رسيدگي ويژه به گزارش ناپديد شدن اسناد میراث فرهنگی
روزنو-چند روزی است که صحبت از گم شدن 47هزار سند، عکس و کتاب تاریخی در دوران رییسجمهوری احمدینژاد و معاونانش در سازمان میراث فرهنگی میشود و رسانهها از به «یغما رفتن» تاریخ کشور میگویند. البته خیلی از کارشناسان بعد از دولتهای نهم و دهم، منتظر شنیدن خبرهایی اینچنینی بودند، زیرا هشت سال، درهای خیلی از سازمانها از جمله سازمان میراث فرهنگی روی کارشناسان و خبرنگاران بسته بوده است.
کارشناسان و مسئولان جدید سازمان میراث فرهنگی، هیچ شکی در مفقود و ناپدید شدن یکسری از اسناد این سازمان ندارند. همه مطمئن هستند که این اسناد و کتابها گم شده آن همزمانی که احمدینژاد صحبت از انتقال پایتخت کرد و به بهانه همان هم، پژوهشگاه باستانشناسی سازمان میراث فرهنگی به شیراز منتقل شد. البته این اتفاق تنها چند ماه بیشتر دوام نداشت و سازمان به تهران برگشت. ولی این رفت و برگشت برای سازمان تنها نتیجهای که داشت، گم شدن اسناد و البته بازنشسته شدن اجباری کارشناسان و باستانشناسانش بود. چند روز پیش روزنامه همشهری، در خبری به نقل از یکی از کارکنان سابق مرکز اسناد سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری و همچنین «فریبا فرزام» رییس سابق مرکز اسناد سازمان میراثفرهنگی کشور اعلام کرده که «هزاران قطعه از عکسهای تاریخی این مرکز، عکسهای دوره پهلوی با مهر مرکز اسناد و 47هزار سند، کتاب و عکس از سازمان گم شده و در خیابان منوچهری تهران به فروش رسیده است.»
مهدی حجت، قائممقام سازمان میراث فرهنگی، به بهار میگوید: «مقداری از اسناد سازمان در رفت و برگشت پژوهشگاه به شیراز و تهران، از بین رفته و در آن شکی هم وجود ندارد. ولی هنوز اطلاعات دقیقی از اینکه چه تعداد از این اسناد گم شده، وجود ندارد. چون هنوز تعدادی از این اسناد از شیراز به تهران برنگشته و آن مقداری که به تهران منتقل شده هنوز شمارش نشده است.» او همچنین ادامه میدهد: به عبارتی اصلا روشن نیست که کدام یک از سندها وجود دارد و کدام یک مفقود شده است. به گفته حجت، بخشهایی از سازمان به اتاقهای ادارای تبدیل شده، به همین دلیل هنوز فرصتی برای اینکه بشود کتاب و اسناد را از کارتن خارج و شمارش کرد وجود ندارد. حجت همچنین میگوید: «باید ابتدا کتابخانه سازمان از حالت اداری که در این چند سال تبدیل شده، خارج شود. زیرا با این وضع جایی برای قرار دادن این کتابها و اسناد وجود ندارد.»خبر مفقود شدن اسناد سازمان با این تعداد، در حالی مطرح است که به گفته بعضی کارشناسان، باید اول بررسی شود که آیا در سالهای قبل، اصلا این اسناد و کتابها بهطور دقیق شمارش و ثبت شده بود یا خیر. البته روابط عمومی سازمان معتقد است که این اسناد قطعا ثبت شده و تعداد کل نسخه کتابهایی که در کتابخانه پژوهشگاه بوده، 47هزار نسخه اعلام شده است. به هرحال این بحثها تنها برای آن مقطعی است که سازمان به شیراز منتقل شد، یعنی سال 89. به این ترتیب به گفته روابط عمومی سازمان، تعدادی از اسناد برگشته ولی هنوز بازشماری و با مخزن سابق تطبیق داده نشده است، به همین دلیل هنوز آمار دقیقی وجود ندارد. به هرحال جلیل گلشن، رییس جدید پژوهشگاه باستانشناسی در حال بررسی این موضوع است و برای رفع ابهام، بهزودی اطلاعاتی را منتشر خواهد کرد.
اسبابکشی خانم مسئول برای زندگی در کاخ
دوره ریاست احمدینژاد بر دولت و نزدیکان و معاونانش بر سازمانهای مختلف تمام شد، ولی خبرهای مربوط به دوره او تمام نمیشود. خبرهایی مانند اسبابکشی آتوسا مومنی، معاون سازمان میراث فرهنگی به یکی از خانههای تاریخی مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد. «فارس» دیروز در خبری اعلام کرد که «معاون ملکزاده در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به یکی از خانههای تاریخی کاخ سعدآباد، اسبابکشی کرده است و مدتی است که در این بنا، همراه با خانواده روزگار میگذراند.» براساس این خبر، یکی از خانههای تاریخی مجموعه فرهنگی- تاریخی سعدآباد، تبدیل به محل زندگی آخرین رییس معاونت حوزه میراث فرهنگی سازمان شده است؛ رییسی که در خرداد ماه امسال به این سمت منصوب شده بود. فارس در این گزارش عنوان کرده است: «در شرایطی که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بارها از کمبود فضای موزهای در کشور برای نمایش آثار و اشیای تاریخی گلایه داشته است، خانم «الف-م» معاون سه ماهه میراث فرهنگی کشور در دوره ریاست محمدشریف ملکزاده در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، بیش از یک ماه است که به همراه خانواده، در یکی از خانههای تاریخی سعدآباد سکنا گزیده است.»
این در حالی بوده که افرادی که از نگهبانان میراث فرهنگی بودهاند در این خانههای تاریخی محوطه سعدآباد زندگی میکردند ولی در زمان اجلاس عدمتعهد از این ساکنان خواسته شده بود تا خانهها را تخلیه کنند. البته بعضی از شنیدهها حاکی از آن است که این خانوادهها بعد از پایان اجلاس دوباره به همین خانهها بازگشتهاند. مسعود علویان صدر، رییس قبلی حوزه معاونت میراث فرهنگی سازمان در اینباره به بهار میگوید: «خانم مومنی بعد از من به این سازمان آمدهاند و من اطلاعی از اینکه او همراه با خانوادهاش به ساختمانهای کاخ سعدآباد نقل مکان کرده باشند ندارم.»
البته فارس در ادامه گزارشهایش آورده است که «مسعود علویان صدر، معاون قبلی میراث فرهنگی کشور قرار بوده این بناهای تاریخی را پس از مرمت، تبدیل به «موزه» کند، خانم «م» خردادماه امسال، معاون میراث فرهنگی شد و پس از گذشت چند ماه با اسبابکشی به یکی از این خانههای تاریخی، ساکن آنجا شد. قاعدتا سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بودجهای برای تجهیز این خانهها ندارد و تنها بودجه، مربوط به مرمت این بناهای تاریخی است. اما این خانه حدود 200 متری، مرمت شد و به جای استفاده عمومی دراختیار یک «شخص» قرار گرفت.» هرچند که فارس این گزارش را منتشر کرده است، ولی آتوسا مومنی معتقد است که چنین اتفاقی نیفتاده و هرگز به خانههای تاریخی کاخ سعدآباد نقل مکان نکرده است. او به بهار میگوید: «بهزودی جوابیهای را درباره این خبر منتشر خواهم کرد.»
