گرد و غبار با گرما به تهران می آید

روزنو-تهران و بيشتر شهرستانها در حال سپري كردن تابستان سختي هستند. گرماي بيسابقه هوا، قطع شدن آب، قطعي برق و حالا هم ورود گرد و خاك به ايران، تابستان 92 را براي همه تاريخي كرده است. روز گذشته هم كارشناسان هواشناسي اعلام كردند كيفيت هواي تهران و چند استان ديگر در وضعيت ناسالم قرار دارد و به زودي گرد
و غبار به آنها راه خواهد يافت. به دليل افزايش سرعت باد در دشت كوير تا دو سه روز آينده گرد و خاك در جنوب استان تهران، شمال، اصفهان، جنوب سمنان و استانهاي يزد، قم و بوشهر تداوم خواهد داشت. پس از جنگ ايران و عراق قرارداد پخش مالچ نفتي ميان سه كشور ايران و عربستان و عراق فراموش شد. در ايران، منشا اصلي ريزگرد، كويرها و باتلاقهاي در حال خشك شدن عراق است كه خاك و شنهاي آن از طريق باد به ايران ميآيد. اين باد از خرداد تا شهريور ميوزد و از شمال غربي خاورميانه شكل ميگيرد و با گذر از كوههاي تركيه مانند قيفي به بيابانهاي عراق و سوريه سرازير ميشود و تا خليج فارس و رسيدن به سطح آبهاي آزاد پيش ميرود.
هر سال بهشدت اين گرد و خاك اضافه ميشود در نخستين روزهاي تابستان ??، پديده ريزگرد، سوغات بادهاي خشك عراق وضعيت خطرناكي براي آسمان تهران و بسياري از شهرهاي مركزي، جنوبي و غربي ايران بود. در روز نيز خورشيد، از پس لايه ريزدانههاي مرتفع گرد و غبار، كم فروغ ديده ميشد و ته رنگ آبي در آسمان اطراف آن پيدا بود و قرص خورشيد به سفيدي ميزد.
شرايط هواي تهران در وضعيت ناسالم قرار دارد و از دو روز ديگر گرد و خاك به تهران ميرسد بنابراين پيشبينيها از پايدار بودن اين هوا خبر دادند و به اين ترتيب انتظار ميرود شاخص كيفيت هوا در شرايط ناسالم براي گروههاي حساس باقي بماند.
ريزگرد در سال ?? نيز، همانطور كه بسياري پيشبيني ميكردند، روي داد. اما اينبار حتي از سال قبل هم شديدتر بود. مناطق غربي ايران و بهخصوص استان خوزستان، ريزگرد را از همان روزهاي آغازين سال ?? دوباره تجربه كردند. اما طولي نكشيد كه دامنه نفوذ آن بسيار گسترش يافت، تا اينكه در ارديبهشت بيشاز نيمي از ايران را دربرگرفت و در برخي مناطق نيز با بادهاي شديد و باران گل توام شد. در ماه خرداد محدوده تحت سيطره امواج ريزگرد بازهم گسترش پيداكرد و از اوايل خردادماه تقريبا تمام ايران را يكپارچه در اختيار گرفت.
به همين خاطر توصيه ميشود كه، اثرات بهداشتي آلاينده ذرات معلق كمتر از 5/2 ميكرون در شرايط ناسالم براي گروههاي حساس به افزايش احتمال علايم تنفسي در افراد، تشديد بيماري قلبي و ريوي، مرگ و مير زودرس در افراد مبتلا به بيماريهاي قلبي، ريوي و افراد مسن منجر ميشود. در ادامه توصيه ميشود در شرايط ناسالم براي گروههاي حساس؛ افراد مبتلا به بيماريهاي قلبي و ريوي، سالمندان و كودكان بايد فعاليتهاي طولاني مدت در فضاي باز را كاهش دهند.
به علاوه مساله گرد و غبار، هنگامي به طور جديتر توسط مسوولان بررسي ميشود كه به تهران رسيده باشد و اين در حالي است كه اگر در تهران، فقط چند روز و آن هم در مقياسي كمتر اين مشكل پيش ميآيد، مردم استانهاي غربي و جنوب غربي مانند خوزستان و ايلام و... تقريبا در همه فصلهاي سال با اين مشكل، آن هم در مراتبي شديدتر از تهران مواجهند.
از اين رو، مسوولان بايد اين موضوع را نه فقط به عنوان «مشكلي هرازگاه براي تهران»، كه به عنوان «معضلي دائمي براي چند استان كشور» ببينند و براي آن چارهانديشي كنند چه آنكه نفس كشيدن، اوليهترين حق هر انساني است.