

روزنو-مذاکرات هسته ای وزیران خارجه گروه 5+1 و ایران در نیویورک برگزار شد.
به گزارش روز نو، کاترین اشتون، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پس از این جلسه گفت دیدار بعدی روزهای ۱۵ و ۱۶ اکتبر در ژنو برگزار میشود.او گفت ۱۲ ماه زمان مناسبی برای حل و فصل پرونده هستهای ایران است.
اشتون گفت که زمانبندی هم در این مذاکرات در نظر گرفته شده است.
اشتون در پاسخ به سوالی درباره این که آیا وزرای خارجه آمریکا و ایران دست دادهاند، گفت: "آقای کری انسان بسیار مودبی است و دستندادن آنها مایه تعجب من خواهد شد."
اشتون در عین حال تلویحا به گفتوگوی آقای کری و همتای ایرانیاش هم اشاره کرد و گفت: "آقای ظریف صحبت کرد و تمام وزرای خارجه حاضر در اجلاس فرصت آن را پیدا کردند که وارد گفتوگو شوند."
این دیدار در نیویورک، نخستین دیدار همتایان ایرانی و آمریکایی در این سطح درباره ایران پس از قطع رابطه بود.
وزیر خارجه روسیه در هنگام خروج از سالن جلسه نتایج این نشست را مثبت ارزیابی کرد.
همچنین ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه بریتانیا گفت: شروع خوبی بود ولی هنوز زود است که آن را یک پیشرفت عمده بخوانیم.
یک منبع ایرانی نزدیک به مذاکرات با 1+5، مذاکرات وزیران خارجه ایران و 1+5 را سازنده توصیف کرد و گفت: دور بعدی مذاکرات 23 و 24 مهرماه (15 و 16 اکتبر)در ژنو برگزار میشود.
این منبع ایرانی نزدیک به مذاکرات ایران و 1+5 خاطرنشان کرد: دو طرف در مذاکرات نیویورک تصمیم گرفتند با ورود به جزییات گفتوگوها را در ژنو ادامه دهند.
مذاکرات ایران و 1+5 پس از آن که در فروردینماه سال جاری بدون نتیجه پایان یافت، با توجه به انتخابات ریاست جمهوری ایران، بحران سوریه و خاورمیانه و شمال آفریقا به تاخیر افتاد. شایان ذکر است ایران در طی این مدت همواره اعلام کرده است که آماده مذاکرات جدی با گروه کشورهای 1+5 است.
از سال 1386 مسوولیت مذاکرات هستهیی ایران و 1+5 به عهده سعید جلیلی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی و نماینده مقام رهبری در این شورا بوده است.
با روی کار آمدن حسن روحانی در دولت یازدهم، مسوولیت پرونده هستهیی از دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به وزرات خارجه محول شد. همچنین محمدجواد ظریف وزیر خارجه نیز به عنوان مذاکرهکننده ارشد هستهیی ایران با 1+5 گفتوگو میکند.
در مذاکرات ایران و 1+5 در آلماتی 1و 2 که اسفند 91 و فروردین 92 در آلماتی قزاقستان برگزار شد، 1+5 پیشنهاد سه مرحلهای را به ایران ارایه کرد که بر اساس مرحله اول این پیشنهاد آنها از درخواستشان برای تعلیق غنیسازی در ایران و توقف فعالیتها در سایت فردو و انتقال مواد به خارج از ایران دست برداشتند.
ایران نیز در این مذاکرات با استقبال از این رویکرد 1+5 تاکید کرد که آغاز و سرانجام مذاکرات و درخواستهایی که در این فرآیند مطرح میشود باید از ابتدا مشخص باشد.
سعید جلیلی در پایان مذاکرات آلماتی 2 در اینباره گفت که" برخی از مولفههای این پیشنهادها (پیشنهاد سه مرحلهای 1+5) میتواند به عنوان موضوعاتی برای توافق و همکاری در گام اول مطرح باشد."
شایان ذکر است، مهمترین درخواست ایران که از ابتدا تاکنون مطرح شده اما محقق نشده است موضوع به رسمیت شناختن حق غنیسازی در خاک ایران است که از سوی 1+5 مورد تایید رسمی قرار نگرفته است. 1+5 معتقد است که به رسمیت شناختن حق غنیسازی باید نتیجه مذاکرات باشد نه آغاز آن.
عصر روز پنجشنبه (به وقت نیویورک) 26 سپتامبر و بامداد روز جمعه 5 مهر قرار است وزیران خارجه ایران و 1+5 درباره موضوع هستهیی ایران پشت میز مذاکرات بنشینند. این برای اولین بار طی 8 سال گذشته است که مذاکرات هستهیی در سطح وزیران خارجه برگزار میشود.
منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده هستهیی کشورمان گفتند که این مذاکرات با محوریت طرح مواضع و بیان نظرات و دیدگاهها خواهد بود و به کلیات میپردازند.
محمدجواد ظریف وزیر خارجه دولت یازدهم هدایت تیم مذاکرهکننده هستهیی کشورمان را در این مذاکرات به عهده دارد.
همچنین سیدعباس عراقچی معاون حقوق بینالملل، تختروانچی معاون آمریکای وزارت خارجه و دو تن دیگر از کارشناسان مدیران خارجه در این مذاکرات حضور خواهند داشت.
شایان ذکر است تاکنون خبری درباره حضور نمایندگانی از شورای عالی امنیت ملی و سازمان انرژی اتمی در تیم مذاکره کننده هستهیی کشورمان نیست.
از نکات قابل توجه دور جدید مذاکرات ایران و 1+5 علاوه بر ارتقای سطح مذاکرات به وزیر خارجه قرار گرفتن وزرای خارجه ایران و آمریکا روبهروی هم بعد از انقلاب اسلامی است.
ایران و آمریکا در سالهای پس از انقلاب در موضوعات مختلف از جمله افغانستان و عراق به طور آشکار و رسمی با یکدیگر برای حل مشکلات این دو کشور مذاکره کردهاند اما تاکنون مذاکراتی رسمی و علنی، به ویژه درباره مسائل مربوط به دو کشور در سطح وزیر خارجه با یکدیگر گفتوگو نداشتهاند.
ایران و آمریکا در سالهای گذشته در چارچوب نامهنگاری، ارسال پیامهای شفایی از طرف دوستان ایران و آمریکا در منطقه و یا حافظ منافع آمریکا در ایران و... با یکدیگر گفتوگو و رایزنی داشته و از دیدگاههای یکدیگر درباره مسائل مختلف مطلع شدهاند.
با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید حسن روحانی و تلاش وی برای حل مساله هستهیی موضوع روابط ایران و آمریکا که از مهمترین چالشهای سیاست خارجی ایران و آمریکا است و برخی مسائل منطقه نیز به رابطه این دو کشور گره خورده، طرح شده است.
همچنین حسن روحانی با توجه به سخنانش پس از آنکه به عنوان رییس جمهور ایران از سوی ملت انتخاب شد و همچنین سخنانش در شصتوهشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، خواهان حل و فصل سریع و منطبق با اصول و حقوق بینالمللی و احترام متقابل پرونده هستهیی ایران شده است. او در سخنانش خواستار مذاکرات بدون تاخیر شد.
سخنانش روحانی حاکی از آن است که رییس جمهور معتقد است و بنا دارد موضوع پیچیده و سیاسی پرونده هستهیی را که بسیاری از مسائل کشور بویژه مسائل اقتصادی به آن گره خورده است را از پیش رو بردارد.
با وجود آنکه دور جدید مذاکرات ایران و 1+5 در نیویورک همزمان با حضور حسن روحانی در ایالات متحده آمریکا آغاز میشود، هنوز مشخص نیست مذاکراتی که قرار است اواخر اکتبر میان ایران و 1+5 برگزار شود، در سطح وزیران خارجه باشد یا خیر.
در دیدار محمدجواد ظریف با کاترین اشتون در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک دو طرف توافق کردند پس از مذاکرات نیویورک میان وزیران خارجه 7 کشور، مذاکرات بعدی اواخر اکتبر در ژنو برگزار شود.
شایان ذکر است همزمان با مذاکرات هستهیی در نیویورک، قرار است یازدهمین دور از مذاکرات فنی و حقوقی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین برگزار شود.
رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی ریاست هیات ایرانی در این مذاکرات را بر عهده دارد. همچنین هرمان ناکارتس معاون مدیرکل آژانس سرپرست هیات فنی آژانس است.
ایران و آژانس برای رفع ابهامات و نگرانیها درباره برنامه هستهیی ایران در حدود دو سال است که با یکدیگر مذاکره میکنند. دو طرف در طی این مذاکرات توافق کردند تا در چارچوب یک رویکرد ساختاری به رفع ابهامها بپردازند.