شش ویژگی شهردار تهران

اين روزها انتخاب شهردار تهران به عنوان موضوع بسيار حساس و مهم پيش روي شوراي شهر قرار گرفته است. شوراي شهري که براساس اراي مستقيم مردم، اعضاي آن انتخاب شده اند و اکنون در اولين و مهمترين اقدامشان بايد شهردار تهران را انتخاب کنند. اما پيش از اين اقدام، اعضاي شوراي شهر تهران بايد در مورد انتخاب شهردار دو نکته بسيار مهم و کلان را مدنظر داشته باشند: الف: شوراي شهر با توجه به پراکندگي گرايش هاي اعضاي آن، خاصيت ترکيبي دارد. يعني نه مي توان شوراي شهر را در اختيار اصلاح طلبان و نه در انحصار اصولگراها دانست. هيچ کدام از اين دو گروه سياسي، احاطه کلي برشوراي شهرتهران ندارند. اين نکته قابل توجهي است. در اين شرايط نمي توان انتظار داشت شهردار تهران برگزيده يک گروه سياسي باشد. بنابراين هيچ کدام از اين گروه ها نمي توانند توقع و انتظار داشته باشند که شهرداري متعلق به جريان فکري و سياسي خود داشته باشند. با توجه به اين جغرافيايي سياسي، نمايندگان شوراي شهر بيش از هرچيز بايد به مصالح و خواسته هاي مردم توجه داشته باشند. شهردار بايد ويژگي هايي داشته باشد که اکنون و در اين دوره زماني خاص مورد نياز شهرتهران است. ب: هر دو جناح شوراي شهر تهران بايد تلاش کنند تا شهردار «منتخب قطعي» آنها باشد. يعني شهردار تهران از نهادي بيروني به شوراي شهر تحميل نشود. اين شهردار بايد براساس برنامه هايي که ارائه داده، انتخاب شود. امروز شهر تهران بيش از هر زمان ديگري به برنامه اي مدون نياز دارد. بارسنگين مسوليت انتخاب شهردار نيز روي دوش شوراي شهراست. بنابراين شوراي شهر در همين مرحله بايد برنامه هاي ارائه شده از سوي شهردار پيشنهادي را به دقت بررسي کند. اما شهرداري که در آينده مسوليت اداره تهران را برعهده خواهد داشت نياز به شش ويژگي دارد: يک: شهردار بايد چهره اي ملي باشد. به معناي دقيق تر او از نظر سابقه و شهرت مديريتي وسیاسی بايد شناخته شده وحداقل در پست هاي همتراز وزیران يا معاونتهای وزيرسابقه کار داشته باشد. موقعیت سیاسی واجرائی شهردار تهران اهميت بسياري زيادي دارد که شورا بايد به آن دقت داشته باشد. برهمين اساس نمي توان شخصيت ناشناخته اي را به عنوان شهردار تهران انتخاب کرد که سابقه مديريت هاي کلان را نداشته است. بايد در نظر داشت که اهميت شهردار تهران در دستگاه اداري و حاکميتي کشور بسيار مهم است. دقت داشته باشيم که همين شهردار در مقاطع زماني خاصي در جلسات هيات وزيران حضور داشته ودر مباحث کلان اجرائی کشور مداخله داشته است. بدیهی است اين حضور نياز به فردي دارد که توان واطلاعات بالاي مديريتي و سابقه مقبولی در رفتارهاي شخصي، سياسي و فني داشته باشد. دو: فردي که به عنوان شهردار تهران انتخاب مي شود، بايد سابقه مديريت اجرايي در پرونده داشته باشد. اکنون براي همه کارشناسان مسائل شهري نمايان است که اداره شهر تهران به فردي نياز دارد که تجربه مديريت اجرايي داشته و در دوره مسوليت هاي خود فرد موفق و کار آمدی بوده باشد. در عین حال بايد توجه داشت که شهردار تهران نياز ضروري به دانش فني بالا براي اداره شهر دارد. به زبان ساده شهردار «متخصص و مجرب» نياز امروز پايتخت است. اداره شهر تخصص هاي بسياري در ابعاد سياسي، اجتماعي، اقتصادي و شهري نياز دارد. موضوع فعاليت و مديريت، شهردار تهران زندگي و معيشت مردم است. برهمين اساس، شهردار نياز به پشتوانه علمي و اجرايي در حوزه فعاليت خود دارد. اگر همين فرد، به دقت گزينش نشده باشد، پايتخت ايران را زمين گير مي کند ولي اگر همين شهردار برمبناي معيارهاي دقيق گزينش شود، مي تواند تهران را به جايگاه واقعي خود برساند. سه: برنامه محور بودن، سومين ويژگي گزينه شهرداري مي تواند باشد. البته اين يک الزام است. شهردار آينده تهران بايد برنامه بسيار دقيق و مشخصي داشته باشد، برنامه اي که براساس مصالح و نيازهاي شهر تهران تدوين شده باشد. شهرداري که احیانا به دنبال استفاده از شهرداری و امکانات آن براي مقاصد ديگر باشد به طور حتم به درد امروز تهران نمي خورد. متاسفانه گاهی طي دو دوره گذشته چنین به نظر میرسید که شهرداران تهران از امکانات عظيم اين کلان شهر در راستاي اهداف سیاسی ديگر خود استفاده کرده بودند. اين رفتار بيش از هراتفاقي،میتواند کلان شهر تهران و شهروندان را گرفتار کند. اکنون با توجه به چنين سابقه و تجربه اي، شوراي شهر بايد دقت عمل تمام را به خرج دهد که اين تجربه گرانبها، در انتخاب آينده بي اثر نماند. شهردار بايد برنامه داشته باشد برنامه ای برای حل مشکلات شهر و شهروندان .که اتفاقا شوراي شهر مي تواند برمبناي همين برنامه به پرسشگري از شهردار آينده تهران بپردازد. چهار: برنامه اي که شهردار تهران ارائه میکند، پيش از اجرا بايد در صحن شوراي شهر مطرح و مورد بررسي دقيق قرار گيرد و تنها با تصويب نهايي شوراي شهر به سمت اجرا برود. شوراي شهر مي تواند در فضايي آزاد و بدون توجه به حواشي سياسي و بيروني تنها برمبناي فاکتورهاي علمي و کارشناسي به نقد اين برنامه بپرازد. اين برنامه مي تواند در دوره زماني چهار ساله تدوين شود. در صورتي که شوراي شهر از شهردار پيشنهادي بخواهد که با چنين برنامه اي قدم به شهرداري بگذارد، در فواصل زماني مشخص، مي توان به صورت کمي و کيفي عملکرد شهردار را مورد بررسي قرار داد. حداقل پس از طي دوره يکساله امکان ارزش گذاري عملکرد شهردار تهران وجود دارد. اگر شهردار از برنامه هاي که ارائه داده بود، عقب بود و يا حتي از آن تخطي کرده بود، شوراي شهر با دست باز و استدلال او را نقد و حتي توبيخ مي کند و البته اگر شهرداري از برنامه هاي ارائه شده، در خدمت رساني به مردم پيشي گرفته بود، بازهم فرصت تقدير از او نيز ايجاد مي شود. برهمين مبنا، ارائه برنامه يعني همان روشي که در تمام کشورهاي توسعه يافته مرسوم است، ضرورتي انکار ناپذيراست. برنامه اي که مي تواند مبناي قضاوت شوراي شهر و مردم از شهردار و در نهايت موفقيت شهردار باشد. پنج: شهردار تهران بايد پاسخگوي شوراي شهر باشد. شهرداري خودراي، غيرپاسخگو، غيرشفاف و بي تفاوت به راي مردم نمي تواند کلان شهري مانند تهران با اين حجم گرفتاري ها را به کمک شورا اداره کند. شهردار تهران در يک کلام بايد روحيه تعامل داشته باشد. شهرداران اقتدار گرا و مشورت ناپذیردر مقابل شوراي شهر، ازجايگاه مستقل عمل میکند و عملا راي مردم را بي اثر مي کند. مردم به اعضاي شوراي شهر تهران راي داده اند تا برانتخاب، عملکرد و رفتار شهردار تهران نظارت داشته باشند. اگر شهردار از برنامه هاي خود تخطي کرد و به سمتي رفت که از مصالح شهر دورش مي کرد، همين شوراي شهر ضرورت دارد که او را بازخواست کند. اين فضاي مدني، نياز به شهرداري با شخصيت پاسخگو دارد. ششم و درنهایت این موضوع مهم است که شهردار تهران باید بادولت منتخب مردم همراه و همگرا باشد.اجتناب از تکرار تجربه هشت ساله گذشته وزیانهای ناشی از کشمکش شهردار و احمدی نژاد ایجاب میکند که اعضائ محترم شورای شهر تهران کسی را انتخاب کنند که کمترین مشکلی با دولت ودستگاه های اجرائی نداشته و بتواند از کمکهای ضروری دولت برای حل معضلات تهران بهره مند شود. شهرداري که سکان اداره تهران را در دست مي گيرد، بدون اين شش ويژگي نمي تواند، کلان شهري مانند تهران را اداره کند. برهمين اساس توصيه به شوراي شهر اين است که پيش از انتخاب شهردار به اين نکات توجه داشته باشند. مهم نیست که اعضای شورای شهر از کدام طیف سیاسی حمایت شده اند اکنون که عضو شورا هستند همه باید با همکاری جدی از منافع شهر و مردم دفاع کنند وشفاف و بدون پرده پوشی از موضع منافع شهر ومردم به کاندیدائی که میخواهد زمام امور شهر و اختیارات اجرائی را در دست بگیرد نگاهی نقادانه و عملیاتی داشته باشند.