تایید اظهارات هاشمی درباره حذف مرگ بر امریکا توسط موسسه تنظیم و نشر آثار امام

روزنو-سرانجام نهاد متولی آثار امام (س) هم وارد گود مناقشه «حذف شعار مرگ بر آمریکا» شد. حمید انصاری، قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) در گفت‌و‌گو با سایت خبری جماران موضع رسمی این موسسه را به همراه تحلیل شخصی خود بیان کرد. این موضع نشان می‌دهد که خاطرات ادعایی هاشمی رفسنجانی صحت داشته ولی این موضوع صرفا در‌‌ همان دوره گفته شده از سوی هاشمی مورد توجه امام قرار گرفته و ایشان دیگر در این باره سخنی نگفته‌اند. این خاطرات که در کتاب آقای هاشمی نشر یافته پیش از این در مورد ممیزی شدن کتاب خاطرات خود گفته بود: «به سه جا می‌دهیم؛ یکی به وزارت ارشاد می‌دهیم. البته آن‌ها باید بگویند موافقیم یا مخالف که می‌گویند موافقیم و چیز دیگری نمی‌گویند و دخالت نمی‌کنند. یکی هم به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) می‌دهیم تا اشاراتی یا بیاناتی که از امام آمده با مستندات تطبیق داده شود. یک نسخه را هم قبل از چاپ به رهبری می‌دهيم. هدفم این است که به دلیل آن‌که ایشان در همه کار‌ها با من شریک بودند تا اگر در موردی اشتباه کردم یا توضیحات اضافی لازم است به من بگویند». با اینکه هاشمی تاکید کرده که خاطراتش را همیشه به موسسه تنظیم و نشر آثار امام و مقام معظم رهبری ارائه داده است ولی اعتراضات به محتوای این خاطرات همچنان ادامه دارد. اما حمید انصاری در این اعلام موضع ترجیح داده است به توصیف وقایع پرداخته و دلیل این موضع موسسه تنظیم و نشر آثار امام را که خاطره هاشمی رفسنجانی را صحیح می‌داند تبیین کند. به گزارش «قانون» خاطرات مربوط به حذف شعار مرگ بر آمریکا به سال‌های ۶۲ و ۶۳ برمی‌گردد. این خاطرات نقل شده که در کتاب خاطرات هاشمی منتشر شده چنین است: ۱۶ فروردین ۶۲ احمد آقا تلفن کرد و اطلاع داد، امام با پیشنهاد قطع شعار «مرگ برآمریکا و مرگ برشوروی» از رسانه‌های دولتی موافقت کرده‌اند و پذیرفته‌اند که بگویند به امر امام قطع شده است‌. همچنین محدود کردن راهپیمایی‌ها که کم کم جاذبه خود را از دست داده و مردم با آن شور اولی شرکت نمی‌کنند‌. آخر شب به خانه آمدم‌. مهمان داشتیم‌؛ مدتی از وقتم را مهمان‌ها گرفتند. ۲۰ فروردین ۶۲ ظهر احمد آقا آمد. اعترافات توده‌ای‌ها را به ایشان دادم که بخوانند و به اطلاع امام برسانند. قرار شد از طرف امام رسما به صداوسیما ابلاغ کنند که [شعار] مرگ بر آمریکا و مرگ بر شوروی راکه در شعارهای مردم می‌آید، حذف کنند و دوستان دیگر هم موافق‌اند. ۱ اردیبهشت ۶۲ جلسه شورای مرکزی حزب [جمهوری اسلامی‌] داشتیم‌. درباره دستور امام برای حذف شعارهای مرگ برآمریکا و «مرگ بر شوروی» بحث داشتیم که شیوه حذف آن ـ به صورتی که عکس‌العمل بدی نداشته باشد ـ انتخاب شود. ۱۴ تیر ۶۳ [آقای امام موسوی‌] نماینده شوشتر هم آمد و پیشنهاد قطع شعار مرگ برآمریکا و شوروی را می‌داد. گفتم به طور اصولی تصمیم گرفته‌ایم، امام هم موافقت کرده‌اند ولی منتظر فرصت هستیم‌. آنطور که جماران نیوز در گزارشی نوشته است این نقل قول‌ها ۷ سال پیش منتشر شده و در زمان انتشار واکنش‌های متعددی را در محافل سیاسی، رسانه‌ای کشور برانگیخت که عمده آن‌ها از سوی رسانه‌هایی چون کیهان، رجانیوز و... یا توسط برخی گروه‌های سیاسی بیان می‌شد. این گزارش از بازنشر گفت‌وگوی سه سال پیش و بازگشت موضوع به صدر رسانه‌ها به عنوان موج دوم هجمه به هاشمی در این باره نام برده و می‌نویسد: ماجرا تازه از آنجا آغاز شد که سایت رسمی آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی، مصاحبه وی با ماهنامه مدیریت ارتباطات را که سه سال قبل انجام شده بود بازنشر کرده و با تیتر انتخاب شده برای آن، بر موافقت امام با حذف «شعار مرگ بر آمریکا» تأکید شد. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در این گفت‌و‌گو همچنین در پاسخ به اینکه چرا شعار مرگ بر این و آن را نمی‌پسندید، می‌گوید که آنرا یک اصل قرآنی به این روحیه رسانده است و پس از توضیح در باره مبانی قرآنی دیدگاهش نقدی به جامعه می‌زند و می‌گوید: جامعه ما به خاطر سنتی بودنش و گرفتار خشک‌مقدس‌ها و متعصبین بودنش همیشه چند گام از دانش و علم عقب بوده است. مرگ بر هاشمی! باز نشر این مصاحبه همزمان با مذاکرات دولت جدید و آمریکا واکنش‌هایی را بر انگیخت. در یکی از تند‌ترین این واکنش‌ها فعالیت گسترده‌ای را در حوزه مجازی دارند و لحظه به لحظه اخبار مختلف سیاسی را چک می‌کنند لوگویی را به اشتراک اعضا گذاشتند که با نوشتن عکس هاشمی، خاتمی و موسوی سید حسن آقا نوشته بود «مرگ بر هاشمی». این کار البته با واکنش منفی و تند برخی از اعضای این جریان و همچنین رسانه‌های اصلاح طلب مواجه شد و منجر به حذف بنر از کلوپ این شد. با این حال گشت و گذار خبرنگار قانون در صفحات مختلف و خواندن نظرات کاربران، ده‌ها مورد مرگ بر هاشمی به بهانه انتشار خاطرات وی را نشان می‌دهد. روزنامه‌های اصولگرايي چون کیهان و رسالت و سایت‌های تندروی این طیف نیز هاشمی را مورد هجمه قرار داد تا اینکه دیروز واکنش موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) را برانگیخت. حمید انصاری در گفت‌و‌گوی خود به گونه‌ای از هاشمی هم حمایت می‌کند به‌طوری‌که مجبور می‌شود بگوید که «بنده در اینجا در‌صدد دفاع یا نقد این مطالب نیستم» البته در فرازی دیگر ادامه می‌دهد «بنده معتقدم که این نظر ایشان به خصوص با‌‌ همان مبنایی که در ادامه سخنشان به قرآن استناد کرده‌اند، قابل نقد است.» حذف مرگ بر شوروي وی با اشاره به «حذف شعار مرگ بر آمریکا» یادآور می‌شود که «تاریخ اظهار نظر آقای هاشمی مربوط به الان نیست.» و با اشاره به موضوع مذاکره با آمریکا تاکید می‌کند که در این ایام «پایگاه اطلاع رسانی آیت‌ا... هاشمی بازگویی خلاصه‌ای از گفت‌‌وگوی قبلی ایشان را به نحوی تنظیم و تیترگذاری کرده است که حساسیت‌ها را برانگیخته و باعث طرح دوباره موضوع شده است.» حمید انصاری در جایی دیگر به تحلیل محتوای مورد مناقشه پرداخته و اشاره می‌کند: «موضوع هر ۴ خاطره، قطع و حذف شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر شوروی» (که به صورت توأمان در شعارهای سراسری مردم گفته می‌شد) است نه فقط شعار مرگ بر آمریکا.» قائم مقام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی با اشاره پسوند این بحث مبنی بر اینکه «قطع این شعار مرکّب از رسانه‌های دولتی و رادیو و تلویزیون نه حذف آن از ادبیات سیاسی مردم در تظاهرات و راهپیمایی‌ها و مناسبت‌ها.» مورد توجه بوده است به ارائه تحلیلی شخصی پرداخته و می‌گوید: اعتراض حق طبيعي انسان‌ها «این کمترین و بدیهی‌ترین حق الهی و انسانی ملت ایران بود و کسی نمی‌توانست به صورت دستوری و تصنعی آن را بر زبان مردم بنشاند یا از آنان بستاند. به کاربردن این‌گونه شعار‌ها زمانی ممنوع و ناپسند است که به ناحق و ناروا باشد و گرنه حق فریاد اعتراض مظلوم علیه ستمگر در همه فرهنگ‌های عالم به رسمیت شناخته شده است و اختصاص به ملت ایران ندارد.» وی البته در ادامه تاکید می‌کند: مطلبی که در سال ۶۲ روی میز بررسی و تصمیم‌گیری مسئولان نظام و رهبری انقلاب قرار داشت همین بود نه بحث بر سر دستور یا توصیه به مردم برای حذف این شعار. در عبارات خاطرات آقای هاشمی هم که بر اساس یادداشت‌های ثبت شده روزانه می‌باشد به صورت دقیق تصریح شده است که موضوع موافقت و دستور امام حذف شعار «مرگ بر آمریکا و مرگ بر شوروی» از رسانه‌های دولتی بوده است نه نفی و نهی از این شعار. خاطره اي همچنان حساسيت برانگيز پس از گذشت سی سال از ثبت این خاطره حتی نقل آن تا این حد حساسیت‌ها را بر انگیخته است. بیان چرایی اهمیت این تصمیم و علل و زمینه‌های عدم اجرای آن نیازمند تحلیلی مفصل است که اكنون، موضوع بحث ما نیست. هنوز بررسی دقیق و جامعی صورت نگرفته است. ان‌شاء‌ا... موسسه زوایای مختلف این موضوع را به عنوان یک پروژه تاریخی بر اساس اسناد موجود در موسسه و وزارت‌خارجه و صدا و سیما و دیگر نهاد‌ها بررسی و نتایج آن را منتشر خواهد کرد. قائم مقام موسسه تنظیم و نشر در این بخش از سخنان خود مطلب گفته شده از سوی هاشمی را تايید می‌کند و می‌گوید: بر اساس مدارک و اطلاعات موجود در اینکه این مسئله یعنی پیشنهاد حذف شعار مرگ برشوروی به‌طور اخص و کل شعار (مرگ بر آمریکا و شوروی) از صدا و سیما در آن زمان با توجیهات منطقی فراوان و از کانال‌های مختلف به دفتر امام و به حضرت امام منعکس شده است تردیدی نیست. سند و دلیل قاطعی بر مخالفت امام نداریم. رد پيشنهاد رابطه با آمريكا وی ادامه می‌دهد: آنچه که آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی در خاطرات آورده است بر اساس دست‌نوشته‌ها و خاطرات روزانه ایشان است که موجود می‌باشد و به دلیل آن‌که در‌‌ همان تاریخ و‌‌ همان روز نوشته شده است نه سال‌های بعد و این ایام، و از این جهت با توجه به ارتباط ایشان با امام و یادگار امام و موقعیت ایشان در نظام و مجلس و شورای‌عالی دفاع‌، فی نفسه یک مدرک مهم و قابل اعتماد برای وقایع آن ایام محسوب می‌شود. علاوه بر این ایشان در خاطرات، نام نماینده شوشتر را ذکر کرده‌اند و مهم‌تر از آن مطرح شدن دستور امام بر حذف شعار از رادیو ‌وتلویزیون در شورای مرکزی حزب را هم بیان کرده‌اند. هنوز تعداد قابل توجهی از اعضای شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی از جمله رهبر معظم انقلاب اسلامی که دبیر کل حزب بوده‌اند در قید حیات‌اند و براساس گفته جناب آقای هاشمی در همین مصاحبه، ایشان خاطراتشان را قبل از انتشار به رهبر معظم انقلاب ارائه کرده‌اند. اکثر اعضای شورای سرپرستی صدا و سیما و منجمله آیت ا... حاج سید محمد هاشمی (عضو دفتر حضرت امام) و حجت الاسلام و المسلمین آقای محمد علی انصاری (عضو و رابط دفتر حضرت امام با صدا و سیما) حضور دارند، این‌ها و قرائن فراوان دیگر مویدات قابل اعتمادی بر پذیرش این نقل هستند. انصاری در ادامه با ابراز اطمینان از دستور امام مبنی بر حذف پخش شعار مرگ بر شوروی از صداوسیما در مقطعی با اشاره به جایگاه آقای هاشمی نزد امام و ارتباط مستمر ایشان با امام بر اعتبار سخنان ایشان در این زمینه تاکید می‌کند. حمید انصاری درباره پیشنهاد آقای هاشمی به امام درباره رابطه با آمریکا نیز چنین می‌گوید: چنین نامه‌ای نوشته شده است. اصل دستخط این نامه خصوصی ۴ صفحه‌ای که به تاریخ ۴فروردین۱۳۶۶ است درآرشیو اسناد موسسه نگهداری می‌شود. وی ادامه داد: در مورد نامه مذکور هم حضرت امام پاسخ کتبی به آن نداده‌اند. عدم پاسخ امام نه به‌معنای رد پیشنهادهاست و نه تأیید آن.