تحلیل کارشناسان سیاسی از انتقادات اخیر رئیسجمهور به صدا و سیما؛
بودجهای که رسانه ملی صرف تخریب دولت میکند
روزنو :«همه ما مراقب باشیم که از امکانات عمومی و دولتی به نفع جناح یا فردی استفاده نشود، چرا که این امر حرام است، تمام اموال و امکانات دولت نه فقط قوه اجرایه، بلکه قوه مقننه، قوه قضائیه، نیروهای مسلح و همه شرکتها و دستگاههایی که از اموال عمومی استفاده میکنند، تریبونهای عمومی، روزنامههای عمومی، روزنامه و سایتهایی که از بیتالمال اداره میشوند، باید بدانند که در انتخابات نباید برای یک فرد یا جناح خاص استفاده شوند.»
«همه ما مراقب باشیم که از امکانات عمومی و دولتی به نفع جناح یا فردی استفاده نشود، چرا که این امر حرام است، تمام اموال و امکانات دولت نه فقط قوه اجرایه، بلکه قوه مقننه، قوه قضائیه، نیروهای مسلح و همه شرکتها و دستگاههایی که از اموال عمومی استفاده میکنند، تریبونهای عمومی، روزنامههای عمومی، روزنامه و سایتهایی که از بیتالمال اداره میشوند، باید بدانند که در انتخابات نباید برای یک فرد یا جناح خاص استفاده شوند.»
به گزارش روز نو؛ این سخنان حسن روحانی رئیس جمهور ایران است که در انتقاد به عملکرد رسانههایی که با استفاده از بودجههای دولتی و پول بیت المال کار انتخاباتی میکنند مطرح کرد.
حرکت رسانهای علیه دولت
امروز همه میدانند که صدا و سیما یا همان رسانه ملی در طی چهارسال حضور دکترروحانی روی کرسی ریاست جمهوری یکی از منتقدان و موانع رسانهای برسرراه دولت تدبیر و امید بوده است. دکتر روحانی از همان روزهای مناظرههای انتخاباتی سال 92 نیز به خوبی این نکته را متوجه شد که تمایل رسانه ملی به سوی کاندیدا یا کاندیداهای خاصی است. موضوعی که بعدها بهتر عیان گشت این بود که حداقل در بخش سیاست گذاری و تصمیم سازی های کلان رسانه ملی طیف سیاسی خاصی حکمفرمایی میکند. تفکر سیاسی که در انتخابات سال 92 از دکتر روحانی شکست خورد و هم اکنون نیز در آستانه انتخابات ریاست جمهوری با دراختیار داشتن تواناییهای رسانه بزرگ ملی درصدد پیروزی در انتخابات سال 96 است. با این وجود حرکت ضددولتی رسانه ملی اتفاق تازهای نیست و در طول این چهارسال به انحا مختلف از سوی رئیس جمهور ، اعضای دولت و بسیاری از کارشناسان به آن پرداخته شده است. آخرین آنها حرفهای دکتر روحانی رئیس جمهور ایران طی روزهای شنبه و یکشنبه بود که بازهم نسبت به رفتار ضددولتی رسانه ملی انتقاد کرد. رئیس جمهورکه در نخستین مجمع ملی سلامت سخنرانی میکرد در انتقاد به رسانه ملی گفت:« یک جاهایی گوشت دو روز گران میشود اخبار تلویزیونی در خبر نخستش به قصابی میرود و میپرسد گوشت چقدر گران شده است و اگر گوشت ارزان شود، این خبر را منتشر نمیکند یا در آخرین اخبارش میگوید.»
حرکت انتخاباتی رسانه ملی
صدا و سیما اما بی توجه به تمامی انتقاداتی که نه تنها از سوی مدیران و دولتمردان که از سوی مردم در فضای مجازی منتشر میشود به راه خودش ادامه میدهد. آنچه مشخص است اینکه سیاست کلان و تصمیم سازی رسانه ملی برپایه تئوریها و تفکرات جناح سیاسی مخالف دولت پیش میرود و در آستانه انتخابات نیز از هم اکنون برنامههای طیف مخالف دولت برای موفقیت در انتخابات ریاست جمهوری سال 96 آغاز شده است. در یکی از آخرین اقدامات رسانه ملی که شائبه انتخاباتی ایجاد کرده است در برنامهای به نام «دستخط» اتفاق افتاد. این برنامه با مضمونی سیاسی تریبونی در اختیار اصولگرایان مخالف بوده است و روزپنجشنبه گذشته با دعوت از مهرداد بذرپاش یکی از کاندیداهای احتمالی «جمنا» (جبهه مردمی نیروهای انقلاب) به این شائبه قوت بخشید که رسانه ملی از هم اکنون در حال تبلیغ برای کاندیداهای طیف مورد نظرش در انتخابات پیش رو است.
گلایه چندین باره روحانی از رسانه ملی
حسن روحانی رئیس جمهور ایران حتی در سختترین انتقاداتی که از سوی رسانه ملی مطرح شده برخوردی از روی اعتدال داشته است اما دو سخنرانی اخیر رئیس جمهور آن هم در آستانه انتخابات حکایت از ناراحتی او از رفتار سیاسی و انتخاباتی رسانه ملی دارد که البته با بودجه دولت و بیت المال ارتزاق میکند. دکتر روحانی در همایش سراسری مجریان برگزاری انتخابات 96 که روزشنبه برگزار شد در سخنرانیاش گفت:« همه ما مراقب باشیم که از امکانات عمومی و دولتی به نفع جناح یا فردی استفاده نشود، چرا که این امر حرام است، تمام اموال و امکانات دولت نه فقط قوه اجرایه، بلکه قوه مقننه، قوه قضائیه، نیروهای مسلح و همه شرکتها و دستگاههایی که از اموال عمومی استفاده میکنند، تریبونهای عمومی، روزنامههای عمومی، روزنامه و سایتهایی که از بیتالمال اداره میشوند، باید بدانند که در انتخابات نباید برای یک فرد یا جناح خاص استفاده شوند.» در رابطه با این سخنان رئیس جمهور با غلامرضا کاتب نماینده اصولگرای مجلس شورای اسلامی و عضو هیات ناظر مجلس بر شورای نظارت صداوسیما تماس گرفتیم تا در رابطه با سخنان رئیس جمهور درباره رسانه ملی و ممنوعیت فعالیت انتخاباتی رسانههای دولتی گفت و گو کنیم. کاتب اما در این رابطه گفت:«ارزیابی ما این نیست. چه کسی چنین حرفی زده است.» او در پاسخ به اینکه دکتر روحانی دراین رابطه سخنرانی کردهاند نیز ادامه داد:« من در حرفهای رئیس جمهور چنین چیزی را ندیدم.» او همچنین گفت:« به نظر شائبه فعالیت انتخاباتی صدا و سیما درست نیست.»
نامه رئیس سازمان به رهبری
درحالیکه انتقادات نسبت به عملکرد رسانه ملی به اوج خود می رسدو حتی دولت نیز به دلیل اختصاص بودجهای کلان به صدا و سیما مورد انتقاد قرار گرفته است رئیس سازمان صدا و سیما روزگذشته و پس از حضور درجلسه ای مشترک با اعضای فراکسیون مستقلین ولایت مجلس شورای اسلامی اعلام کرد که برای افزایش بودجه سازمان صدا و سیما به رهبری نامه نوشته است. رئیس سازمان صدا و سیما در این رابطه گفت:« انتظار داشتیم همان 7 دهم درصدی که در کمیسیون تلفیق برنامه پنج ساله ششم تأیید شد داخل بودجه سالانه هم بیاید و پایه بودجه افزایش داشته باشد؛ اما با این شرایط رسانه ملی در سال آینده قابل اداره نیست.»
حق شناس :رسانه ملی باید از گذشته درس بگیرد
محمدجواد حق شناس فعال سیاسی اصلاح طلب و مدیرمسئول سابق روزنامه اعتماد ملی دررابطه با سخنان رئیس جمهور و عملکرد ضددولتی رسانه ملی به امید ایرانیان گفت:«هرچقدر به روزهای انتخابات نزدیکتر میشویم طبیعتاً جامعه هم نسبت به فضا و اخبار سیاسی حساستر میشود و علی القاعده رسانهها و وسایل ارتباط جمعی هم متناسب با نیاز مخاطب تلاش میکنند برنامههای تولیدی یا خبرهایی را که روی آنتن میفرستند یا انعکاس اخباری که برعهده دارند را به یک سمت و سو جهت داده و نیازهای جامعه را برآورده کنند.» حق شناس در ادامه گفت:« اینجا میتوانیم رسانهها را به دودسته تقسیم کنیم که یک گروه رسانههایی هستند که از اموال عمومی دولت و مردم بهره برداری میکنند و قاعدتاً باید مشی بیطرفانه ای را فارغ از جناح بندیهای سیاسی داشته باشند. این بیطرف بودن باید به شکلی باشد که ما(به عنوان مخاطب) احساس نکنیم که یک رسانه تریبون یک جریان سیاسی شده و گروه دیگر سیاسی هیچ سهمی از این تریبون ندارد.از آن بدتر اینکه رسانه تبدیل شود به فضایی برای تخریب یک جناح سیاسی بدون اینکه این فرصت را به جریان دیگر هم برای دفاع بدهد یا نسبت به تنویر افکار عمومی بتواند پاسخ لازم را ارائه کند.» این فعال اصلاح طلب همچنین اضافه کرد:« از این بابت فکر میکنم اتفاقی که خواهد افتاد این است که خود آن رسانه با مشکل جدی روبرو و به نوعی اعتماد عمومی جامعه نسبت به آن رسانه لطمه میخورد. از بابت دیگر ممکن است این رفتار باعث بدبینی وسلب اعتماد عمومی به حاکمیت هم بشود چرا که به هرحال بخشی از کسانی که میخواهند وارد فضای انتخابات شوند خودشان به عنوان پایههای حاکمیت در یکی از قوای مملکتی (قوه مجریه یا قوای دیگر) حضور داشته و طبیعتاً این رفتار آثار منفی خودش را خواهد داشت.»
محمدجواد حق شناس دررابطه با راهکارهای پیش پای رسانه ملی برای خروج از این چالش افزود:«انتظار دیگری که از رسانهای مثل صدا و سیما میرود این است که از گذشته درس بگیرد.درگذشته شاهد ریزش جدی مخاطبان صدا و سیما بودیم درحالی که هزینه زیادی صرف این رسانه شده و این رسانه بالغ بر دهها هزارنفر نیرو دارد بشدت گران اداره میشود. حجم عظیمی از اموال ، پول نقد و ذخایر ارزی متاسفانه در این حوزه صرف شده واگر صدا و سیما خودش را بخواهد در حد سخنگوی یک جریان سیاسی تنزل بدهد قطعاً او را نزد افکار عمومی بی اعتبار خواهد کرد که این نه به نفع جامعه است و نه به نفع صدا و سیما و مهمتر اینکه این موضوع با قانون هم مغایرت دارد. چرا که قانون انتخابات صراحت دارد که به هیچ وجه رسانهها نباید در فضای انتخاباتی به نفع یک جریان سیاسی ورود کند و این سوء استفاده از این حوزه خواهد شد.»
مدیرمسئول سابق روزنامه اعتماد ملی بااشاره به بحران ریزش مخاطب در رسانه ملی ودلایل بی توجهی سازمان صدا و سیما به این موضوع نیز گفت:« بودجه صدا و سیما مشخص است و این سازمان کاملاً در چارچوب تعیین شده بودجه میگیرد اما از طرف آنتن فر وشی میکند که در گذشته هرگز اتفاق نمیافتاد شما امروز میبینید به راحتی در اختیار حوزههای اقتصادی قرارذ داده شده و آنتن زنده را میفروشد. بخشی هم شامل استفاده از صندوق ذخیره ارزی است که برای روزهای مبادا گذاشته شده بود و متاسفانه صدا و سیما از این بودجه نیز استفاده میکند.این موضوع خیلی نگران کننده است آن هم در این عصر که مردم ذهن روشنی دارند که صدا و سیما به تذکراتی که حتی رئیس جمهور میدهد بی توجه هستند واین روز به روز موقعیت این رسانه را در افکار عمومی تخریب میکنند.»
حق شناس در ادامه به ضعف دولت در ساختار رسانهای اشاره گرفته و گفت:« آنقدر در مورد ضعف ساختار رسانهای دولت حرف زدهایم که به نظر بحث راجع به آن لوث شده است. الان ماههای آخر دولت یازدهم است و دولت در سه سال و نیم گذشته عملاً هیچ توجهی به انتقادات در این زمینه و جایگاه و اهمیتی که باید در افکار عمومی داشته باشد توجهی نکرده است. آنچه مشخص است تیم رسانهای دولت روز به روز ضعیفتر میشود و این نشان میدهد که دولت در این مورد کاملاً موضع انفعالی دارد.»
عبدالله ناصری :رسانه ملی فضای انتخاباتی بوجود نیاورده است
عبدالله ناصری مدیرعامل سابق خبرگزاری ایرنا(جمهوری اسلامی) درباره انتقادات رئیس جمهور به رسانه ملی و شائبههای تحرکات انتخاباتی صدا و سیما به نفع یک گروه خاص سیاسی به امید ایرانیان گفت:« من از یک بابت از آقای روحانی تعجب میکنم چرا که ایشان به گونهای دراین مورد خاص صحبت میکنند که انگار این اولین بار است که چنین اتفاقی رخ داده درحالی این موضوعی است که از روز ریاست جمهوری ایشان وجود داشت است و حتی به قبل از آن باز میگردد به طوری که ما از دوران انتخابات سال 1376 شاهد چنین چیزی بودیم و این جهت گیری صدا و سیما درباره انتخابات تا امروز وجود داشته است.»
عبدالله ناصری در ادامه نیز گفت:« اگر خوش بینانه و با رعایت همه موازین اخلاقی به ماجرا نگاه کنیم یک طرف جریان دقیقاً فعالیت جناحی ورقابت سیاسی و تبلیغاتی است. دوم اینکه صدا و سیما هر زمان و بنا به ضرورت و متناسب به منویات سیاسی خودش تشخیص دهد فضای انتخاباتی را شکل میدهد.»
این کارشناس رسانه ادامه داد:« صدا و سیما باید در اسفندماهی که به نیمه نزدیک شده حتماً سهم مهمی در ایجاد فضای انتخاباتی و ضرورت حضور مردم در انتخابات داشته باشد ولی متاسفانه این فضا در کلیت شکل نگرفته و فقط برخی برنامههای خاص که متناسب با رویکردهای سیاسی خودش است را تولید میکند. درواقع برنامههایی را تولید میکند اما فضای انتخاباتی را به وجود نیاورده است.»
عبدالله ناصری درباره اختیارات قانونی دولت و حتی مجلس برای جلوگیری از چنین رویکردهای یک سویه در رسانه ملی نیز گفت:« ساختار صدا و سیما به گونهای است که اولاً زیرنظر رهبری است. درثانی من بارها گفتهام که بعد از دوره آقای لاریجانی به جرات حوزه سیاسی و خبری صدا و سیما خیلی از درون سازمان صدا و سیما مدیریت نمیشود چون یکدفعه بعد از آقای لاریجانی با یک افت شدید مدیریتی مواجه هستیم. موضوع سوم این است که شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما وجود دارد اما کارهای تشریفاتی میکند و عملاً ضمانت اجرایی ندارد. با این وصف نهایتاً به عنوان مثال دولت میتواند جلوی بودجه صدا و سیما را بگیرد که به هیچوجه این کار معقول و به مصلحت نیست چرا که صدا و سیما سازمان عریض و طویلی است که حدود چند ده هزار نیرو درآن کار میکنند.»
مدیرعامل سابق خبرگزاری ایرنا درباره راهکارهای پیش روی رسانه ملی برای برون رفت از این وضعیت گفت:« صدا و سیما فقط باید فارغ از این نوع مسائل خودشان را ماده آما برای رسیدن به یک ساختار حرفهای آماده کنند که مخاطبانشان را از دست ندهند.اما متاسفانه چون این رویکرد وجود ندارد کار اساسی نمیتوان کرد درحالی که صدا و سیما بیش از آنکه دغدغه جناحی و سیاسی داشته باشد باید دغدغه حرفهای داشته باشد و بتواند مخاطب جذب کند. درحال حاضر اما صدا و سیما در بخشهای خبری و سیاسی( به نظر من)عملاً و تا حدود زیادی بدون مخاطب است و آنچه میتواند برای صدا و سیما جذب کند یکسری برنامه تفننی و تفریحی است و بعضی از برنامههای علمی که آن هم نخبگان را جذب میکند.»
ناصری درباره بی تفاوتی صدا و سیما به از دست دادن مخاطبانش نیز گفت:« تا زمانی که صدا و سیما در درون کشور احساس کند بی رقیب است همین روند وجود خواهد داشت.منظور من این نیست که درکنار صدا و سیمایی که زیرنظر رهبری است صدا و سیماهای دیگری داشته باشیم. صدا و سیما یک سازمان و رسانه حاکمیتی است و بنا را باید بر این بگذاریم که تلویزیونهای خصوصی را شکل ندهیم که خلاف قانون اساسی باشد. اما صدا و سیما باید از این عرصه مدیریت واحد و زیر نظر خود رهبری به یک چندگانگی دچار شود تا احساس رقیب بکند. اما تا زمانیکه احساس انحصاری بکند همین وضع وجود خواهد داشت. صدا و سیما یک سازمان دیوانسالار عریض و طویلی است که طبیعتاً کاری از پیش نخواهد برد.»
او همچنین افزود:« در دنیای امروز که عرصه فضای مجازی و دنیای ارتباط است همه پذیرفتند که یک رسانه باید حداقل ظرفیت بوروکراتیک خودش را داشته باشد تا به خوبی بتواند در دنیای ارتباطی با رسانههای رقیب و حریف رقابت کند. اینکه بخواهیم اصلاح ساختاری صورت بگیرد را خیلی نمیتوان از صدا و سیما انتظار داشت اما واقعیت این است که فارغ از این مسائل مدیریت صدا و سیما (که فکر میکنم حتماً خواسته رهبری است) باید برای این بهم ریختگی اجتماعی، اقتصادی،سیاسی و فرهنگی برنامه ریزی کند. حتی زمانیکه میخواهد از دولت انتقاد کند باید مشوقانه باشد چرا که باعث میشود دولت هم این انتقاد را مشوقانه و صمیمانه درک کند نه اینکه خدای نکرده رفتارش رقابت آمیز و خصمانه باشد. بنابراین تا زمانی که این رویکرد در صدا و سیما ایجاد نشود خیلی نمیتوان توقعی داشت و همین روند که سالهای سال است ،ادامه دارد ودر ایام انتخابات هم کار خودش را پیش میرود و تاحدودی یک طرف دعوا قرار میگیرد.»
*اميد ايرانيان
به گزارش روز نو؛ این سخنان حسن روحانی رئیس جمهور ایران است که در انتقاد به عملکرد رسانههایی که با استفاده از بودجههای دولتی و پول بیت المال کار انتخاباتی میکنند مطرح کرد.
حرکت رسانهای علیه دولت
امروز همه میدانند که صدا و سیما یا همان رسانه ملی در طی چهارسال حضور دکترروحانی روی کرسی ریاست جمهوری یکی از منتقدان و موانع رسانهای برسرراه دولت تدبیر و امید بوده است. دکتر روحانی از همان روزهای مناظرههای انتخاباتی سال 92 نیز به خوبی این نکته را متوجه شد که تمایل رسانه ملی به سوی کاندیدا یا کاندیداهای خاصی است. موضوعی که بعدها بهتر عیان گشت این بود که حداقل در بخش سیاست گذاری و تصمیم سازی های کلان رسانه ملی طیف سیاسی خاصی حکمفرمایی میکند. تفکر سیاسی که در انتخابات سال 92 از دکتر روحانی شکست خورد و هم اکنون نیز در آستانه انتخابات ریاست جمهوری با دراختیار داشتن تواناییهای رسانه بزرگ ملی درصدد پیروزی در انتخابات سال 96 است. با این وجود حرکت ضددولتی رسانه ملی اتفاق تازهای نیست و در طول این چهارسال به انحا مختلف از سوی رئیس جمهور ، اعضای دولت و بسیاری از کارشناسان به آن پرداخته شده است. آخرین آنها حرفهای دکتر روحانی رئیس جمهور ایران طی روزهای شنبه و یکشنبه بود که بازهم نسبت به رفتار ضددولتی رسانه ملی انتقاد کرد. رئیس جمهورکه در نخستین مجمع ملی سلامت سخنرانی میکرد در انتقاد به رسانه ملی گفت:« یک جاهایی گوشت دو روز گران میشود اخبار تلویزیونی در خبر نخستش به قصابی میرود و میپرسد گوشت چقدر گران شده است و اگر گوشت ارزان شود، این خبر را منتشر نمیکند یا در آخرین اخبارش میگوید.»
حرکت انتخاباتی رسانه ملی
صدا و سیما اما بی توجه به تمامی انتقاداتی که نه تنها از سوی مدیران و دولتمردان که از سوی مردم در فضای مجازی منتشر میشود به راه خودش ادامه میدهد. آنچه مشخص است اینکه سیاست کلان و تصمیم سازی رسانه ملی برپایه تئوریها و تفکرات جناح سیاسی مخالف دولت پیش میرود و در آستانه انتخابات نیز از هم اکنون برنامههای طیف مخالف دولت برای موفقیت در انتخابات ریاست جمهوری سال 96 آغاز شده است. در یکی از آخرین اقدامات رسانه ملی که شائبه انتخاباتی ایجاد کرده است در برنامهای به نام «دستخط» اتفاق افتاد. این برنامه با مضمونی سیاسی تریبونی در اختیار اصولگرایان مخالف بوده است و روزپنجشنبه گذشته با دعوت از مهرداد بذرپاش یکی از کاندیداهای احتمالی «جمنا» (جبهه مردمی نیروهای انقلاب) به این شائبه قوت بخشید که رسانه ملی از هم اکنون در حال تبلیغ برای کاندیداهای طیف مورد نظرش در انتخابات پیش رو است.
گلایه چندین باره روحانی از رسانه ملی
حسن روحانی رئیس جمهور ایران حتی در سختترین انتقاداتی که از سوی رسانه ملی مطرح شده برخوردی از روی اعتدال داشته است اما دو سخنرانی اخیر رئیس جمهور آن هم در آستانه انتخابات حکایت از ناراحتی او از رفتار سیاسی و انتخاباتی رسانه ملی دارد که البته با بودجه دولت و بیت المال ارتزاق میکند. دکتر روحانی در همایش سراسری مجریان برگزاری انتخابات 96 که روزشنبه برگزار شد در سخنرانیاش گفت:« همه ما مراقب باشیم که از امکانات عمومی و دولتی به نفع جناح یا فردی استفاده نشود، چرا که این امر حرام است، تمام اموال و امکانات دولت نه فقط قوه اجرایه، بلکه قوه مقننه، قوه قضائیه، نیروهای مسلح و همه شرکتها و دستگاههایی که از اموال عمومی استفاده میکنند، تریبونهای عمومی، روزنامههای عمومی، روزنامه و سایتهایی که از بیتالمال اداره میشوند، باید بدانند که در انتخابات نباید برای یک فرد یا جناح خاص استفاده شوند.» در رابطه با این سخنان رئیس جمهور با غلامرضا کاتب نماینده اصولگرای مجلس شورای اسلامی و عضو هیات ناظر مجلس بر شورای نظارت صداوسیما تماس گرفتیم تا در رابطه با سخنان رئیس جمهور درباره رسانه ملی و ممنوعیت فعالیت انتخاباتی رسانههای دولتی گفت و گو کنیم. کاتب اما در این رابطه گفت:«ارزیابی ما این نیست. چه کسی چنین حرفی زده است.» او در پاسخ به اینکه دکتر روحانی دراین رابطه سخنرانی کردهاند نیز ادامه داد:« من در حرفهای رئیس جمهور چنین چیزی را ندیدم.» او همچنین گفت:« به نظر شائبه فعالیت انتخاباتی صدا و سیما درست نیست.»
نامه رئیس سازمان به رهبری
درحالیکه انتقادات نسبت به عملکرد رسانه ملی به اوج خود می رسدو حتی دولت نیز به دلیل اختصاص بودجهای کلان به صدا و سیما مورد انتقاد قرار گرفته است رئیس سازمان صدا و سیما روزگذشته و پس از حضور درجلسه ای مشترک با اعضای فراکسیون مستقلین ولایت مجلس شورای اسلامی اعلام کرد که برای افزایش بودجه سازمان صدا و سیما به رهبری نامه نوشته است. رئیس سازمان صدا و سیما در این رابطه گفت:« انتظار داشتیم همان 7 دهم درصدی که در کمیسیون تلفیق برنامه پنج ساله ششم تأیید شد داخل بودجه سالانه هم بیاید و پایه بودجه افزایش داشته باشد؛ اما با این شرایط رسانه ملی در سال آینده قابل اداره نیست.»
حق شناس :رسانه ملی باید از گذشته درس بگیرد
محمدجواد حق شناس فعال سیاسی اصلاح طلب و مدیرمسئول سابق روزنامه اعتماد ملی دررابطه با سخنان رئیس جمهور و عملکرد ضددولتی رسانه ملی به امید ایرانیان گفت:«هرچقدر به روزهای انتخابات نزدیکتر میشویم طبیعتاً جامعه هم نسبت به فضا و اخبار سیاسی حساستر میشود و علی القاعده رسانهها و وسایل ارتباط جمعی هم متناسب با نیاز مخاطب تلاش میکنند برنامههای تولیدی یا خبرهایی را که روی آنتن میفرستند یا انعکاس اخباری که برعهده دارند را به یک سمت و سو جهت داده و نیازهای جامعه را برآورده کنند.» حق شناس در ادامه گفت:« اینجا میتوانیم رسانهها را به دودسته تقسیم کنیم که یک گروه رسانههایی هستند که از اموال عمومی دولت و مردم بهره برداری میکنند و قاعدتاً باید مشی بیطرفانه ای را فارغ از جناح بندیهای سیاسی داشته باشند. این بیطرف بودن باید به شکلی باشد که ما(به عنوان مخاطب) احساس نکنیم که یک رسانه تریبون یک جریان سیاسی شده و گروه دیگر سیاسی هیچ سهمی از این تریبون ندارد.از آن بدتر اینکه رسانه تبدیل شود به فضایی برای تخریب یک جناح سیاسی بدون اینکه این فرصت را به جریان دیگر هم برای دفاع بدهد یا نسبت به تنویر افکار عمومی بتواند پاسخ لازم را ارائه کند.» این فعال اصلاح طلب همچنین اضافه کرد:« از این بابت فکر میکنم اتفاقی که خواهد افتاد این است که خود آن رسانه با مشکل جدی روبرو و به نوعی اعتماد عمومی جامعه نسبت به آن رسانه لطمه میخورد. از بابت دیگر ممکن است این رفتار باعث بدبینی وسلب اعتماد عمومی به حاکمیت هم بشود چرا که به هرحال بخشی از کسانی که میخواهند وارد فضای انتخابات شوند خودشان به عنوان پایههای حاکمیت در یکی از قوای مملکتی (قوه مجریه یا قوای دیگر) حضور داشته و طبیعتاً این رفتار آثار منفی خودش را خواهد داشت.»
محمدجواد حق شناس دررابطه با راهکارهای پیش پای رسانه ملی برای خروج از این چالش افزود:«انتظار دیگری که از رسانهای مثل صدا و سیما میرود این است که از گذشته درس بگیرد.درگذشته شاهد ریزش جدی مخاطبان صدا و سیما بودیم درحالی که هزینه زیادی صرف این رسانه شده و این رسانه بالغ بر دهها هزارنفر نیرو دارد بشدت گران اداره میشود. حجم عظیمی از اموال ، پول نقد و ذخایر ارزی متاسفانه در این حوزه صرف شده واگر صدا و سیما خودش را بخواهد در حد سخنگوی یک جریان سیاسی تنزل بدهد قطعاً او را نزد افکار عمومی بی اعتبار خواهد کرد که این نه به نفع جامعه است و نه به نفع صدا و سیما و مهمتر اینکه این موضوع با قانون هم مغایرت دارد. چرا که قانون انتخابات صراحت دارد که به هیچ وجه رسانهها نباید در فضای انتخاباتی به نفع یک جریان سیاسی ورود کند و این سوء استفاده از این حوزه خواهد شد.»
مدیرمسئول سابق روزنامه اعتماد ملی بااشاره به بحران ریزش مخاطب در رسانه ملی ودلایل بی توجهی سازمان صدا و سیما به این موضوع نیز گفت:« بودجه صدا و سیما مشخص است و این سازمان کاملاً در چارچوب تعیین شده بودجه میگیرد اما از طرف آنتن فر وشی میکند که در گذشته هرگز اتفاق نمیافتاد شما امروز میبینید به راحتی در اختیار حوزههای اقتصادی قرارذ داده شده و آنتن زنده را میفروشد. بخشی هم شامل استفاده از صندوق ذخیره ارزی است که برای روزهای مبادا گذاشته شده بود و متاسفانه صدا و سیما از این بودجه نیز استفاده میکند.این موضوع خیلی نگران کننده است آن هم در این عصر که مردم ذهن روشنی دارند که صدا و سیما به تذکراتی که حتی رئیس جمهور میدهد بی توجه هستند واین روز به روز موقعیت این رسانه را در افکار عمومی تخریب میکنند.»
حق شناس در ادامه به ضعف دولت در ساختار رسانهای اشاره گرفته و گفت:« آنقدر در مورد ضعف ساختار رسانهای دولت حرف زدهایم که به نظر بحث راجع به آن لوث شده است. الان ماههای آخر دولت یازدهم است و دولت در سه سال و نیم گذشته عملاً هیچ توجهی به انتقادات در این زمینه و جایگاه و اهمیتی که باید در افکار عمومی داشته باشد توجهی نکرده است. آنچه مشخص است تیم رسانهای دولت روز به روز ضعیفتر میشود و این نشان میدهد که دولت در این مورد کاملاً موضع انفعالی دارد.»
عبدالله ناصری :رسانه ملی فضای انتخاباتی بوجود نیاورده است
عبدالله ناصری مدیرعامل سابق خبرگزاری ایرنا(جمهوری اسلامی) درباره انتقادات رئیس جمهور به رسانه ملی و شائبههای تحرکات انتخاباتی صدا و سیما به نفع یک گروه خاص سیاسی به امید ایرانیان گفت:« من از یک بابت از آقای روحانی تعجب میکنم چرا که ایشان به گونهای دراین مورد خاص صحبت میکنند که انگار این اولین بار است که چنین اتفاقی رخ داده درحالی این موضوعی است که از روز ریاست جمهوری ایشان وجود داشت است و حتی به قبل از آن باز میگردد به طوری که ما از دوران انتخابات سال 1376 شاهد چنین چیزی بودیم و این جهت گیری صدا و سیما درباره انتخابات تا امروز وجود داشته است.»
عبدالله ناصری در ادامه نیز گفت:« اگر خوش بینانه و با رعایت همه موازین اخلاقی به ماجرا نگاه کنیم یک طرف جریان دقیقاً فعالیت جناحی ورقابت سیاسی و تبلیغاتی است. دوم اینکه صدا و سیما هر زمان و بنا به ضرورت و متناسب به منویات سیاسی خودش تشخیص دهد فضای انتخاباتی را شکل میدهد.»
این کارشناس رسانه ادامه داد:« صدا و سیما باید در اسفندماهی که به نیمه نزدیک شده حتماً سهم مهمی در ایجاد فضای انتخاباتی و ضرورت حضور مردم در انتخابات داشته باشد ولی متاسفانه این فضا در کلیت شکل نگرفته و فقط برخی برنامههای خاص که متناسب با رویکردهای سیاسی خودش است را تولید میکند. درواقع برنامههایی را تولید میکند اما فضای انتخاباتی را به وجود نیاورده است.»
عبدالله ناصری درباره اختیارات قانونی دولت و حتی مجلس برای جلوگیری از چنین رویکردهای یک سویه در رسانه ملی نیز گفت:« ساختار صدا و سیما به گونهای است که اولاً زیرنظر رهبری است. درثانی من بارها گفتهام که بعد از دوره آقای لاریجانی به جرات حوزه سیاسی و خبری صدا و سیما خیلی از درون سازمان صدا و سیما مدیریت نمیشود چون یکدفعه بعد از آقای لاریجانی با یک افت شدید مدیریتی مواجه هستیم. موضوع سوم این است که شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما وجود دارد اما کارهای تشریفاتی میکند و عملاً ضمانت اجرایی ندارد. با این وصف نهایتاً به عنوان مثال دولت میتواند جلوی بودجه صدا و سیما را بگیرد که به هیچوجه این کار معقول و به مصلحت نیست چرا که صدا و سیما سازمان عریض و طویلی است که حدود چند ده هزار نیرو درآن کار میکنند.»
مدیرعامل سابق خبرگزاری ایرنا درباره راهکارهای پیش روی رسانه ملی برای برون رفت از این وضعیت گفت:« صدا و سیما فقط باید فارغ از این نوع مسائل خودشان را ماده آما برای رسیدن به یک ساختار حرفهای آماده کنند که مخاطبانشان را از دست ندهند.اما متاسفانه چون این رویکرد وجود ندارد کار اساسی نمیتوان کرد درحالی که صدا و سیما بیش از آنکه دغدغه جناحی و سیاسی داشته باشد باید دغدغه حرفهای داشته باشد و بتواند مخاطب جذب کند. درحال حاضر اما صدا و سیما در بخشهای خبری و سیاسی( به نظر من)عملاً و تا حدود زیادی بدون مخاطب است و آنچه میتواند برای صدا و سیما جذب کند یکسری برنامه تفننی و تفریحی است و بعضی از برنامههای علمی که آن هم نخبگان را جذب میکند.»
ناصری درباره بی تفاوتی صدا و سیما به از دست دادن مخاطبانش نیز گفت:« تا زمانی که صدا و سیما در درون کشور احساس کند بی رقیب است همین روند وجود خواهد داشت.منظور من این نیست که درکنار صدا و سیمایی که زیرنظر رهبری است صدا و سیماهای دیگری داشته باشیم. صدا و سیما یک سازمان و رسانه حاکمیتی است و بنا را باید بر این بگذاریم که تلویزیونهای خصوصی را شکل ندهیم که خلاف قانون اساسی باشد. اما صدا و سیما باید از این عرصه مدیریت واحد و زیر نظر خود رهبری به یک چندگانگی دچار شود تا احساس رقیب بکند. اما تا زمانیکه احساس انحصاری بکند همین وضع وجود خواهد داشت. صدا و سیما یک سازمان دیوانسالار عریض و طویلی است که طبیعتاً کاری از پیش نخواهد برد.»
او همچنین افزود:« در دنیای امروز که عرصه فضای مجازی و دنیای ارتباط است همه پذیرفتند که یک رسانه باید حداقل ظرفیت بوروکراتیک خودش را داشته باشد تا به خوبی بتواند در دنیای ارتباطی با رسانههای رقیب و حریف رقابت کند. اینکه بخواهیم اصلاح ساختاری صورت بگیرد را خیلی نمیتوان از صدا و سیما انتظار داشت اما واقعیت این است که فارغ از این مسائل مدیریت صدا و سیما (که فکر میکنم حتماً خواسته رهبری است) باید برای این بهم ریختگی اجتماعی، اقتصادی،سیاسی و فرهنگی برنامه ریزی کند. حتی زمانیکه میخواهد از دولت انتقاد کند باید مشوقانه باشد چرا که باعث میشود دولت هم این انتقاد را مشوقانه و صمیمانه درک کند نه اینکه خدای نکرده رفتارش رقابت آمیز و خصمانه باشد. بنابراین تا زمانی که این رویکرد در صدا و سیما ایجاد نشود خیلی نمیتوان توقعی داشت و همین روند که سالهای سال است ،ادامه دارد ودر ایام انتخابات هم کار خودش را پیش میرود و تاحدودی یک طرف دعوا قرار میگیرد.»
*اميد ايرانيان