تنشزدایی سیاسی در اجلاس اقتصادی
طی یکی دو هفته گذشته مقامات کشور ترکیه مواضعی ضدایرانی و تنشزایی اتخاذ کرده بودند که با واکنش مقامات جمهوری اسلامی نیز روبهرو شد. محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان با یادآوری موضع ایران در برابر کودتای نافرجام ترکیه مسئولان این کشور را قدرناشناس توصیف کرد. در حالی که این سخنان فضای میان دو کشور را اندکی تیره کرده بود، در در حاشیه اجلاس سران کشورهای اکو در اسلام آباد، روسای جمهور دو کشور با همدیگر دیدار و گفتوگو کردند. در این دیدار حسن روحانی بر تقویت همکاریهای اقتصادی دو کشور تاکید کرد و اردوغان نیز گفت ترکیه هدف 30 میلیارد دلاری در روابط اقتصادی با ایران را محقق خواهد کرد.
توسعه همه جانبه مناسبات فیمابین به نفع کل منطقه خواهد بود
حسن روحانی عصر چهارشنبه در حاشیه اجلاس سران کشورهای عضو سازمان اکو در اسلام آباد؛ در دیدار با رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه، روابط ایران و ترکیه به عنوان دو کشور مهم در منطقه را رو به گسترش دانست و اظهار داشت: توسعه همه جانبه مناسبات فیمابین به نفع دو ملت و صلح و ثبات کل منطقه خواهد بود.
رئیس جمهوری افزود: سرمایهگذاران دو کشور میتوانند همکاریهای خوبی در زمینه انجام پروژههای مشترک با یکدیگر داشته باشند.
روحانی با اشاره به توانمندی و زمینههای مناسب همکاری ایران و ترکیه در بخشهای مختلف از جمله انرژی، حمل و نقل، و روابط مالی و بانکی خاطرنشان کرد: اجلاس کمیسیونهای مشترک ایران و ترکیه که سال آینده در تهران برگزار میشود، میتواند تحولات مهمی در توسعه روابط اقتصادی دو کشور، رقم بزند.
ایران با هرگونه نقض تمامیت ارضی در منطقه مخالف است
رئیس جمهوری تقویت هر چه بیشتر روابط دوستانه با همسایگان را از اصول سیاست خارجی ایران دانست و افزود: کمک به ثبات منطقه یکی از محورهای مهم همکاریهای دو کشور به شمار آمده و حل سیاسی مشکلات و اختلافات میتواند در نهایت به ثبات و امنیت منطقه منجر شود.
روحانی با اشاره به اینکه مبارزه با تروریسم هدف اصلی در مواجهه با مسایل منطقه است، چرا که تروریستها، دشمن اسلام، منطقه و بشریت هستند، گفت: جمهوری اسلامی ایران بر حفظ تمامیت ارضی کشورهای منطقه اصرار داشته و با هرگونه نقض تمامیت ارضی در منطقه بویژه در سوریه و عراق مخالف است.
رئیس جمهوری با تاکید بر اینکه اختلاف میان کشورهای منطقه به نفع هیچکس نیست، افزود: معتقدیم در یمن باید کشتار مردم متوقف، آتشبس فوری انجام شده و مسایل این کشور با گفتگوهای یمنی - یمنی، حل و فصل شود.
روحانی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره از گفتوگو و احترام متقابل برای حل اختلافات استقبال میکند، گفت: باید تلاش کنیم تا جنگ و خونریزی و مداخله قدرتهای خارجی در منطقه هر چه زودتر متوقف شود.
اردوغان: هدف 30 میلیارد دلاری در روابط اقتصادی با ایران را محقق میکنیم
رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه نیز در این دیدار مناسبات دو کشور را مثبت ارزیابی کرد و گفت: ترکیه برای نهایی کردن قرارداد تجارت ترجیحی با ایران اهتمام داشته و متعهدیم که هدف 30میلیارد دلاری در روابط اقتصادی با ایران را محقق کنیم.
رئیس جمهوری ترکیه با اشاره به ضرورت همکاریهای مشترک بخشهای خصوصی دو کشور، افزود: توسعه مناسبات و همکاریهای دو کشور در تمامی زمینهها به نفع دو ملت خواهد بود.
اردوغان با اشاره به اینکه سیاست اصلی ترکیه بر گسترش مناسبات با ایران است، گفت: باید در راستای رشد هر چه بیشتر سرمایهگذاری و همکاریهای مشترک با پول ملی تلاش کنیم.
رئیس جمهوری ترکیه همچنین در پاسخ به اظهارات رئیس جمهوری کشورمان، بر ضرورت همکاری دو کشور در زمینه حل و فصل مسایل منطقهای و مبارزه با تروریسم تاکید کرد. روسای جمهور دو کشور همچنین با اشاره به اهمیت سازمان همکاری اقتصادی (اکو)، بر ضرورت توسعه همکاریها و روابط کشورهای عضو این سازمان تاکید کردند.
ترکها نمیخواستند تنش بیشتر از این افزایش پیدا کند
علی بیگدلی کارشناس مسائل بینالملل در پاسخ به اینکه «این دیدار به معنای پایان تنش ایران و ترکیه است؟» پاسخ منفی میدهد و میگوید: «برخورد آقای اردوغان سرد و غیرصمیمانه بود، اما مراودات سیاسی و اقتصادی ایران و ترکیه در حد بالا قرار دارد و همچنین به خاطر احتیاج ترکیه به انرژی ایران ترکها نمیخواستند تنش بیشتر از این افزایش پیدا کند.
او با بیان اینکه ترکیه هر روز با جدا شدن از مسیر خود با ما و منافع ایران به دنیای عرب نزدیک میشود، میگوید: این مسیر به جایی نمیرسد. آقای اردوغان سیاست یک بام و دو هوایی در پیش گرفته و دچار نوعی سردرگمی سیاسی شده است.
این کارشناس مسائل بینالملل میگوید: ایران یا باید با ترکیه به صورت کجدار و مریز کنار بیاید یا اینکه در برابر کشوری که هر روز به دنیای عرب نزدیک میشود، جبهه جدیدی در برابر ترکیه ایجاد کند. اردوغان با اظهاراتش در عربستان نشان داده به طور کلی از پیشرفت و دخالت ایران درخاورمیانه ناراحت است و مضاف بر آن در کنار روسیه منافعی خلاف منافع ایران دارد.
بیگدلی در ادامه میگوید: جناحبندیهای جدید خاور میانه مانند ترکیه – اسرائیل - عربستان و مصر – اردون – قطر میتواند موقعیت ایران را به خطر بیندازد و دولتمردان باید نسبت به این مسائل دقت نظر داشته باشند.
او با بیان اینکه ترکیه هم سعی دارد خود را به آمریکا نزدیک کند و هم به روسیه ادامه میدهد: نزدیکی ترکیه با روسها نیز به زیان ایران تمام میشود، چرا که روسها دارند با ایران فاصله میگیرند. بیگدلی میگوید: در حال حاضر تغییرات عمدهای در استراتژی و ژئوپولتیک خاورمیانه به وجود میآید که خیلی مشخص نیست آثار آن چه زمانی خودنمایی کنند.
با دقت و دیپلماسی ظریفانه باید با ترکیه رابطه داشت
بیگدلی همچنین به محتوای اقتصادی گفتوگوی روسای جمهور دو کشور میپردازد و میگوید: موضوع ارتقای سطح مناسبات تجاری ایران حدودا از زمان سفر عبدالله گل رئیس جمهور سابق ترکیه به ایران آغاز شد اما این مسئله به خاطر اختلاف ایران با ترکیه بر سر مسئله سوریه محقق نشد.
بیگدلی با بیان اینکه ترکیه امروز شریک قابل اعتمادی نیست میگوید: این کشور بیشتر بازارهای خود را از دست داده است و بخشی از اظهارنظرهایش به این خاطر است که در بازار خود را در دنیای عرب شکل دهد. به طور سنتی هم ترکیه به دنیای عرب نزدیکتر است بنابراین ما نباید از این منظر چشمپوشی کنیم و به ترکیه امتیازات ویژه دهیم. با شرایطی هم که در خاور میانه به وجود آمده ایران باید با دقت و دیپلماسی ظریفانه رابطه خود را با این کشور ادامه
دهد.
