که باعث کمک به جنبش دانشجویی گردد و یا جنبش دانشجویی متحول تر و پویا تر شود. اگر شرایط بیرون از دانشگاه بسیار سخت و سنگین باشد در آن صورت می توان گفت که جنبش های دانشجویی به حرکت و تکاپو می افتند.

اما اگر شرایط بیرون و فضای سیاسی یک مقدار آزاد باشد در آن صورت خود به خود احزاب و جریانات سیاسی در بیرون دانشگاهها فعالیت می کنند و اینگونه نیست که تنها در دانشگاه بتوان فعالیت سیاسی کرد و بیرون از دانشگاه هم فعالیت سیاسی صورت می گیرد. بنابراین جنبش دانشجویی و فعالیت های سیاسی دانشجویی بسیار ملهم و متاثر از شرایط و فضای سیاسی و عمومی کشور است.

در شرایط کنونی جامعه فضا برای تشکل های دانشجویی چگونه است و چرا برخی مواقع فضای فعالیت برای دانشجویان تنگ می شود؟

وقتی دولت ها از جنبش دانشجویی نگران می شود سعی می کند که آن را به دلیل نگرانی هایی که وجود دارد، محدود کند و سعی می کنند فعالین جنبش دانشجویی را شناسایی و با ستاره دار کردنشان آنها را از دانشگاه دور کند.