ارز تک نرخی تنها راه ثبات اقتصادی

بازار ارز مدت‌هاست که از اصول و قاعده منطقی پیروی نمی‌کند و در چنین شرایطی بانک مرکزی باید آرامش و اعتماد را به بازار ارز برگرداند. تصمیم‌سازان نباید این مهم را فراموش کنند که تغییر پی‌درپی سیاست‌ها، اعتماد را کاهش می‌دهد و اثربخشی تصمیمات بانک مرکزی را کم می‌کند. در شرایطی که بازار با شوک‌های گاه و بیگاه مواجه است باید راهکاری اتخاذ شود تا ضمن بازگشت اعتماد زمینه اجرایی شدن برنامه‌ها فراهم شود چراکه اصولا شوک‌های غیرقابل پیش‌بینی و نوسان‌های پردامنه از آن جهت که قدرت برنامه‌ریزی مدیران اقتصادی را کم می‌کند پرآسیب است. در مورد نوسانات حاکم بر بازار ارز یکی از عوامل اصلی این چالش مستقیما به این مهم بازمی‌گردد که با وجود نرخ تورم‌های بسیار بالایی که هر ساله داشته‌ایم نرخ ارز از نوعی ثبات نسبی برخوردار بود. به عبارت دیگر می‌توان گفت قدرت خرید پول ملی در خرید کالا کاهش پیدا کرده ولی در خرید ارز حفظ شده بود. اتفاقی که موجب می‌شد تا برخی از افراد یا واحدهای اقتصادی برای حفظ ارزش دارایی‌ خود یا حتی به نیت «سفته‌بازی» در گروه متقاضیان ارز قرار گیرند. در رسیدن به برنامه‌ای کارا باید این نکته که مدیریت بازار ارز دو طرف دارد مورد توجه برنامه‌ریزان باشد چراکه در این بازار هم باید مدیریت عرضه و هم مدیریت تقاضا صورت گیرد.در همین راستا نباید فراموش کرد که قانون برنامه پنجم به صراحت تکلیف کرده که باید نرخ ارز در قالب نظام شناور مدیریت شود. بر همین اساس بانک مرکزی باید سیاست‌های ارزی کشور را به گونه‌ای مدیریت کند که قانون در آن پیاده‌سازی شود. امروز با فراگیر شدن مشکلات مالی در کشور، باید شرایطی فراهم شود که این مشکلات کمترین آثار را در اقتصاد ایران داشته باشد و دولت باید برخی محدودیت‌ها را در برخورد بانک‌ها با تولیدکنندگان از میان بردارد. اقتصاد ایران در شرایط حساسی قرار دارد و تشدید تنش در بازار ارز می‌تواند آثار سوء بر آن داشته باشد پس نباید اجازه داد عوارض تحریم در اقتصاد ایران نهادینه شده و توازن اقتصادی را به هم بزند. ایجاد بورس ارز یکی از راهکارهای عرضه شده برای کشف واقعی نرخ ارز بود که بنا به اعلام معاون بانک مرکزی در نشست شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی موقتا و بنا به دلایلی از دستور کار خارج شده است و برای بازگرداندن آرامش و تک نرخی شدن ارز طرح‌های مکملی در دولت مطرح شده است. طرح‌های مکمل مطرح شده در دولت، اعتماد به بازار و امید به آینده را بین فعالان اقتصادی بازمی‌گرداند تا از این رهگذر بتوانند در برنامه‌ریزی‌های خود افق روشنی از شرایط اقتصادی داشته و نیاز‌های خود را برطرف کنند. براساس طرح‌های مکمل مطرح شده قرار است تا مشکل اصلی بازار یا همان محدود‌ شدن عرضه ارز از سوی بانک مرکزی از بین رفته و بلاتکلیفی تولید‌کنندگان به پایان برسد. با اجرایی شدن طرح‌های مکمل و برپایی مرکز مبادلات ارزی امروز خواسته فعالان اقتصادی این است که دولتمردان همه راهکارها را باید به کار ببندند تا نرخ ارز به شرایط معمول و متعادل بازگردد، نه اینکه در مقطعی شاهد سختگیری بانک مرکزی باشیم و در مقطعی دیگر، شاهد غیبت این مرجع اصلی تنظیم بازار ارز. در یک جمله می‌توان گفت باید سیستم ارزی کشور را به شرایط تک نرخی بازگرداند، در غیر این صورت راهکارهای مقطعی در رابطه با این بازار حساس جواب نمی‌دهد.