مراسم تحلیف روحانی ،امید به تقویت دموکراسی در ایران را افزایش داده/ ایرانیان خواستار خواستار تقویت بعد جمهوریخواهی نظام هستند

آغاز دومین دوره ریاست حسن روحانی به عنوان رییس جمهوری به معنای گسترش میانه روی و اعتدال در ایران است. اما روحانی واقعا تا چه میزان قدرت دارد؟ عدنان طباطبایی کارشناس مسائل ایران و فرزند مرحوم صادق طباطبایی از همراهان امام (ره) در روزهای پیش و پس از پیروزی انقلاب اسلامی این موضوع را در گفت و گو با دویچه وله آلمان مورد ارزیابی و تحلیل قرار داده است. 

به گزارش سايت روزنو، دویچه وله در این مصاحبه اشاره می کند که سیستم سیاسی ایران پیچیده است و این پرسش را مطرح می کند که مقام رهبری تمام سیاست ها را تصویب می کنند و رییس جمهوری نیز هر چهار سال یکبار تغییر می کند و این که قدرت واقعی رییس جمهوری در ایران چیست؟ 

عدنان طباطبایی مدیر مرکز تحقیقات کاربردی در همکاری با شرق یک اندیشکده در شهر بن المان پاسخ می دهد:«در اینجا مهم است که بین تصمیم گیرندگان سیاسی و شکل دهندگان سیاسی تفاوت قائل شویم. رهبر انقلاب رهبر مذهبی و دارای اختیار تصمیمی گیری هایی همراه با یک شورای مشورتی هستند. 

با این حال، شوراهای دیگری نیز در ایران هستند که به سیاست شکل می دهند برخی از آن ها مانند مجلس شورای اسلامی، شوراهای شهر و روستا و شهرداری ها انتخابی هستند و برخی دیگر متشکل از نخبکان هستند مانند شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی امنیت ملی. یک رییس جمهوری هر چه بیش تر با این شوراها ارتباط قوی تری داشت باشد نفوذ بیش تری در شکل دادن به سیاست ها خواهد داشت. 

رهبری در انقلاب ما یک سنگ بنا و رکنی مهم هسنند. برای مثال، خوب است به توافق هسته ای نگاه کنیم. مقام رهبری خطوط اصلی و جهت مناسب مذاکره را تعیین کردند هر چند گام های خاص و مجموع توافق با هماهنگی و تصمیم دولت و رییس جمهوری صورت گرفت.».

دویچه وله اشار می کند که حسن روحانی چهار سال پیش به طرفداران وعده ازادی زندانیان سیاسی، تقویت حقوق شهروندی و ازادی بیان و ازادی برای زنان را داد. دویچه وله اشاره می کند که برخی از این وعده ناتمام و تحقق نیافته ماندند ایا او در دور دوم قادر به تحقق این وعده ها خواهد بود؟ 

عدنان طباطبایی پاسخ می دهد که مهم ترین تغییر در دوران روحانی در  نگرش ها و رویکردها بود برای مثال در مجلس تعداد نمایندگان زنان افزایش یافته است هم چنین روحانی مقامی را برای رسیدگی به حقوق اقلیت های قومیتی و خواسته های آنان تعیین کرد». 

عدنان طباطبایی در ادامه می نویسد:«مقام عالی رهبری به همراه نظامیان و تصمیم گیرندگان در حوزه امنیت ملی قطعا از انتخاب دوباره روحانی حمایت کردند. با این حال احتمال ادامه کشمکش روحانی با رییس قوه قضاییه وجود خواد داشت. این کشمکش بدان معناست که اصلاحات در ایران با مصائب و سرعت گیرهایی مواجه خواهد بود». 

عدنان طباطبایی در ادامه اشاره می کند که مردم ایران نشان دادند که جمهوریخواهی برای شان اهمیت دارد و می افزاید:«مشارکت سیاسی در ایران بالاست. دیدیم که نیروهای میانه رو را در سال ۲۰۱۳ میلادی به قدرت رسدیند . پس از آن در انتخابات مجلس و شوراها نیز وضعیت مشابهی تکرار شد علیرغم آن که عواقب پس از اعتراضات سال ۲۰۰۹ میلادی به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده بود تلاشهای خستگی ناپذیر از تقویت جمهوریخواهی در ایران دیده می شد. در این میان به گمان من (طباطبایی) سناریویی درباره تغيير نظام سیاسی و حایگزینی جمهوری اسلامی با نظام دیگری غیر قابل تحقق است. ما شاهد افزایش پاسخگویی و مسئولیت پذیری در ایران هستیم آن هم درون این سیستم و به کمک وجود نهادهای منتخب».