كاهش 37 ميليارد دلاري درآمد ارزي ايران در 9 ماهه اول سال 91
روزنو- آمارهاي ارائه شده از سوي بانك مركزي نشان ميدهد ميزان درآمد ارزي ايران در 9 ماهه اول سال 1391 كاهشي بيش از 37 ميليارد دلار نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته است.
بررسي نماگرهاي اقتصادي بانك مركزي هر چند نميتواند وضعيت كاملي از اقتصاد كشور طي 9 ماه اول سال گذشته را نشان دهد و بسياري از اعداد و ارقام هنوز در اين نماگرها قيد نشدهاند اما آنچه از اعداد و ارقام موجود ميتوان دريافت تحليل اقتصاد ايران در اين دوره زماني است.
از ابتداي سال 1390 تحريمهاي غرب عليه ايران شدت گرفت و در ماههاي ابتدايي سال 1390 ، خريد نفت از ايران نيز از سوي اتحاديه اروپا منتفي شد. همين امر موجب كاهش شديد درآمدهاي ارزي كشور شده است اما با اين حال در اعداد و ارقام اعلامیاز سوي بانك مركزي هيچ اشاره اي به ميزان صادرات نفت در اين دوره زماني نشده است. بانك مركزي در نماگرهاي خود اعلام كرده است كه اعداد و ارقام در خصوص توليد و صادرات نفت در دسترس نيست و به اين ترتيب ميتوان اين تلقي را داشت كه ميزان كاهش توليد نفت ايران در اين دوره زماني هنوز محرمانه است و با توجه به لغو نشدن تحريمهاي نفتي هنوز نميتواند برآورد و رقم دقيقي از ميزان توليد و صادرات نفت كشور داشت. بر اين اساس، گامهاي برداشته شده طي روزهاي اخير ميان ايران و طرفهاي غربي و همچنين مذاكره تلفني حسن روحاني و اوباما اين اميد را ايجاد كرده است كه به زودي ميزان فروش نفت افزايش خواهد يافت. هر چند تحليل درآمدهاي نفتي ايران از تيرماه تا شهريور ماه در آمارهاي ارائه شده هنوز مشخص نيست اما از واكنشهاي بازار ميتوان دريافت تاثير اين كاهش شديد درآمد، در ابتداي سه ماهه سوم سال ملموس شد به طوري كه شوك ارزي در بازار در آغاز سه ماهه سوم سال رخ داد و قيمت ارز را با افزایشی انفجاري روبهرو كرد. امنيتي شدن فضاي بازار ارز واجراي طرحهايي تكراري نظير جمعآوري دلالان ارزي و اولويتبندي كالاهاي وارداتي و... از پيامدهاي اين اتفاق تلقي میشود. طبق اعلام بانك مركزي درآمد ايران از محل فروش نفت، فرآوردههاي نفتي و گاز در 9 ماهه اول سال جاري برابر با 52 ميليارد و 81 ميليون دلار بوده است. در اين آمار نميتوان به تفكيك سهم هر كدام از بخشها را دريافت اما مقايسه اين رقم با سال گذشته نشان ميدهد حجم كاهش درآمد ارزي ايران در اين حوزه 40 ميليارد و 483 ميليون دلار بوده است چرا كه در 9 ماهه اول سال 1390 ايران از محل صادرات در بخش نفت و گاز و فرآوردههاي نفتی 92 ميليارد و 564 ميليون دلار درآمد كسب كرد. حجم صادرات غير نفتي ايران در اين 9 ماه بر اساس اعلام بانك مركزي 21 ميليارد و 285 ميليون دلار بود كه نسبت به مدت مشابه سال قبل افزايش يافته است. در 9 ماه اول سال 1390 ايران 18 ميليارد و 268 ميليون دلار كالاي غيرنفتي صادر كرده بود.
دلار پله پله بالا رفت
آمارهاي ارائه شده از سوي بانك مركزي نشان ميدهد تاثير كاهش درآمد ارزي ايران بر قيمت دلار در بازار آزاد از نيمه تيرماه مشهود بوده است به طوري كه نرخ دلار از متوسط 1926 تومان در تيرماه به 3142 تومان در مهر ماه افزايش يافته است. جدول فوق قيمت دلار در ماههاي پس از اجراي سياست تحريم نفتي غرب عليه ايران را نشان ميدهد.
صادرات غير نفتي ارزان شد
از سوي ديگر بررسي اين آمارها نشانگر ارزانتر شدن صادرات غير نفتی ايران با وجود افزايش حجم صادرات غير نفتي است. ارزش هر واحد صادرات غير نفتي ايران در سه ماه سوم سال به 455 دلار رسيد اين در حالي است كه در همين دوره زماني ارزش هر واحد كالاي وارداتي به كشور 1261 دلار بوده است. ذكر اين نكته ضروري است كه در مدت مشابه سال قبل قيمت هر واحد كالاي صادراتي از ايران 562 دلار و قيمت هر واحد كالاي وارداتي به كشور 1724 دلار بوده است.
هزينه توليد افزايش يافت
هر چند در آمار 9 ماهه بانك مركزي در خصوص وضعيت اقتصادي سال 1391 جا به جا اعداد و ارقام منفي يافت ميشود اما تمامیآمار و ارقام ارائه شده در خصوص شاخص بهاي توليدكننده در تمامیبخشهاي اقتصادي و همچنين شاخص بهاي كالاها و خدمات مصرفي مثبت است كه اين امر نشان دهنده رشد تورم و رشد هزينه توليد با وجود كوچك شدن حجم اقتصاد كشور است. شاخص بهاي توليدكننده در بخش كشاورزي،جنگلداري و ماهيگيري بيشترين رشد را تجربه كرده است به طوري كه افزايش اين رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل 43.4 درصد گزارش شده است.
ارقام در دسترس نيست
بررسي نماگر ارائه شده از سوي بانك مركزي نشان میدهد كه هنوز ازقام بسياري در دسترس نيست و در برخي حوزههاي آماري وجود ندارد. بانك مركزي در خصوص شاخص توليد كارگاههاي بزرگ صنعتي ، تشكيل سرمايه ثابت در ساختمان و ماشينآلات در بخشهاي مختلف اقتصادي ، تشكيل سرمايه ثابت ناخالص دولتي و خصوصي ، حتي در سال 1389 و 1390 و... چنين اعلامیرا داشته است.
