گزارشهاي صداوسيما كاريكاتوري شدهاند
پنجمين همايش ملي نقش پژوهش در فرايند قانونگذاري روز گذشته با حضور عليلاريجاني رئيس مجلس، مسعود پزشكيان نايبرئيس اول مجلس، كاظم جلالي رئيس مركز پژوهشها، عادل آذر رئيس ديوان محاسبات كشور، اميدوار رضايي معاون قوانين مجلس و عباسعليكدخدايي سخنگوي شوراي نگهبان در سالن مشروطه مجلس شوراي اسلامي برگزار شد. رئيسمجلس با اشاره به اولويتهايي كه مركز پژوهشهاي مجلس در سند استراتژي مجلس دهم تدوينکرده و در اختيار نمايندگان قرارداده است، گفت: اين مركز بايد ظرف يكيدو ماه آينده يك برنامه زمانبندي براي اين اولويتها ارائه دهد. علي لاريجاني گفت: بايد بهسازوكار علمي برسيم كه مستمرا اين رفتوآمدها بين مركز پژوهشهاي مجلس و دانشگاهها وجود داشته باشد. لاريجاني در ادامه اظهاركرد: باتوجه به زماني كه مجلس دارد، مركز پژوهشهاي مجلس بايد موتور محرك فكري مجلس باشد و بايد درباره اولويتهايي كه در سند استراتژي مجلس دهم تدوين و در اختيار نمايندگان قرارداده شد، يك برنامه زمانبندي ارائه دهد. وي ادامه داد: وقتي اقتصاد مهمترين بخش تمركز ذهني مسئولان كشور است، همفكري در اين زمينه ضروري است و پيشنهاد ميكنم مركز پژوهشهاي مجلس هر ۶ ماه يكبار يك گزارشي از وضعيت اقتصادي كشور و پيشبينيها در اين زمينه ارائه كند تا نمايندگان بدانند وضع چگونه است و در كجا آسيبپذير هستيم.
گزارشهاي صداوسيما كاريكاتوري شدهاند
رئيس ديوان محاسبات كشور با اشاره به اينكه در حوزه قانونگذاري با پيچيدگيهايي روبهرو هستيم كه اين معضل فقط خاص ايران نيست، تصريح كرد: سياستزدگي و اعمال سلايق و علايق توسط گروههاي مسلط در همه جاي دنيا وجود دارد. عادل آذر با بيان اينكه متاسفانه پژوهشگران گاهي تحت تاثير شرايط قرار گرفته و به نوعي دچار جوزدگي ميشوند، گفت: بارها در كميسيونها ديدهايم كه يك پژوهشگر متاثر از فضاي جلسه يا فضاي فكري نمايندگان گزارشي را ارائه ميدهد. وي با بيان اينكه گزارشهاي صداوسيما كاريكاتوري شدهاند، در حالي كه اين رسانه بايد در نقش يك پژوهشگر اصيل و صديق ظاهر شود، افزود: متاسفانه صداوسيما در گزارشهاي خود يك بخش را كه ميتواند معضل يا ويژگي مثبت مورد پسند يك جريان باشد، با درشتنمايي به تصوير ميكشد. به عنوان مثال اگر گزارشي از وضعيت اشتغال در كشور ميدهد، آمار شهرهايي را كه سطح اشتغال آنها پايينتر است همچون بخشهايي از يك كاريكاتور درشتتر كرده و بر روي آن تاكيد ميكند.
قانونهاي سياسي و احساسي راه به جايي نخواهند برد
سخنگوي شوراي نگهبان معتقد است تصويب قوانين براساس فضاي سياسي كشور و احساسات حاكم بر آن، عموما هدف مشخصي را دنبال نميكند. عباسعلي كدخدايي گفت: قانون امروزه در جامعه به گونهای درآميخته كه نميتوانيم با روشهاي ابتدايي مسير قانونگذاري را ادامه دهيم. البته قانونگذاري و قوانين بايد از آسيبها به دور باشند، اما اين ممكن نيست مگر آنكه با روشهاي علمي به آن بپردازيم. در اين صورت ميتوان نيازهاي جامعه را برطرف كرد. سخنگوي شوراي نگهبان با بيان اينكه قانونگذاري ابتدا به فهم روشن و مشترك از قانون نيازمند است، افزود: تنها در اين صورت ميتوان راههاي قانونگذاري را شناسايي كرد، ضمن آنكه بايد بدانيم هدف از قانونگذاري چيست و چه روش و ساختاري براي آن داريم. وي با تاكيد بر اينكه با وجود گذشت ۴ دهه از انقلاب برخي از مشكلات اساسي همچنان بر قوت خود باقي ماندهاند، اضافه كرد: دليل اين مساله را بايد در قانونگذاري و نحوه اجراي آن جستوجو كرد، لذا بايد به عقب بازگشته تا ببينيم مشكلات چه بودهاند.
در نظر گرفتن تبعات جامعهشناختي در تصويب قوانين
رئيس مركز پژوهشهاي مجلس هم در نظر گرفتن تبعات جامعهشناختي در تصويب قوانين را عامل پايداري اجراي آن دانست و گفت: تقويت انسجام، قوام و چابكسازي فرايند قانونگذاري دو ركن توانمندسازي پژوهشهاي تقنيني و نظارتي است. كاظم جلالي افزود: امروزه با چندوجهي شدن مسائل مطرحشده در صحن پارلمان و ضرورت تسهيل و تسريع دسترسي قانونگذاران به پژوهشهاي قابل اعتماد و اتكا، توجه پارلمانها به سمت چابكسازي و توانمندسازي پژوهشهاي تقنيني معطوف شده است. وي افزود: طرحها و لايحههايی كه بدون لحاظ كردن تبعات جامعهشناختي آن تصويب ميشود، به دليل همراهي نكردن مردم با آن، بعد از مدتي در مرحله اجراي قانون، ثبات و پايداري خود را از دست ميدهد كه جدا از تبعات اقتصادي و عيني تصويب يك قانون، توجه به جنبههاي فقهي و اخلاقي آن نيز حائز اهميت است. جلالي تدوين نقشه راه مطالعاتي چهارساله را يكي ديگر از اقدامات براي ارتقاي قوام و انسجام قانونگذاري عنوان كرد و افزود: يك مجلس پويا ابتدا نيازهاي ملي را شناسايي و در گام بعد آنها را اولويتبندي ميكند تا فعاليتهاي اجرايي و منابع بودجهاي كشور در مسير درست هزينه شود.
وقتي نرسيدهايم يعني راه را اشتباه رفتهايم
نايبرئيس مجلس گفت: امكان ندارد ۳۰۰ نفر براي آب، كشاورزي، اشتغال و راه فكر كنند ولي بعد از ۳۸ سال همچنان با مشكل روبهرو باشيم. وقتي نرسيدهايم، يعني راه را اشتباه رفتهايم. مسعود پزشكيان افزود: اگر سير و روند برخي از تصميمات كشور و بهطور مثال در بخش بهداشت و درمان بررسي شود، به دليل فقدان دادهها و اطلاعات درست آماري نميتوانيم بهطور حتم بگوييم كه كارهايي كه در حال انجام است به درستي پيش رفته است. وي با بيان اينكه حرف درست ميتواند جامعه را از گمراهي نجات دهد، ادامه داد: نمايندگان مجلس فرصت بررسي كتابهاي مركز پژوهشها را ندارند، بنابراين اين مركز بايد بهترين دادهها را در اختيار نمايندگان براي تصميمگيري قرار دهد. نايبرئيس مجلس تاكيد كرد: قوانين كشور بايد بر اساس علم محققان و دانشمندان تصويب شود. من نماينده نميدانم حتي در مركز قانونگذاري چه خبر است چون مقابل ديدگانم دادههاي قابل اعتماد را ندارم. به همين دليل درست و علمي تصميم نميگيرم.
۱۴ اصلاحيه در قوانين انتخابات ظرف ۱۳ سال
معاون قوانين مجلس ميگويد مجلس اول بيشترين و مجلس پنجم كمترين فعاليت را از لحاظ تعداد جلسات علني داشته؛ ضمن آنكه مجلس ششم با ۳۹۸ قانون بيشترين مصوبه را در طول فعاليت يك دوره مجلس داشته است. اميدوار رضايي با انتقاد از اينكه در ۱۳ سال گذشته ۱۴ مورد اصلاحيه در قوانين انتخابات داشتيم تصريح كرد: عدم توجه به سياستهاي كلي يكي از مشكلات موجود در تصويب قوانين است، ضمن اينكه نمايندگان بايد توجه كنند در ارائه طرحها به مجلس منطقهاي به موضوع نگاه نكنند، چرا كه قوانين بايد به صورت ملي باشد و ديدگاه ملي داشته باشد. بنابراين لازم است در تصويب قوانين از تعامل و همكاري كارشناسان و پژوهشگران نيز استفاده شود.
