اقدام روسیه در مذاکرات ایران و آمریکا
سرگئی ریابکوف چند روز قبل به ایران آمد و پس از مدت کوتاهی به کشور خود بازگشت. پیرامون اظهارات اخیر او که نماینده روسیه در 1+ 5 است در مورد لزوم مذاکره مستقیم میان ایران و آمریکا باید گفت که روسیه به دلیل اینکه در فضای جامعه بینالملل صحبتهای زیادی (موثق یا غیرموثق) در مورد مذاکره مستقیم میان ایران و آمریکا انجام پذیرفته است، سعی در نوعی اقدام پیشدستانه و نوعی زرنگی دیپلماتیک دارد، این کشور در هنگامه آن که ممکن است مذاکراتی میان ایران و آمریکا انجام شده باشد یا در آیندهای نزدیک انجام پذیرد با مانور دیپلماتیک سعی در امتیازگیری از کشورهای مختلف در این زمینه دارد. این امتیازگیری دارای وجوه مختلفی است که در توضیح این وجوه باید اشاره داشت که روسیه با این پیشفرض که مذاکرات ایران و آمریکا محتمل است، با مطرح کردن نام خود به عنوان یکی از مشوقین به مذاکره مستقیم در پی آن است تا با اثرگذار بودن در فرآیند مذاکرات بتواند امتیازاتی را از آمریکا بگیرد. از دیگر سو این کشور تحت شرایط و پیشفرضهایی که پیش از این به آن اشاره شد، در پی آن است که به جامعه بینالملل بقبولاند، روسیه کشوری است که به دنبال ایجاد فضای گفتوگو و مذاکره میان کشورهاست. این کشور قصد دارد تصویر دیپلماسی فعالی را از روسیه در ذهن جامعه جهانی شکل دهد و باید اذعان داشت که این تصویرسازی ممکن است تا حدودی نیز برای برخی کشورها انجام پذیرد؛ چرا که سیاستهای ایران در عرصه جامعه بینالملل همواره به روسیه و چین نزدیک بوده است و در عرصه جهانی عموما سیاست ایران و روسیه و چین با هم همسوییهایی دارند، که میتواند به چنین تصویرسازیای کمک کند. ترسیم چنین فضایی در ذهن جامعه بینالملل ممکن است روسیه را به عنوان کشوری نشان دهد که با روشهای دیپلماتیک میتواند بر مسائل پیچیده بینالمللی فائق آید. شکلگیری چنین ذهنیتی میتواند به ایدههای جهانی این کشور و نفوذ به فضای سیاسی بینالملل کمک شایان توجهی کند. نقشآفرینیای که میتواند پای روسیه را به حل مسائل مهم جهانی بیش از پیش باز کند و در نتیجه چنین نقشآفرینیای منافع استراتژیک این کشور را در نقاط مختلف جهان حفظ نماید. از دیگر سو روسیه در تلاش است با نشان دادن خود به عنوان عامل تاثیرگذار در مسئله مذاکره ایران و آمریکا از طرف ایرانی نیز امتیازاتی بگیرد، این کشور در تلاش است تا ضمن دادن هشدار به ایران مبنی بر این که مذاکرات مستقیم میتواند به منزله آخرین فرصتها برای رسیدن به شرایط مطلوب در مباحثی نظیر پرونده هستهای باشد، امتیازهای بیشتری را نیز از طرف ایرانی بگیرد. بنابراین باید یادآور شد که به نظر میرسد روسیه در مقطع فعلی در پی نوعی رفتار دیپلماتیک پیشدستانه برای امتیازگیری از مذاکره احتمالی میان ایران و آمریکاست، چرا که اگر این مذاکرات بدون نقشآفرینی روسیه انجام پذیرد، ممکن است روسیه در مناسبات میان دو کشور به حاشیه رانده شود و بیم از چنین فضای منفعلانهای روسیه را واداشته که از لحنی تشویق کننده برای پیشبرد مذاکرات طرفین استفاده کند.
