مریم صدر: زنان رسانهای و جدیتر شدن روایتهای زنانه در مطبوعات
مریم صدرالادبایی روزنامهنگار و عضو شورای سردبیری خبرگزاری خبٰآنلاین در کنگره ملی زنان طی سخنانی درباره وضعیت زنان و روزنامهنگاری گفت : در هر مقطع تاریخی، پیوستگی عمیقی نیز میان شرایط سیاسی و اجتماعی و فرهنگی با مسائل و مباحث مرتبط با زنان در رسانهها قابل شناسایی است. نشریات زنانهای که پس از جنبش مشروطیت سر بر آوردند تا آموزش و حقوق زنان را توسعه بخشند، بخش مهم و اثرگذاری از تاریخ مطبوعات ایران در آن سالها را به خود اختصاص دادند.
همگام با رونق نسبی و گشایش سیاسی، نشریات ادواری زنان نیز آگاهیبخشی و مسئولیت پذیری زنان در برابر مسائل روز را دنبال میکردند رسانههای دهههای اخیر مشحون و مملو از تصاویر و روایات این زنان است.
صدر با اشاره به اینکه آزادی زنان، آموزش زنان، اشتغال زنان، حقوق زنان، مشارکت سیاسی زنان و ... کلیدواژههایی عمومی برای مطالعۀ بازنمایی حضور زنان در رسانهها بوده و هست. فراتر از بازنمایی و روایتگری، رسانهها مهمترین مجال برای مطالبهگری حقوقی و اجتماعی زنان و خانواده بودهاند سخنان خود را اینگونه ادامه داد: فراتر از مطالبهگری نیز، رسانهها سازندۀ هویتهای فردی و اجتماعیاند. در زمانهای که با توسعۀ شبکههای اجتماعی و ارتباطی، حجم نامحدودی از اطلاعات در کسری از ثانیه منتقل و منتشر میشوند، تصور زندگی بدون رسانهها و تاثیرناپذیری از آنها ناممکن است.
عضو شورای سردبیری خبرگزاری خبرآنلاین، همچنین تصریح کرد: رسانهها دیگر تنها وسیلۀ سرگرمی نیستند و زنان و خانوادههای امروز در معرض پیامها و تصویرهای همین رسانهها متولد میشوند، بزرگ میشوند، میاندیشند، میشناسند و رفتارها و ارزشها و هنجارهای خود را میسازند اینجاست که با تدبیر و تامل میتوان و میبایست دست به کار ساختنها، شکفتنها و رستنهای ابدی در ساحت رسانهها زد و با تشخیص اولویتها و طراحی راهبردهای کارآمد و اثربخش، ارتباطات متقابل میان زنان و خانوادهها با رسانهها را سامان بخشید، هنجارهای مفید در تعالی زن و خانواده را ترویج کرد و همنوایی میان زنان و مردان و خانوادهها را موجب شد.
صدرالادبایی همچنین در سخنرانی خود به سهم زنان در توسعۀ فرهنگ رسانهای که حافظ منافع و مدافع خواستههای خودشان و خانوادههایشان باشد اشاره کرد و افزود: باید این سهم، سهمی قاطع و بیتخفیف باشد. سهمی که در گذشته نیز با ورود زنان به مطبوعات و تاسیس نشریات اختصاصی شکل گرفت، با همت زنان اندیشمند و صاحب قلم ادامه یافت و اکنون نیز با نقشآفرینی موثر زنان میتواند به سرانجامهای نیک و مطلوب دست یابد.
وی در ادامه سخنانش درباره وضعیت فعالیت زنان رسانه گفت: انتخاب عنوان تحسینبرانگیز "دانش" برای اولین نشریه زنان ایران، بیشک انتخابی هوشمندانه و مدبرانه بود؛ نشریهای که سوادآموزی و دانشجویی برای دختران و زنان را هدف قرار داده و حتی در ترویج آداب خانهداری و شوهرداری نیز تلاش داشت از دستاوردهای علمی و فکری بهرهمند باشد. از آن زمان تا امروز، هرجا که زنان قلم به دست شدهاند، خطر کردهاند و نوشتهاند، خود و خانواده و جامعهشان را متحول کردهاند.
این عضو شورای سردبیری خبرگزاری خبرآنلاین، تاکید کرد: زنان اهل رسانۀ امروز جدیتر از مادران و مادربزرگان خود متعهد به خلق ایدهها و طرح اندیشهها هستند زیرا اندیشیدن و نوشتن، بیش از آنکه رفتاری فردی باشد، کنشی اجتماعی و خالق فرصتها و مزیتهای بسیار برای خود و دیگری است. با درک اهمیت حضور و نقشآفرینی زنان در پهنۀ رسانهها بوده که در دو دهۀ گذشته با ورود چشمگیر زنان به تحریریههای مطبوعاتی و اتاقهای خبر مواجه بودهایم.
به گفته مریم صدر، نیمی از جامعه روزنامهنگاران، خبرنگاران و شاغلان رسانهای را زنان تشکیل میدهند. ۴۰ درصد مدیران مسئول نشریات، زنان هستند و حداقل ۲۵ نشریۀ ویژه زنان فعالیت دارند. در برخی رسانهها توازن میان زنان و مردان به نحوی تغییر یافته که با جابهجایی موقعیتهای کاری پیشین، زنان به سمتهای بالای مدیریتی نیز دست یافتهاند.
این عضو شورای سردبیری خبرآنلاین در ادامه سخنرانی خود گفت: دستاورد این تحول، علاوه بر افزایش اشتغال زنان در قلمروی رسانهای، موجب شده است تا روایتهای زنانه، بازخوانیهای زنانه، و تصویرهای زنانه در رسانههای مختلف بیش از هر زمان دیگری در گذشته باشد و پرداختن به مباحث زنان جدیتر از همیشه در رسانهها بروز و ظهور یابد و سیاستهای کلان رسانهای و نگرشهای مدیران رسانهای نیز تحت تاثیر حضور موثر و متنفذ زنان در نهادهای رسانهای قرار گرفته است، این فرصتها را باید مغتنم شمرد. افزایش حضور زنان در رسانهها، افزایش مدیریت زنان در رسانهها، افزایش طرح مسائل زنان و خانواده در رسانهها، ارتقای جایگاه زنان و خانواده در رسانهها و .... فرصتهای ممتاز و متمایزی است که میتواند نسلهای جدید را با ارزشهای خانواده و جامعه همراه سازد.
