شهادت امام عسگری و یک رویداد ویژه
محمدرضا نصوری. معاون مرکز تخصصی مهدویت نوشت:برای بررسی وضعیت تاریخی زمان زندگی هر امامی باید موقعیت سیاسی، فرهنگی و فکری حاکمان آن زمان را در نظر گرفت. در زمان امام حسن عسگری(ع) حاکمان دولت عباسی بر سر کار بودند و بسیار قدرتمند. هرکجا بحث قدرت مطرح بود، حاکمیتِ آن زمان قدرت را در اختیار داشتند. معتصم عباسی پایتخت را از بغداد به سامرا انتقال میدهد تا بتوانند به شکل منسجمتری در کشورها و بلاد اسلامی حکومت داشته باشند. آنها درصدد بودند که حاکمیت را از شیعیان بهطور کامل پس بگیرند. یکی دیگر از دلایلی که آنها از بغداد به سامرا آمدند، این بود که جریان امامت را بهطور کامل زیر نظر داشته باشند. از سال ۲۲۰ تا ۲۷۹ هشت خلیفه عباسی در سامرا بودند و هدفشان محدودکردن امامان بود؛ چراکه شنیده بودند فرزندی به دنیا میآید که ظلم و جور را بهطور کامل ریشهکن میکند. بر همین اساس جو مناسبی برای اهل بیت(ع) و شیعیان در این دوران وجود نداشت. امام حسن عسگری(ع) باید دوشنبهها و پنجشنبهها اعلام حضور میکرد و بههیچوجه از سامرا خارج نشده است. هرگونه قیامی که در آن زمان شکل میگرفت، از سوی عباسیان سرکوب میشد و فضا هرگز فضایی نبود که امکان فعالیت دینی و اجتماعی وجود داشته باشد. عباسیها جشنها و بذلهای بیحدی داشتند تا جایگاه اجتماعی خود را بالا ببرند و از این طریق شیعیان را پایین بیاورند. شیوه مبارزاتی امام هادی(ع) و امام حسن عسگری(ع) در این دوران بهطور کامل نسبت به سایر امامان گذشته تغییر میکند و آنها به سمت تقیه پیش رفته و بهدنبال این میروند که شیعیان به حاکمیت راه پیدا کنند تا کمی از این فشارهای حاکمیت کم شود. بر همین اساس تقویت و گسترش سازمان وکالت که از زمان امام صادق(ع) در حال شکلگیری بود، بهصورت زیرزمینی به کار خود ادامه داد و امام حسن عسگری(ع) در این زمان تقیه داشتند. تقیه به معنای بیکاری نیست بلکه بهصورت پنهانی دستورات و فرامین اسلام را اجرا میکردند تا از این طریق شیعیان حفظ شوند. یکی دیگر از دستورات مد نظر امام حسن عسگری(ع)، آشناکردن مردم با مسئله غیبت بود. ایشان تلاش ارتباط خود با مردم را به حداقل رساندند تا فضا برای دوران غیبت آماده شود. متوکل عباسی، سپاه شاکریه را که صدبرابر گروهکهای حال حاضر جنایت و خباثت داشتند، به راه انداخته بود. آنها حتی به دنبال تخریب قبر امام حسین(ع) بودند و تمام شیعیان را از پستهای حکومتی خارج کردند. در دوران آغازین غیبت صغری تعداد زیادی از وزرا نسبت به امام حسن عسگری(ع) عرض ارادت داشتند. حتی علمای اهل سنت و اهل کتاب نیز به امام اظهار ارادت میکردند ولی اینکه بخواهند در آن شرایط سیاسی و اجتماعی امام را یاری کنند، این امکان وجود نداشت؛ چراکه خفقان زیادی در جامعه حاکم بود. زندگی امام حسن عسگری(ع) با یک دوگانگی همراه بود. از یک طرف باید جانشین خود را معرفی میکرد و از طرفی نباید کسی متوجه میشد ایشان دارای فرزند است تا از این طریق جان امام مهدی(عج) حفظ شود. بر همین اساس امام حسن عسگری(ع)، امام عصر(عج) را به کسانی که مورد تأیید بودند، مانند احمدبن اسحاق قمی که امین امام بود، معرفی کرد. پس از شهادت امام عسگری(ع)، برادر ایشان جعفر ادعای ارث و امامت کرد و با حاکمان همکاری میکرد تا امام زمان(عج) دستگیر شود. اینکه چرا امام زمان (عج) غایب شد و آیا جزء آزمایشهایی است که خداوند برای انسانها در نظر گرفته، اختلافاتی وجود دارد. با آغاز غیبت صغری، امام عصر از طریق چهار نایب بهگونهای عمل کردند که فرقههایی که پس از شهادت امام حسن عسگری(ع) به وجود آمده است، از بین برود و بهطور طبیعی این فرقههای نادرست در جریان امامت حل شد. در روز شهادت هر امامی افراد آن جامعه با امام بعدی بیعت میکردند اما درباره امام زمان(عج) شرایط خاصی وجود داشت. با توجه به تعطیلی هشتم ربیع و توجه خاصی که به روز نهم ربیعالاول یعنی روز بعد از شهادت امام حسن عسگری(ع) وجود دارد، امید است که علاقهمندان، بیعت با امام زمان(عج) را تجدید کنند.
*برگرفته از گفتگویی با ایسنا
*برگرفته از گفتگویی با ایسنا
