انتظارات سینماگران و خانه سینما از وزیر جدید ارشاد
روزنو-«شمقدری هنوز هم هست.» این همان جملهای است که اهالی سینما بیصبرانه منتظرند تا فعل انتهای آن تغییر کند و منفی شود. هرچند او قصد ندارد بهسادگی از این فضای مدیریتی خداحافظی کند و نمونهاش انتشار نامهای است که خطاب به وزیر ارشاد در حوزه سینما و بیان عملکردش نوشته و در اختیار ایسنا قرار داده است. شاید بعضی کمتر منتظرند و این عدم تغییر را به کنشها و جابهجایی مدیران نسبت دهند، اینکه باید انتقال تجربیات مدیران انجام شود و برای شناسایی مشکلات نیاز هست تا مدیران قبلی همچنان بر مسند خود باشند. اینکه شاید برگزاری یکی، دو جلسه در این مدت که اتفاقا جواد شمقدری در بعضی از آنان غایب بوده، این زمان را هم طولانیتر کند؛ اما وقتی این سخنان را جواد شمقدری در گفتوگو با تسنیم مرور میکند: «تا جایی که من میدانم آقای جنتی با هیچیک از مدیران درباره ابقا یا قطع همکاری صحبتی نکرده و هنوز تصمیم قطعی برای ادامه کار با مدیران فعلی نگرفتهاند»، این شبهه را به وجود میآورد که انتظار برای خداحافظی رییس سازمان سینمایی اندکی طولانی شود. بعضی خوشبینترها امیدوار بودند با حضور «علی جنتی» بر مسند وزارت ارشاد این خداحافظی معاونت سینمایی را آغاز آشتی با اهالی سینما بدانند؛ امیدی که به احتمال زیاد به ناامیدی منجر نمیشود.
دیدار با سینماگران و هنرمندان
البته به نظر میرسد وزیر کنونی ارشاد از وزیر پیشین «محمد حسینی» در کسب اعتمادی که در هشت سال از بین رفته، عجله بیشتری دارد و میخواهد نظر اهالی هنر و سینما را به خود جلب کند. او در دیداری برای روز پنجشنبه در تالار وحدت برنامهریزی کرده ودعوتنامههای سینماگران از جناحهای مختلف نیز قرار است از سوی خانه سینما ارسال شود. همچنین در روز 28 مرداد پسفردای حضورش در ساختمان بهارستان با دو گروه از سینماگران دیدار کرده است. در جلسه اول منوچهر محمدی، عبدالحسن برزیده، رضا میرکریمی، مجتبی راعی، احمدرضا درویش، ابراهیم حاتمیکیا و محمدحسین حقیقی حضور داشتند و در جلسه دیگری که بلافاصله برگزار شده، هیاتمدیره خانه سینما متشکل از فرهاد توحیدی، محمدمهدی عسگرپور، ابراهیم مختاری، امیر اثباتی، محمدرضا موینی و مهدی خادم حضور داشتند. سینماگران حاضر در این دو جلسه پس از معارفه و آشنایی با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره مشکلات و ایرادهایی که در چهار سال گذشته در اداره امور فرهنگی بهویژه سینما وجود داشته، صحبت کردند و وزیر نیز در این جلسات که بیش از دو ساعت هم به طول انجامید سخنانی مطرح کرد.
توحیدی: مشکلات خانه سینما قابلحل است
در این جلسه گزارشی، از وضعیت سینمای ایران، خانه سینما و ماهیت مشکلاتی که برای فعالیت این نهاد صنفی ایجاد شده و نیز درباره سابقه، تجربه و ظرفیتهای خانه سینما در طول 20 سال فعالیت رسمیاش صحبت شده است. فرهاد توحیدی با خوب، مثبت و امیدوارکننده ارزیابی کردن این جلسه به بهار میگوید: «درباره مشکلات سینما، بحرانها، راهحلها و وضعیت خانه سینما صحبت کردیم. وزیر ارشاد اطلاعات وسیعی داشتند که کمتر نکته مبهمی باقی میماند؛ اما همهچیز موکول به انتخاب و انتصاب رییس سازمان سینمایی است.» وقتی از او به عنوان رییس هیاتمدیره خانه سینما میپرسیم که آیا انتخاب رییس سازمان سینمایی مشکل خانه سینما را حل میکند و نیازی به قوهقضاییه نیست، تاکید میکند: «همهچیز در چارچوب قانون قابل حل است. انشاءالله با انتخاب معاون مناسب این مسائل حل میشود» وی همچنین درباره دیگر مسائل مطرح شده در این دیدار به این نکتهها اشاره کرد: کوچکسازی دولت در زمینه سینما، کاهش تصدیگری، واگذاری مسائل فرهنگی به اهل فرهنگ که در زمینه سینما میشود واگذاری به افراد سینمایی و همچنین تولیدات کیفی که بتواند سینما را موفق کند. توحیدی همچنین گفت: «طبیعتا اینها اموری است که مورد تایید و تاکید آقای جنتی بوده و علاوه بر آن در برنامه پیشنهادیشان اعتقاد به همراهی با اصناف اعتقاد وجود دارد» او به عنوان یکی از فعالان مطرح صنفی در این سالها درباره انتخاب معاونت سینما و بیان گزینه خاصی در گفتوگو با وزیر ارشاد گفت: «معتقدیم کسی که مسئولیت را بر عهده میگیرد در چارچوب برنامههای دکتر روحانی عمل میکند و میتواند گامهای متعدد و مناسبی برای اجرای برنامه بردارد و کسی همراهشان خواهد بود که با چارچوبهای برنامه هماهنگ باشد.» در این جلسه جنتی بعد از شنیدن صحبتهای سینماگران، نظرات خود درباره بخش فرهنگ و هنر و سینما و ساختارهای مدیریتی آن بیان کرد و از ظرفیتهای قانونی با توجه به رای دیوان عدالت اداری گفت که این اجازه را میدهد که خانه سینما بازگشایی شود.
برزیده: وزیر فقط به قانون عمل کند
عبدالحسین برزیده درباره دیداری که با وزیر ارشاد داشت به بهار گفت: «ما از ایشان تقاضا کردیم طبق قوانین رفتار کند.» و تاکید کرد: «ما هیچ توقعی جز عمل کردن بر مبنای قانون نداریم.» در این دیدار به این نکته اشاره شد که «طبق قوانین و اصل 44 باید به بخش خصوصی توجه شود و دولت کوچکتر شده و امور به صنوف و مردم واگذار شود؛ موضوعی که در دولت قبل برخلاف آن عمل شد و در معاونت سینمایی شمقدری خلاف آن را شاهد بودیم. یعنی خانه سینما تعطیل شد و با وجود اینکه آقای احمدینژاد اصرار به بازگشایی خانه سینما داشت ولی این اتفاق نیفتاد.» وی همچنین گفت: «ما از آقای وزیر این درخواست را داشتیم که به صنوف سینمایی و سپردن امور به مردم توجه بیشتری داشته باشند. تقاضای ما از وزیر این بود که فقط به قانون عمل شود و آقای وزیر نیز مشخص بود که بسیار مصمم هستند تا خارج از باند بازیها و گروه بازیها و در واقع برمبنای همان شعار اعتدال عمل شود.» این کارگردان معتقد است: «با حرفهای آقای وزیر به نظرم قرار است اتفاقهای خوبی در چارچوب قانون روی دهد. این جلسه، جلسه امیدوارکنندهای بود و به نظرم میتوان امیدواری زیادی در دولت جدید داشت.»
البته از دیگر موارد مطرحشده در این جلسات موارد نقد به عملکرد دولت دهم درباره کندی روند تولیدات سینمایی در دوره پیشین مدیریت و همچنین مباحثی از فساد مالی و غیره بوده است و همچنین پیشنهاد بررسی شیوه نظارت در وزارت ارشاد از گذشته تا به امروز نیز داده شده است. یکیدیگر از بحثهای عمده این بود که اگر سینمای رو به جلو و موفق در اندازههای قابل قبول و تراز انقلاب اسلامی بخواهیم داشته باشیم باید نسبت به کوچکسازی معاونت سینمایی و حذف تصديگریها بهطور جدی برنامهریزی شود. همچنین سینماگران حاضر در این نشست پیشنهاد دادهاند: «وزارت ارشاد در مقام سکاندار اصلی سینمای کشور با نهادهایی چون صداوسیما، شهرداری تهران، حوزه هنری و سازمانهای دیگر ذیربط با یک نگاه کلان، تعاملاتی پیریزی کند تا به واقع محصولی که خروجی آن از وزارت ارشاد است و با مجوز آن ساخته میشود، در حوزههای دیگر دچار مشکل یا مسئله نشود.»
همه در انتظار مسئول سینمایی
به نظر ميرسد هنوز رایزنیها برای انتخاب معاون سینمایی ادامه دارد، دستهبندیهایی در این زمینه مطرح شده است. شاید اگر عسگرپور بهعنوان مدیرعامل خانه سینما از ساخت فیلم در حوزه هنری میگذشت و همراه کارگردانان تحریمی حوزه هنری میماند، او جزو بهترین انتخابهای وزیر برای معاونت سینمایی بود، اما در این میان از گرایشهای چندگانه برای انتخاب حیدریان و حجتالله ایوبی یاد میشود؛ گزینههایی که به نظر میرسد کمتر امکان نشستنشان بر این مسند ممکن باشد.
البته دیدارکنندگان این دو جلسه تاکید دارند که به وزیر ارشاد درباره انتصاب فرد خاصی سخن نگفتهاند؛ البته منوچهر محمدی در گفتوگو با ایسنا ابراز امیدواری کرده است: «انشاءالله با همکاری مدیران شایسته برنامههای موفق به مرحله اجرا درآید» و همچنین گمانهزنیهای متعددی در این زمینه وجود دارد و هرچندروز یکبار نامی مطرح میشود.
بودجههای بیکران در اختیار شمقدری
سینماگران باید شکیبا باشند. وقتی به چهارسال پیش برمیگردیم وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در چهارم مهر جواد شمقدری، کارگردان سینما و مشاور هنری محمود احمدینژاد را به عنوان معاون سینمایی خود منصوب کرد و گفت: «کمترین محصول مقاومت و مداومت در کسوت کارگردانی، همراه با ظرافت طبع و لطافت روح، توانمندی در بسیج استعدادها و رتقوفتق ملایمتآمیز و شورانگیز امور است. امیدوارم این فرصتی که در اختیارتان قرار گرفته، موجبات تقرب در پیشگاه خداوند و تعزز نزد بندگان خدا را برایتان فراهم آورد.» شمقدری جانشین محمدرضا جعفری جلوه معاون سینمایی محمدحسین صفار هرندی شد. اما این سوال را میتوان از او پرسید که آیا این پست توانست: «موجبات تعزز نزد بندگان خداوند را برایش فراهم آورد یا خیر؟» به نظر میرسد این مقام مسئول کنونی روند متفاوتی در پیش گرفته است. بعضی از ساخت فیلمهای میلیاردی او پس از خداحافظی از این سمت در لبنان خبر میدهند و سایتهای سینمایی از بودجه 90میلیونی تعلق گرفته از سوی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به پسرش «رضا شمقدری» برای ساخت یک مستند خبردادهاند. پسر شمقدری قرارداد ساخت مستندی با عنوان «شهید بازسازی» را امضا کرده است. حسین شمقدری پسر کوچکتر جواد شمقدری سازنده فیلمهای تبلیغاتی «سعید جلیلی» نامزد اصولگرا در انتخابات امسال بود. البته شمقدری در گفتوگو با ایلنا در اینباره چنین گفته است: «روز دوشنبه با وزیر ارشاد خصوصی دیدار کردم. انتشار خبر فیلمسازی پسرم بدین شکل درست نبود.»
دیدار با سینماگران و هنرمندان
البته به نظر میرسد وزیر کنونی ارشاد از وزیر پیشین «محمد حسینی» در کسب اعتمادی که در هشت سال از بین رفته، عجله بیشتری دارد و میخواهد نظر اهالی هنر و سینما را به خود جلب کند. او در دیداری برای روز پنجشنبه در تالار وحدت برنامهریزی کرده ودعوتنامههای سینماگران از جناحهای مختلف نیز قرار است از سوی خانه سینما ارسال شود. همچنین در روز 28 مرداد پسفردای حضورش در ساختمان بهارستان با دو گروه از سینماگران دیدار کرده است. در جلسه اول منوچهر محمدی، عبدالحسن برزیده، رضا میرکریمی، مجتبی راعی، احمدرضا درویش، ابراهیم حاتمیکیا و محمدحسین حقیقی حضور داشتند و در جلسه دیگری که بلافاصله برگزار شده، هیاتمدیره خانه سینما متشکل از فرهاد توحیدی، محمدمهدی عسگرپور، ابراهیم مختاری، امیر اثباتی، محمدرضا موینی و مهدی خادم حضور داشتند. سینماگران حاضر در این دو جلسه پس از معارفه و آشنایی با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، درباره مشکلات و ایرادهایی که در چهار سال گذشته در اداره امور فرهنگی بهویژه سینما وجود داشته، صحبت کردند و وزیر نیز در این جلسات که بیش از دو ساعت هم به طول انجامید سخنانی مطرح کرد.
توحیدی: مشکلات خانه سینما قابلحل است
در این جلسه گزارشی، از وضعیت سینمای ایران، خانه سینما و ماهیت مشکلاتی که برای فعالیت این نهاد صنفی ایجاد شده و نیز درباره سابقه، تجربه و ظرفیتهای خانه سینما در طول 20 سال فعالیت رسمیاش صحبت شده است. فرهاد توحیدی با خوب، مثبت و امیدوارکننده ارزیابی کردن این جلسه به بهار میگوید: «درباره مشکلات سینما، بحرانها، راهحلها و وضعیت خانه سینما صحبت کردیم. وزیر ارشاد اطلاعات وسیعی داشتند که کمتر نکته مبهمی باقی میماند؛ اما همهچیز موکول به انتخاب و انتصاب رییس سازمان سینمایی است.» وقتی از او به عنوان رییس هیاتمدیره خانه سینما میپرسیم که آیا انتخاب رییس سازمان سینمایی مشکل خانه سینما را حل میکند و نیازی به قوهقضاییه نیست، تاکید میکند: «همهچیز در چارچوب قانون قابل حل است. انشاءالله با انتخاب معاون مناسب این مسائل حل میشود» وی همچنین درباره دیگر مسائل مطرح شده در این دیدار به این نکتهها اشاره کرد: کوچکسازی دولت در زمینه سینما، کاهش تصدیگری، واگذاری مسائل فرهنگی به اهل فرهنگ که در زمینه سینما میشود واگذاری به افراد سینمایی و همچنین تولیدات کیفی که بتواند سینما را موفق کند. توحیدی همچنین گفت: «طبیعتا اینها اموری است که مورد تایید و تاکید آقای جنتی بوده و علاوه بر آن در برنامه پیشنهادیشان اعتقاد به همراهی با اصناف اعتقاد وجود دارد» او به عنوان یکی از فعالان مطرح صنفی در این سالها درباره انتخاب معاونت سینما و بیان گزینه خاصی در گفتوگو با وزیر ارشاد گفت: «معتقدیم کسی که مسئولیت را بر عهده میگیرد در چارچوب برنامههای دکتر روحانی عمل میکند و میتواند گامهای متعدد و مناسبی برای اجرای برنامه بردارد و کسی همراهشان خواهد بود که با چارچوبهای برنامه هماهنگ باشد.» در این جلسه جنتی بعد از شنیدن صحبتهای سینماگران، نظرات خود درباره بخش فرهنگ و هنر و سینما و ساختارهای مدیریتی آن بیان کرد و از ظرفیتهای قانونی با توجه به رای دیوان عدالت اداری گفت که این اجازه را میدهد که خانه سینما بازگشایی شود.
برزیده: وزیر فقط به قانون عمل کند
عبدالحسین برزیده درباره دیداری که با وزیر ارشاد داشت به بهار گفت: «ما از ایشان تقاضا کردیم طبق قوانین رفتار کند.» و تاکید کرد: «ما هیچ توقعی جز عمل کردن بر مبنای قانون نداریم.» در این دیدار به این نکته اشاره شد که «طبق قوانین و اصل 44 باید به بخش خصوصی توجه شود و دولت کوچکتر شده و امور به صنوف و مردم واگذار شود؛ موضوعی که در دولت قبل برخلاف آن عمل شد و در معاونت سینمایی شمقدری خلاف آن را شاهد بودیم. یعنی خانه سینما تعطیل شد و با وجود اینکه آقای احمدینژاد اصرار به بازگشایی خانه سینما داشت ولی این اتفاق نیفتاد.» وی همچنین گفت: «ما از آقای وزیر این درخواست را داشتیم که به صنوف سینمایی و سپردن امور به مردم توجه بیشتری داشته باشند. تقاضای ما از وزیر این بود که فقط به قانون عمل شود و آقای وزیر نیز مشخص بود که بسیار مصمم هستند تا خارج از باند بازیها و گروه بازیها و در واقع برمبنای همان شعار اعتدال عمل شود.» این کارگردان معتقد است: «با حرفهای آقای وزیر به نظرم قرار است اتفاقهای خوبی در چارچوب قانون روی دهد. این جلسه، جلسه امیدوارکنندهای بود و به نظرم میتوان امیدواری زیادی در دولت جدید داشت.»
البته از دیگر موارد مطرحشده در این جلسات موارد نقد به عملکرد دولت دهم درباره کندی روند تولیدات سینمایی در دوره پیشین مدیریت و همچنین مباحثی از فساد مالی و غیره بوده است و همچنین پیشنهاد بررسی شیوه نظارت در وزارت ارشاد از گذشته تا به امروز نیز داده شده است. یکیدیگر از بحثهای عمده این بود که اگر سینمای رو به جلو و موفق در اندازههای قابل قبول و تراز انقلاب اسلامی بخواهیم داشته باشیم باید نسبت به کوچکسازی معاونت سینمایی و حذف تصديگریها بهطور جدی برنامهریزی شود. همچنین سینماگران حاضر در این نشست پیشنهاد دادهاند: «وزارت ارشاد در مقام سکاندار اصلی سینمای کشور با نهادهایی چون صداوسیما، شهرداری تهران، حوزه هنری و سازمانهای دیگر ذیربط با یک نگاه کلان، تعاملاتی پیریزی کند تا به واقع محصولی که خروجی آن از وزارت ارشاد است و با مجوز آن ساخته میشود، در حوزههای دیگر دچار مشکل یا مسئله نشود.»
همه در انتظار مسئول سینمایی
به نظر ميرسد هنوز رایزنیها برای انتخاب معاون سینمایی ادامه دارد، دستهبندیهایی در این زمینه مطرح شده است. شاید اگر عسگرپور بهعنوان مدیرعامل خانه سینما از ساخت فیلم در حوزه هنری میگذشت و همراه کارگردانان تحریمی حوزه هنری میماند، او جزو بهترین انتخابهای وزیر برای معاونت سینمایی بود، اما در این میان از گرایشهای چندگانه برای انتخاب حیدریان و حجتالله ایوبی یاد میشود؛ گزینههایی که به نظر میرسد کمتر امکان نشستنشان بر این مسند ممکن باشد.
البته دیدارکنندگان این دو جلسه تاکید دارند که به وزیر ارشاد درباره انتصاب فرد خاصی سخن نگفتهاند؛ البته منوچهر محمدی در گفتوگو با ایسنا ابراز امیدواری کرده است: «انشاءالله با همکاری مدیران شایسته برنامههای موفق به مرحله اجرا درآید» و همچنین گمانهزنیهای متعددی در این زمینه وجود دارد و هرچندروز یکبار نامی مطرح میشود.
بودجههای بیکران در اختیار شمقدری
سینماگران باید شکیبا باشند. وقتی به چهارسال پیش برمیگردیم وزیر فرهنگوارشاد اسلامی در چهارم مهر جواد شمقدری، کارگردان سینما و مشاور هنری محمود احمدینژاد را به عنوان معاون سینمایی خود منصوب کرد و گفت: «کمترین محصول مقاومت و مداومت در کسوت کارگردانی، همراه با ظرافت طبع و لطافت روح، توانمندی در بسیج استعدادها و رتقوفتق ملایمتآمیز و شورانگیز امور است. امیدوارم این فرصتی که در اختیارتان قرار گرفته، موجبات تقرب در پیشگاه خداوند و تعزز نزد بندگان خدا را برایتان فراهم آورد.» شمقدری جانشین محمدرضا جعفری جلوه معاون سینمایی محمدحسین صفار هرندی شد. اما این سوال را میتوان از او پرسید که آیا این پست توانست: «موجبات تعزز نزد بندگان خداوند را برایش فراهم آورد یا خیر؟» به نظر میرسد این مقام مسئول کنونی روند متفاوتی در پیش گرفته است. بعضی از ساخت فیلمهای میلیاردی او پس از خداحافظی از این سمت در لبنان خبر میدهند و سایتهای سینمایی از بودجه 90میلیونی تعلق گرفته از سوی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به پسرش «رضا شمقدری» برای ساخت یک مستند خبردادهاند. پسر شمقدری قرارداد ساخت مستندی با عنوان «شهید بازسازی» را امضا کرده است. حسین شمقدری پسر کوچکتر جواد شمقدری سازنده فیلمهای تبلیغاتی «سعید جلیلی» نامزد اصولگرا در انتخابات امسال بود. البته شمقدری در گفتوگو با ایلنا در اینباره چنین گفته است: «روز دوشنبه با وزیر ارشاد خصوصی دیدار کردم. انتشار خبر فیلمسازی پسرم بدین شکل درست نبود.» 
