گزارشی از سفر به قرهداغ
روز نو- قطار در میان کوه و دشت پیچ و تاب ميخورد، ما نیز با هر تکان قطار اندکی جابهجا ميشویم، شب است و نميشود از مناظر اطراف لذت برد، به ناچار خود را به عالم خواب ميسپاریم تا پس از برخاستن در آذربایجان باشیم، مقصد ما در این سفر رسیدن به شهری کردنشین در استان آذربایجان غربی است و مهمان شدن در خانوادهاي محلی و صمیمی.
ساعت 20:15 دقیقه سفر ما از ایستگاه راه آهن تهران آغاز ميشود، گرچه هوای بیرون سرد است، اما هوای داخل کوپهها چنان گرم است که زمستان را از یاد ميبریم، قرار است 10 ساعتی را در قطار باشیم، پس اسباب سرگرمی را پیشتر مهیا کردهایم، خواندن نمایشنامه، یافتن موضوعی برای بحث و گفتوگو و هر آنچه تا ساعاتی که برای خواب آماده ميشویم بتواند سفر در جاده تاریک را برایمان به خاطرهاي خوش بدل کند.
ساعت ۷:30 دقیقه به مراغه ميرسیم، آقا واحد، راننده مینیبوس منتظر ماست و بنا بر توافق قبلی، قرار است ما را به مهاباد، به عنوان اولین مقصد گردشگریمان، ببرد. صبحانه را ميشود در شهرهای میانه راه صرف کرد، اما اگر زمان بیشتری برای خرید نیاز داشته باشید، بهتر است صبحانه را در همان مینیبوس آقا واحد صرف کنید- ما نیز در سفر خود این راه را برگزیدیم تا با توجه به کمبود وقت زمان خریدمان را محدود نکرده باشیم- ساعت نزدیک 11 است که به مهاباد ميرسیم و رهسپار بازار این شهر ميشویم، در این شهر ميتوانید از لوازم کوه گرفته تا لوازم خانگی و بهداشتی هر آنچه را نیاز داشتيد تهیه کنید، لوازم کوه و سفر به هر قیمتی که بخواهید در این بازار هست، البته اجناس عموما دست دوم هستند و باید خیلی تلاش کنید تا کفش و کوله و بقیه لوازم را با قیمت مناسب و نو بیابید.
از آنجا که تعدادی از دوستانمان زمان بیشتری برای خرید نیاز داشتند و تعدادی نیز خسته بودند، ترجیح دادیم گروه کوچکمان را به دو بخش تقسیم کنیم، افرادی که ميخواستند بیشتر در طبیعت باشند سری به سد مهاباد بزنند و بقیه زمانشان را در بازار صرف کنند. این سد جزو زیباترین مناطق دیدنی شهر مهاباد است، دریاچهاي زیبا در کناره کوه که در آن اسباب تفریح نظیر قایقهاي موتوری نیز در نظر گرفته شده است. ظهر شده است و باید ناهار را در رستورانهاي روبهروی بازار صرف کرد، پیشنهاد ما به شما برای انتخاب غذا دیزی است، در بین دوستان ما کسانی که این غذا را سفارش داده بودند راضیتر از دیگران به نظر ميرسیدند.
قرار است پس از صرف غذا، راهی غار سهولان شویم، غاری آبی در میانه راه بوکان و مهاباد، مینیبوس به فرعی غار ميپیچد و پس دقایقی به دهانه سهولان ميرسیم. ابتدا باید بلیت تهیه کنیم و پس از ورود در صف انتظار برای رسیدن قایقها بمانیم. تا رسیدن قایقها فرصت برای عکس گرفتن هست و ما نیز این فرصت را از دست نميدهیم. مسئول قایق با رسیدن به هر نقطه، توضیحهاي مختصری درباره نقش روی غار و نام آن برای مسافرانش ميدهد. زمان زیادی طول نميکشد که به پایان غارنوردیمان نزدیک ميشويم و دوباره عازم سفر، اینبار به روستایی در نزدیکی مهاباد به نام قره داغ ميرويم.
نام قرهداغ اگرچه ابتدا ما را یاد مردمان ترک مياندازد، اما روستایی است کردنشین، با مردمانی ساده و صمیمی که نهایت تلاش خود را برای رضایت میزبانانشان به کار ميبندند. در اختیار قرار دادن خانههاي محلی برای مهمانان به گفته آقای رودساز نه فرصتی برای کسب درآمد، بلکه امکانی برای معرفی جاذبههاي گردشگری و طبیعتگردی روستاست. از خوششانسی ماست که همزمان با ورود ما یک عروسی نیز در این روستا برپاست و ما هم به عنوان میهمان دعوت ميشویم. از عادتهاي مردمان کرد قره داغ است که در عروسی در استکان چایاي که به شما تعارف شده است، مبلغی به عنوان شاواز گذاشته شود و اگر کسانی نیز همراه آنان به پایکوبی بپردازند، مبلغی را به عنوان شاواز به خواننده بدهند، از این رو اگر به اندازه ما خوششانس بودید، رعایت این نکات را فراموش نکنید.
شب شده است و ما در خانه محلی آقای رودسار جمع شدهایم و او با علاقه از جاذبههاي روستایشان ميگوید، در میانه این گفتوگوهاست که شام حاضر ميشود و ميتوانیم آش دوغ محلی را به همراه چلومرغ و خورشت لوبیاسبز صرف کنیم. جگر تفت داده شده تزئینی است که قرهداغیها برای آش دوغ خود در نظر ميگیرند، شما ميتوانید تجربه این آش را بهعنوان یکی از جاذبههاي سفرتان بعدها برای دیگران نقل کنید. از آنجا که پیش از طلوع آفتاب، بایستی به تالاب کانی برازان برای پرندهنگری رهسپار شویم، شب زودتر خاموشی ميزنیم و ساعت پنج صبح بیدار ميشویم، تا آخرین روز سفرمان را بیشتر کش داده باشیم.
صبح ساعت 5:30، وانت آقای رودساز منتظر ماست، هر آنچه لباس گرم داریم به تن ميکنیم و به سمت تالاب ميرویم. تصورمان این است که مشابه تالاب یوسف کند که در جاده قره داغ به آن برخوردهایم یا تالاب باباعلی، در ميانه راه مراغه - بناب این تالاب نیز سطحی محدود داشته باشد، اما پیش روی چشم ما تالابی چند هکتاری ظاهر ميشود که اگر آرام باشیم، ميتوانیم در آن صدای انواع پرندگان را به وضوح بشنویم. بر تپه مشرف به تالاب ميایستیم تا دوستان عکاسمان دوربینهایشان را برای گرفتن عکس یا پرندهنگری، حاضر کنند. در سکوت تالاب دستههاي پرندگان بر سطح آب دیده ميشوند، از جمله پرندگان این تالاب که به نام بهشت پرنده نگری ایران معروف شده، فلامينگو، گاوچرانك، زاغي، غراب، پرستو خانگي، حواصيل ارغواني، زنبورخوار، لكلك، دليچه كوچك، عقاب مارخوار، چنگر، كشيم سياه، پرستوي دريايي، اكرات كوچك، حواصيل سفيد بزرگ، اردك بلوطي، خروس كولي، باكلان، چوب پا، اردك نوك پهن، سار، اردك اردهاي، چكاوك كاكولي و كلاغ ابلق هستند. گاه اما صدای شلیک گلولهاي از شکار خبر ميدهد-شکار پرندگانی که این محل را بهعنوان مأمن و مأواری خویش برگزیدهاند- آقای رودساز ميگوید شکار در این منطقه غیرقانونی است، اما هستند کسانی که هر روز قانون را در این منطقه زیر پا ميگذارند.
با بالا آمدن خورشید، به منزل آقای رودسار ميرویم، سفره صبحانه پهن است و در آن انواع کره و پنیر و ماست محلی چیده شده، میزبان ما هم در کنارمان مينشیند و با هم صبحانه را صرف ميکنیم. حال وقت خداحافظی از قرهداغ است و راهی مقصد بعد شدن، شما دو راهکار دارید: اینکه به تالاب یوسف کند سری بزنید و از آنجا به بناب رفته و پس از صرف ناهار در این شهر عازم مراغه شده و از مناطق تاریخی این شهر دیدن كنيد و اگر مایلید سوغات از آنجا تهیه کنید، یا اینکه این موارد را کنار گذاشته و تنها دریاچه ارومیه را گزینه بعدی خود قرار دهید و از عجب شیر به سمت دریاچه بروید. مقصد بعدی شما دوباره مراغه خواهد بود و سوار شدن به قطاری که شما را در دل شب به تهران بازمیگرداند.
پیشنهادها
اگرچه ممکن است از نظر شما بعید باشد، اما بلیتهاي مراغه خیلی زود تمام ميشود، زمانی که تصمیم به این سفر گرفتید، حتما اولویت خود را تهیه بلیت قرار دهید.
پیش از سفر درباره مکانهاي مورد بازدید، به شکل شفاف و روشن با راننده توافق کنید تا در ضمن سفر دچار مشکل نشوید.
تورهایی که این برنامه را برگزار ميکنند عموما تالاب یوسف کند، غارسهولان، روستای قرهداغ و تالاب کانی برازان را در برنامه خود ميگنجانند، اما شما برای اینکه بتوانید از مناطق بیشتری دیدن کنید، حتما روز آخر سفر زودتر (حدود ساعت 9) از منزل محل اسکان خود خارج شوید.
برای سفارش دادن شام، شما دو گزینه دارید، قیمت عموما برای یک وعده شام (شامل پلو مرغ و آش دوغ) هفت هزار تومان است. اما اگر آش به همراه چند پرس پلو هم سفارش دهید، هزینه شما شش هزار تومان ميشود.
اگر در منزل آقای رودسار باشید، وسایل خواب با خودتان است (لازم است پیش از سفر با او در اینباره صحبت کنید) و اگر در منزل کاک عثمان اسکان یابید، رختخواب در اختیار شما قرار داده ميشود.
هزینه سفر در منزل هاشم رودسار به ازای هر نفر ۳۵۰۰ تومان و در منزل کاک عثمان ۷۰ هزار تومان با هر تعداد محاسبه ميشود.
اگر دوست دارای معلولیتی همراه شماست، به او یادآور شوید که در برخی مکانها ممکن است دچار مشکل شود. بهعنوان مثال اگر چند روز پیش باران آمده باشد رفتن به تالاب با توجه به گل و لای برای دوست دارای معلولیت شما دشوار است و ناچار است از پایین تپه پرندهها را نگاه کند. البته این به آن معنا نیست که پایین تپه منظره خوبی ندارد، تنها به دلیل مشرف بودن، بیشتر افراد آن نقطه را انتخاب ميکنند.
از راننده بخواهید حتما در بناب شما را به رستورانهاي داخل شهر ببرد. رستورانهاي داخلی شهر به لحاظ کیفیت و بهداشت وضع مناسبتری دارند، این امر را پیش از رسیدن به بناب با راننده در میان بگذارید.
درباره رسیدن به دریاچه ارومیه از مهاباد تحقیق کنید. به دلیل دور بودن مسافت گاه رانندهها نیز درباره مکانهایی که بتوانید دریاچه را ببینید اظهار بیاطلاعی ميکنند، پس لازم است شما پیشنهادهایی را برای آنها داشته باشید.
ساعت 20:15 دقیقه سفر ما از ایستگاه راه آهن تهران آغاز ميشود، گرچه هوای بیرون سرد است، اما هوای داخل کوپهها چنان گرم است که زمستان را از یاد ميبریم، قرار است 10 ساعتی را در قطار باشیم، پس اسباب سرگرمی را پیشتر مهیا کردهایم، خواندن نمایشنامه، یافتن موضوعی برای بحث و گفتوگو و هر آنچه تا ساعاتی که برای خواب آماده ميشویم بتواند سفر در جاده تاریک را برایمان به خاطرهاي خوش بدل کند.
ساعت ۷:30 دقیقه به مراغه ميرسیم، آقا واحد، راننده مینیبوس منتظر ماست و بنا بر توافق قبلی، قرار است ما را به مهاباد، به عنوان اولین مقصد گردشگریمان، ببرد. صبحانه را ميشود در شهرهای میانه راه صرف کرد، اما اگر زمان بیشتری برای خرید نیاز داشته باشید، بهتر است صبحانه را در همان مینیبوس آقا واحد صرف کنید- ما نیز در سفر خود این راه را برگزیدیم تا با توجه به کمبود وقت زمان خریدمان را محدود نکرده باشیم- ساعت نزدیک 11 است که به مهاباد ميرسیم و رهسپار بازار این شهر ميشویم، در این شهر ميتوانید از لوازم کوه گرفته تا لوازم خانگی و بهداشتی هر آنچه را نیاز داشتيد تهیه کنید، لوازم کوه و سفر به هر قیمتی که بخواهید در این بازار هست، البته اجناس عموما دست دوم هستند و باید خیلی تلاش کنید تا کفش و کوله و بقیه لوازم را با قیمت مناسب و نو بیابید.
از آنجا که تعدادی از دوستانمان زمان بیشتری برای خرید نیاز داشتند و تعدادی نیز خسته بودند، ترجیح دادیم گروه کوچکمان را به دو بخش تقسیم کنیم، افرادی که ميخواستند بیشتر در طبیعت باشند سری به سد مهاباد بزنند و بقیه زمانشان را در بازار صرف کنند. این سد جزو زیباترین مناطق دیدنی شهر مهاباد است، دریاچهاي زیبا در کناره کوه که در آن اسباب تفریح نظیر قایقهاي موتوری نیز در نظر گرفته شده است. ظهر شده است و باید ناهار را در رستورانهاي روبهروی بازار صرف کرد، پیشنهاد ما به شما برای انتخاب غذا دیزی است، در بین دوستان ما کسانی که این غذا را سفارش داده بودند راضیتر از دیگران به نظر ميرسیدند.
قرار است پس از صرف غذا، راهی غار سهولان شویم، غاری آبی در میانه راه بوکان و مهاباد، مینیبوس به فرعی غار ميپیچد و پس دقایقی به دهانه سهولان ميرسیم. ابتدا باید بلیت تهیه کنیم و پس از ورود در صف انتظار برای رسیدن قایقها بمانیم. تا رسیدن قایقها فرصت برای عکس گرفتن هست و ما نیز این فرصت را از دست نميدهیم. مسئول قایق با رسیدن به هر نقطه، توضیحهاي مختصری درباره نقش روی غار و نام آن برای مسافرانش ميدهد. زمان زیادی طول نميکشد که به پایان غارنوردیمان نزدیک ميشويم و دوباره عازم سفر، اینبار به روستایی در نزدیکی مهاباد به نام قره داغ ميرويم.
نام قرهداغ اگرچه ابتدا ما را یاد مردمان ترک مياندازد، اما روستایی است کردنشین، با مردمانی ساده و صمیمی که نهایت تلاش خود را برای رضایت میزبانانشان به کار ميبندند. در اختیار قرار دادن خانههاي محلی برای مهمانان به گفته آقای رودساز نه فرصتی برای کسب درآمد، بلکه امکانی برای معرفی جاذبههاي گردشگری و طبیعتگردی روستاست. از خوششانسی ماست که همزمان با ورود ما یک عروسی نیز در این روستا برپاست و ما هم به عنوان میهمان دعوت ميشویم. از عادتهاي مردمان کرد قره داغ است که در عروسی در استکان چایاي که به شما تعارف شده است، مبلغی به عنوان شاواز گذاشته شود و اگر کسانی نیز همراه آنان به پایکوبی بپردازند، مبلغی را به عنوان شاواز به خواننده بدهند، از این رو اگر به اندازه ما خوششانس بودید، رعایت این نکات را فراموش نکنید.
شب شده است و ما در خانه محلی آقای رودسار جمع شدهایم و او با علاقه از جاذبههاي روستایشان ميگوید، در میانه این گفتوگوهاست که شام حاضر ميشود و ميتوانیم آش دوغ محلی را به همراه چلومرغ و خورشت لوبیاسبز صرف کنیم. جگر تفت داده شده تزئینی است که قرهداغیها برای آش دوغ خود در نظر ميگیرند، شما ميتوانید تجربه این آش را بهعنوان یکی از جاذبههاي سفرتان بعدها برای دیگران نقل کنید. از آنجا که پیش از طلوع آفتاب، بایستی به تالاب کانی برازان برای پرندهنگری رهسپار شویم، شب زودتر خاموشی ميزنیم و ساعت پنج صبح بیدار ميشویم، تا آخرین روز سفرمان را بیشتر کش داده باشیم.
صبح ساعت 5:30، وانت آقای رودساز منتظر ماست، هر آنچه لباس گرم داریم به تن ميکنیم و به سمت تالاب ميرویم. تصورمان این است که مشابه تالاب یوسف کند که در جاده قره داغ به آن برخوردهایم یا تالاب باباعلی، در ميانه راه مراغه - بناب این تالاب نیز سطحی محدود داشته باشد، اما پیش روی چشم ما تالابی چند هکتاری ظاهر ميشود که اگر آرام باشیم، ميتوانیم در آن صدای انواع پرندگان را به وضوح بشنویم. بر تپه مشرف به تالاب ميایستیم تا دوستان عکاسمان دوربینهایشان را برای گرفتن عکس یا پرندهنگری، حاضر کنند. در سکوت تالاب دستههاي پرندگان بر سطح آب دیده ميشوند، از جمله پرندگان این تالاب که به نام بهشت پرنده نگری ایران معروف شده، فلامينگو، گاوچرانك، زاغي، غراب، پرستو خانگي، حواصيل ارغواني، زنبورخوار، لكلك، دليچه كوچك، عقاب مارخوار، چنگر، كشيم سياه، پرستوي دريايي، اكرات كوچك، حواصيل سفيد بزرگ، اردك بلوطي، خروس كولي، باكلان، چوب پا، اردك نوك پهن، سار، اردك اردهاي، چكاوك كاكولي و كلاغ ابلق هستند. گاه اما صدای شلیک گلولهاي از شکار خبر ميدهد-شکار پرندگانی که این محل را بهعنوان مأمن و مأواری خویش برگزیدهاند- آقای رودساز ميگوید شکار در این منطقه غیرقانونی است، اما هستند کسانی که هر روز قانون را در این منطقه زیر پا ميگذارند.
با بالا آمدن خورشید، به منزل آقای رودسار ميرویم، سفره صبحانه پهن است و در آن انواع کره و پنیر و ماست محلی چیده شده، میزبان ما هم در کنارمان مينشیند و با هم صبحانه را صرف ميکنیم. حال وقت خداحافظی از قرهداغ است و راهی مقصد بعد شدن، شما دو راهکار دارید: اینکه به تالاب یوسف کند سری بزنید و از آنجا به بناب رفته و پس از صرف ناهار در این شهر عازم مراغه شده و از مناطق تاریخی این شهر دیدن كنيد و اگر مایلید سوغات از آنجا تهیه کنید، یا اینکه این موارد را کنار گذاشته و تنها دریاچه ارومیه را گزینه بعدی خود قرار دهید و از عجب شیر به سمت دریاچه بروید. مقصد بعدی شما دوباره مراغه خواهد بود و سوار شدن به قطاری که شما را در دل شب به تهران بازمیگرداند.
پیشنهادها
اگرچه ممکن است از نظر شما بعید باشد، اما بلیتهاي مراغه خیلی زود تمام ميشود، زمانی که تصمیم به این سفر گرفتید، حتما اولویت خود را تهیه بلیت قرار دهید.
پیش از سفر درباره مکانهاي مورد بازدید، به شکل شفاف و روشن با راننده توافق کنید تا در ضمن سفر دچار مشکل نشوید.
تورهایی که این برنامه را برگزار ميکنند عموما تالاب یوسف کند، غارسهولان، روستای قرهداغ و تالاب کانی برازان را در برنامه خود ميگنجانند، اما شما برای اینکه بتوانید از مناطق بیشتری دیدن کنید، حتما روز آخر سفر زودتر (حدود ساعت 9) از منزل محل اسکان خود خارج شوید.
برای سفارش دادن شام، شما دو گزینه دارید، قیمت عموما برای یک وعده شام (شامل پلو مرغ و آش دوغ) هفت هزار تومان است. اما اگر آش به همراه چند پرس پلو هم سفارش دهید، هزینه شما شش هزار تومان ميشود.
اگر در منزل آقای رودسار باشید، وسایل خواب با خودتان است (لازم است پیش از سفر با او در اینباره صحبت کنید) و اگر در منزل کاک عثمان اسکان یابید، رختخواب در اختیار شما قرار داده ميشود.
هزینه سفر در منزل هاشم رودسار به ازای هر نفر ۳۵۰۰ تومان و در منزل کاک عثمان ۷۰ هزار تومان با هر تعداد محاسبه ميشود.
اگر دوست دارای معلولیتی همراه شماست، به او یادآور شوید که در برخی مکانها ممکن است دچار مشکل شود. بهعنوان مثال اگر چند روز پیش باران آمده باشد رفتن به تالاب با توجه به گل و لای برای دوست دارای معلولیت شما دشوار است و ناچار است از پایین تپه پرندهها را نگاه کند. البته این به آن معنا نیست که پایین تپه منظره خوبی ندارد، تنها به دلیل مشرف بودن، بیشتر افراد آن نقطه را انتخاب ميکنند.
از راننده بخواهید حتما در بناب شما را به رستورانهاي داخل شهر ببرد. رستورانهاي داخلی شهر به لحاظ کیفیت و بهداشت وضع مناسبتری دارند، این امر را پیش از رسیدن به بناب با راننده در میان بگذارید.
درباره رسیدن به دریاچه ارومیه از مهاباد تحقیق کنید. به دلیل دور بودن مسافت گاه رانندهها نیز درباره مکانهایی که بتوانید دریاچه را ببینید اظهار بیاطلاعی ميکنند، پس لازم است شما پیشنهادهایی را برای آنها داشته باشید. 
