عبده تبريزي :مردم از کاهش نرخ دلار سود نمیبرند
روزنو-نوسانات نرخ دلار اين روزها تحت تاثير بهبود وضعيت اقتصادي قابل توجه است. هر روز هر خبر اميدواركنندهاي كه از راه ميرسد و بازار ارز و طلا و سكه به سردي ميگرايد و همزمان با خنك شدن هوا تب طلا و ارز و سكه نيز كاهش يافته است. اقتصاد ايران روزهاي متفاوتي را پشت سر ميگذارد. قدم به قدم ، شرايط در حال تغيير است. اوضاع اقتصادي ايران به عقيده بسياري از كارشناسان رو به بهبود خواهد رفت در اين ميان اما بحثي قديمي سر باز كرد. نرخ دلار بايد چقدر باشد؟ هزار تومان، سه هزار تومان، قيمت قبل از شوك ارزي قيمت درستي است يا قيمت بعد از شوك ارزي. رئيس كل بانك مركزي، وقتي فرمان را به دست گرفت صراحتا از قيمت دلار در محدوده سه هزار توماني دفاع كرد و وقتي در اثر بهبود اوضاع سياسي نرخها ميل به كاهش را نشان داد از به صلاح نبودن كاهشها سخن گفت.
حسين عبده تبريزي هم معتقد است كاهش نرخ دلار ميتواند به زيان مردم باشد. او از آن دسته كارشناساني است كه نه فقط در حوزه مسكن تخصص دارد و اين روزها به عنوان مشاور وزير جديد مسكن مشغول به كار شده است بلكه در بخش بورس و بانك نيز تجربياتي اندوخته است. وي كه سالها دبيركل بورس تهران بوده ميگويد كاهش نرخ دلار به جاي آن كه مردم را منتفع كند، متضرر ميكند و بايد شرايط را براي مردم توضيح داد. وقتي از وي پرسيديم كه نظرتان درباره صحبتهاي آقاي سيف مبني بر اينكه كاهش نرخ دلار بيش از اين به صلاح نيست، چه بود، گفت: حالا كه مردم از اين موقعيت متضرر شدهاند ؟ اين كارشناس اقتصادي ميگويد بايد مردم از واقعيات اقتصادي آگاهي يابند و برايشان تشريح شود كه چرا كاهش نرخ دلار به صلاح نيست. مشروح مصاحبه كوتاه ما با حسين عبده تبريزي بين جلسات طولاني وي در پي ميآيد.
آقاي عبده اين روزها درباره نرخ دلار صحبتهاي فراواني مي شود. در حالي مسئولان بهخصوص آقاي سيف از زيانهای كاهش نرخ دلار صحبت ميكند كه افكار عمومي عقيده ديگري دارد. در كوچه و خيابان ميشنويم كه ميگويند دولت خودش نميگذارد قيمتها پايين بيايد و با اين كار مانع از بهبود اوضاع اقتصاد ميشود. نظر شما در اين مورد چيست؟
كاهش نرخ دلار به نظر من هم سودي براي مردم ندارد. ارزان شدن دلار نميتواند منجر به ارزان بهبود وضعيت اقتصادي كشور شود. بايد اين نكته توضيح داده شود كه كاهش نرخ دلار به معناي بهبود اوضاع اقتصادي نيست.
اين تصور وجود دارد كه ارزان شدن دلار ميتواند منجر به ارزاني كالاهاي وارداتي و كاهش فشار تورم شود.
ببينيد شما با بازاري روبهرو هستيد كه در آن پديده چسبندگي قيمتها وجود دارد. طي همين روزهايي كه نرخ دلار پايين رفت، كدام كالا ارزان شد. وقتي قيمت دلار افزايش مييابد، به سرعت قيمت همه كالاها گران ميشود اما وقتي نرخها پايين ميآيد پديده چسبندگي قيمتها مانع از آن ميشود كه نرخها پايين بيايد. اين تجربه به شكل آشكار وجود دارد. حالا بررسي كنيد مردم يك بار به خاطر رشد قيمت دلار و سه برابر شدن آن متضرر شدهاند. حالا اگر قيمت دلار بخواهد پايين بيايد تنها زيانش متوجه مردم خواهد شد. چرا؟ چون كاهش قيمت دلار سبب كاهش نرخ كالاها نميشود. در كل كالاهاي وارداتي ارزان تر ميشوند و سود اين كاهش قيمت به جيب واردكننده ميرود از سوي ديگر در رقابت با توليدكننده داخلي نيز به خاطر حاشيه بزرگ سودش موفق
خواهد شد.
به هر حال مردم توقع دارند كاهش نرخ دلار، هزينههاي زندگيشان را كاهش دهد؟
خب بايد توضيح داد كه به دليل فشارهاي تورم پديده چسبندگي قيمت نميگذارد اين اتفاق بيفتد. وقتي نرخ دلار سه برابر شد مردم فشارهاي زيادي را تحمل كردند. حالا اگر نرخ دلار كاهش يابد اثرات سوء اين افزايش برطرف نخواهد شد تنها اتفاقي كه ميافتد اين است كه مردم با دلار ارزانتر همين كالاها را با همين قيمتها ميخرند و بعد هم واردكنندگان سود ميبرند و توليدكنندگان در بازي تورم داخلي و قيمت دلار ارزان ميبازند.
پس شما موافق حفظ قيمت دلار هستيد؟
من معتقدم نه تنها اين قيمت دلار بلكه حتي قيمتهاي بالاتر در شرايطي مناسب براي مردم ثمر بيشتري دارد. چرخ توليد را در اين مملكت راه مياندازد. بايد به اين مسائل توجه داشت. ضروري است. مهم اين است كه شوكهاي ارزي چه شوك پايين رونده در قيمتها و چه شوك بالا رونده سبب بروز بحران در زندگي عادي مردم مي شود. الان تاثير منفي كاهش نرخ دلار به هيچ وجه كمتر از تاثير منفي افزايش نرخها نيست. من معتقدم ثبات مهمترين مسئلهاي است كه بايد در اقتصاد ايران وجود داشته باشد. 
