یارانه نقدی و حمایتهای بیمهای
برخی از نمایندگان طرح افزایش حمایتهای بیمهای بهجای پرداخت یارانههای نقدی به مردم را تهیه کردهاند تا درصورت تصویب این طرح خدمات بیمهای جایگزین یارانه نقدی شود. در اینخصوص بحثها و مسائلی را میتوان مطرح کرد اما مهمترین مسالهای که وجود دارد اینکه پرداخت نقدی یارانه یک چیز است و پرداخت خدمات بیمهای رایگان یک چیز دیگر. یعنی اگر دولت بخواهد و بتواند به مردم خدمات بیمهای رایگان بدهد امر بسیار خوب و مطلوبی است و بهشدت هم از آن استقبال میشود اما پرداخت آن بهجای یارانه موضوع قابل بحثی است. یارانه آن پولی است که دولت در ازای افزایش قیمت برخی کالاها و خدمات خود به مردم پرداخت میکند. مگر میشود بهجای پرداخت نقدی یارانه خدمات دیگری مانند خدمات یا حمایتهای بیمهای به مردم داده شود؟ از طرف دیگر نباید فراموش کرد که این پرداختهای نقدی به بخشی از درآمد خانوارها تبدیل شده که مردم با کمک آن بخشی از نیازمندیها و کالاهای ضروری و اساسی خود را فراهم میکنند. آیا حال میشود این یارانه را قطع کرد و بهجای آن خدمات درمانی و دفترچهای به مردم داد که آن را کنار بگذارند و تنها هنگام بیماری از آن استفاده کنند؟ این موضوع علاوه بر این ابعاد دیگری هم دارد. باید دید دولت چگونه و از کدام منبع درآمدی میخواهد هزینههای درمانی مردم را بپردازد و شرکتهای بیمه چطور چنین تعهداتی را قبول میکنند؟ مگر اینکه بیمهای باشد که دولت برای آن هزینهای نپردازد، شرکتهای بیمهای هم خدماتی را ارائه ندهند و مردم هم از بیمه خود استفادهای نکنند. یعنی خدماتی که در عمل به هیچ کاری نیاید و نشود از آن استفادهای کرد و در این شرایط تنها جای پرداخت نقدی را بگیرد. اما اصلا باید دید آیا مردم چنین چیزی را قبول میکنند. اجرای هدفمندی یارانهها هزینههای خانوار را افزایش داده است. حال درشرایطی که مردم نیاز به منابعی برای تامین بخشی از هزینهها دارند، دولت میخواهد به آنها خدمات درمانی بدهد. این مانند آن است که فردی نیاز به پول دارد و شما به وی یک بلیت مسافرتی بدهید. البته نمیتوان از آثار تورمی یارانههای نقدی در جامعه و احتمال کاهش این آثار با حذف پرداختهای نقدی گذشت اما در عین حال نمیتوان هم گفت پرداخت بیمه بهتر از پرداخت نقدی است. چون در این شرایط بحث بهتر و بدتر بودن مطرح نیست، بلکه بحث این است که یارانه به منظوری به مردم تعلق گرفته و پرداخت میشود و بیمه درمانی رایگان هم موضوع دیگری است درحالی که جایگزینی مقولهای جای مقوله دیگری امر چندان مطلوبی نیست.
