هدفمندي قيام امام حسين (ع) در روزگار ما

چهار معيار براي بررسي هدفمند بودن يا نبودن قيام امام(ع) وجود دارد كه نخستين معيار شناخت اجزا و خصوصيات اين حركت است. قابل درك بودن پيامها و سخنان امام حسين (ع) براي مردم، معيار دوم سنجش هدفمند بودن اين قيام است كه با توجه به برخي سخنان ايشان، قابل تفسير بودن پيامها تاييد ميشود. به عنوان نمونه امام در جايي ميفرمايد «اني لا اري الموت الا السعادة»، من مرگ را نميبينم جز سعادت، يا ساير تعبيراتي كه ايشان دارند، مواردي ناشناخته و غير قابل فهم نيستند. سوم اينكه آن پيامها معقول و براي ديگران نيز قابل اقتدا باشد، به عنوان مثال مواردي مانند جايگاه انسانيت، كرامت انساني، مبارزه با استبداد، تعالي اخلاقي و... كه در سخنان امام بر آنها تاكيد ميشود كه با روح انسانيت ارتباط دارد و براي همه قابل استفاده است. اين معيار، شاهدي است بر تضمين معيار چهارم كه ارزيابي هدفدار بودن اين قيام يعني فرامذهبي و فرامليتي بودن پيامهاي جرياني كه در كربلا اتفاق افتاد. گرچه امروز ما سعي داريم به عاشورا و كربلا تنها هويت ديني مذهبي دهيم، اما با توجه به استفاده ديگراني كه علاوه بر شيعه نبودن برخي حتي مسلمان نيز نبودند، ميتوان دريافت كه آنها معنايي فرامذهبي و مرتبط با روح انسان از آن درك كردهاند. لذا دليل صحبتهاي امام حسين (ع) با ديگراني كه حتي ميدانست برخي از آنها از كساني نيستند كه با او همراه شوند، بيان اين مطلب بود كه اين سخنان را براي خود نميزند بلكه مخاطب او ديگران هستند؛ با تثبيت اين سخنان در نوشتهها نسلهاي آينده را نيز مخاطب سخنان خود قرار ميدهند. اما بايد بگويم كه سخنرانيهاي امام حسين (ع)، در طول تاريخ بسيار مورد توجه قرار گرفته است. اين توجهات، اختصاص به مذهب يا دين خاصي ندارد حتي شخصيتهاي غيرديني مانند گاندي يا كساني كه در طول تاريخ از مبارزان بودهاند به اين پيامها توجه بسياري كردهاند به عنوان مثال كتابي به نام «ابوالشهدا» توسط عقاد در مصر در اين ارتباط نگاشته شد. براي قيام امام به عنوان يك قيام آزاديخواهانه و در برابر استبداد، معنا و مفهوم ايجاد كردهاند. پيام حركت امام حسين (ع)، پيامهايي معقول بوده است. با مورد توجه قرار دادن ايدهها، آرمانها و سخنان امام در اهداف اين حركت، مشاهده ميشود كه اين جريان، نه فقط براي شيعيان و حتي تنها براي مسلمانان بلكه پيامهايي براي كل انسانيت دارد.