نهاد شورا را بر هم نزنيم

نوزدهم شهريورماه سالگشت ارتحال عالم مجاهد، آيتالله سيد محمود طالقاني، از پيشگامان نهضت اصلاح ديني دوره معاصر است؛ فقيه روشنفكري كه نقشي بيبديل در تبيين و ترويج انديشه «شورا» داشته و دفاعيات شركت او در طرح و تصويب اصل شورا در مجلس خبرگان قانون اساسي بر همگان روشن است تا جايي كه او را باني طرح شوراها و شوراها را يادگار وي شمردهاند. ياد و نام او را گرامي داشته و بر روح و روان نوراني وي درود ميفرستيم. امروز شوراها با چالشهاي اساسي مواجهند كه در اين مجال اندك، تنها به دو مورد آن اشاره ميشود: 1- شورا، نماد واقعي، سپردن اداره امور مردم به دست خويش است. شورا يك نهاد محلي و شهري است كه نزديكترين ارتباط و تماس را با مردم دارد. از اين رو، انتظار آن است كه بيشترين سهم و نقش را در اداره محلي امور شهروندان به عهده گيرد اما متاسفانه روحيه تمركزگرايي و حرص حفظ قدرت دولتي، عملا شوراها را به نهادي تشريفاتي و بياثر بدل كرده است كه قدرت چنداني براي انجام وظايف و مسووليت خويش ندارند. در حال حاضر، نظام اداري متمركز و متورم كشور باعث شده كه قدرت تاثيرگذاري اين شوراها، اندك بوده و جايگاه رفيع اين نهاد مردممحور، در حد ناظري كمرمق تنزل يابد كه تنها قدرت دخالت و نظارت بر امور شهرداريها را داشته باشد و جايگاه اعضاي شوراها به شوراي شهرداريها تقليل يابد. 2- فقدان قوانين و مقررات جامع و قاطع درباره شوراها كه فرآيند شكلگيري آنها را از انجام تا فرجام پوشش دهد، شفاف نبودن اختيارات و وظايف شوراها، عدم تعريف روشن محدوده تعامل و ارتباط قانوني شوراها و نهادهاي حاكميتي و دستگاههاي دولتي، فقدان تفكيك منطق و حقوق اجرا و نظارت و آشفتگي مرزهاي آنها، وجود قوانين پراكنده و متضاد و اصلاحيههاي ابهام و متناقض و در يك جمله تشتت قانونگذاري از چالشهاي جدي فراروي شوراهاست كه بهشدت از قدرت تاثيرگذاري آنها كاسته است. به يقين، براي كارآمد كردن شوراها كه مجلس محلي و شهري قلمداد شدهاند، از يك سو نياز فوري به تصحيح قوانين و رفع خلأهاي قانوني، و از سويي، نياز مبرم به افزايش اختيارات و اقتدار قانوني و حقوقي شوراها هست كه اين مهم با شكلگيري شوراهاي فرادستي توانمند از جمله شوراي عالي استانها شدني است. شوراهايي كه برابر اصل يكصدودوم حق دارد در حدود وظايف خود طرحهايي تهيه و مستقيما يا از طريق دولت به مجلس شوراي اسلامي جهت قانونگذاري پيشنهاد كند. اميدوارم با انتخاب افرادي كاردان و باسابقه به تقويت جايگاه شورا كمك كنيم. خداوند بزرگ را سپاس ميگويم كه نمايندگان شورا توانستند در يك فضاي صميمي و دوستانه بهسرعت، دست به انتخاب هيات رييسه و شهردار پايتخت زده و بهزودي از هيجانات رقابتها گذشته و به فصل رفاقت و خدمتگزاري گام نهادهاند. به دوست ديرينه و باصفاي خويش، جناب آقاي مسجد جامعي كه راي اعتماد همكاران را براي رياست شوراي چهارم، كسب كرده است، تبريك ميگويم. فرهيختهيي كه منزلتي سترگ، نزد نخبگان و اصحاب فكر و فرهنگ و رسانه داشته و كارنامه درخشان او در مسووليتهاي پيشين به ويژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي زبانزد عام و خاص است. ارتباط و تعامل آقاي مسجد جامعي با هيات دولت نقطه قوتي براي شوراي چهارم و شهردار تهران است كه ميتواند در تنظيم روابط دولت مركزي و شورا موثر افتد. خلئي كه در گذشته، خساراتي هنگفت به پايتخت وارد كرده است. همچنين از جانب خويش و نمايندگان شورا و به ويژه همفكران خود، به برادر گرامي جناب آقاي دكتر قاليباف كه براي سومين دوره متوالي، شانس خدمتگزاري به مردم شريف تهران را يافته، شادباش گفته و آمادگي خويش را براي تعامل سازنده و متقابل و كمك همهجانبه به وي براي پيشبرد بهتر امور اعلام ميكنم. ناگفته پيداست اين تعامل بايد دوسويه باشد، هم شورا با شهردار و هم شهردار با شورا. فراموش نكنيم اگر شهر تهران، برگزيده يك گروه هم باشد، زماني موفق خواهد بود كه از حمايت همه نمايندگان شورا برخوردار شود، چرا كه بار سنگين مديريت و اداره كلانشهر تهران، جز به همگرايي، تفاهم، تعامل و همكاري و احترام متقابل ممكن نيست. بر كسي پوشيده نيست كه هر كدام از اعضاي شوراي كلانشهر تهران، سليقه و گرايش سياسي خاص خود را دارد اما شورا يك هويت مستقل از تك تك ما داشته و بايد تلاش كنيم نقاط اشتراك بر جسته و پررنگ شود و بر نقاط افتراق و اختلاف فزوني و پيشي گيرد. بر همه ما لازم است بهشدت مراقبت كنيم كه فضاي دوستي، صميميت، همدلي و وفاق، جاي خود را به عرصه رقابتهاي سياسي و حزبي ندهد چرا كه شورا، يك نهاد اجتماعي است كه لازمه موفقيت آن، پرهيز از ورود به منازعات و مجادلات سياسي است. بايد بر مبناي كارشناسي و بحثهاي عالمانه، مشكلات و مطالبات مردم را بررسي و تصميم سازي كرد و از تمامي نمايندگان شورا، متناسب با دانش و تخصص و تجربه آنان در كميسيونها و شوراهاي مختلف و فارغ از گرايشات فكري آنان استفاده كرد.