گزارش «گاردین» از جشنواره فیلمهای ایرانی در لسآنجلس

روزنو- گاردین در گزارشی به بررسی جشنواره فیلمهای ایرانی که در جشن سالانه سینمای ایران در دانشگاه کالیفرنیا برگزار شده، پرداخته است. در این گزارش با بیان اینکه جشن سالانه سینمای ایران از سوی دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس برگزار شده و یک موقعیت ویژه است، عنوان شده: «نمایش فیلمها در جشنواره معمولا مخاطبان زیادی را جذب میکند. مخاطبان مشتاقی که برای دیدن فیلمهایی از یک ملت متمایز که سهم غنی و پایداری در سینمای جهان دارند، آمدهاند.»
در ادامه گزارش با اشاره به اینکه برنامه اکران فیلمهای ایرانی در جشنواره امسال روی عمق و تنوع سینما در زندگی ایرانی تاکید دارد، آمده است: «در سالهای اخیر آرشیو فیلمها گسترش زیادی پیدا کرده است و فیلمهای قدیمیتری مانند دختر لر به کارگردانی اردشیر ایرانی، قیصر به کارگردانی مسعود کیمیایی و... را دربرمیگیرد. امسال نیز جشنواره با نمایش فیلم رگبار ساخته بهرام بیضایی آغاز به کار کرد.»
گاردین سپس رگبار را اتفاق برجستهای در موج جدید سینمای ایران میداند که در سال 1972 روی داد و ضمن ارایه توضیحاتی درباره داستان، به ویژگیهای فیلمسازی این کارگردان اشاره میکند: «بیضایی از آنچه در فیلمهای ایرانی آن دوران مانند جاهلمآبی به وفور نمایش داده میشد، اجتناب میکرد. رگبار یک فیلم عمیقا انسانی است. این فیلم تصویری از مدرسه و جامعه اطراف را نشان میدهد که نشانههایی از شاعرگونگی دارد و بیانگر حساسیتهایی است که در تئاتر وجود دارد.»
گاردین درباره نسخهای که از فیلم رگبار در جشنواره نمایش داده شده است، عنوان میکند: «فیلمی که نمایش داده شد، نسخهای متعلق به خود بیضایی بوده است که در بنیاد سینمای جهان ترمیم شد و از این نظر با ایدهآلها فاصله داشت هرچند بهخاطر وجود همین نسخه باز هم باید سپاسگزار بود.»
براساس این گزارش، بیضایی در صحبتهایی که بعد از نمایش رگبار انجام داده، به جزییات دلخراش نسخههای آسیبدیده در سالهای گذشته اشاره کرده است. گاردین نیز با توجه به این موضوع به وضعیت آرشیو فیلمهای قدیمی پرداخته است: «وضعیت بسیاری از فیلمهای ایرانی که قبل از انقلاب ساخته شدند یک سوال جدی و ظریف است. شایعات فراوانی درباره آرشیو فیلمها و آثار موسیقی، رادیویی و تلویزیونی وجود دارد. شرایطی که بر سر نسخه اصلی رگبار به وجود آمده است، نشان میدهد در این زمینه به یک تلاش هماهنگ میان کارشناسان، علاقهمندان و متخصصان جامعه ایرانی در سطح بینالمللی نیاز است تا میراث قرن بیستم ایران اصلاح شود.»
در بخش دیگری از این گزارش در توضیح وضعیت آرشیو آثار هنری ایران اظهار شده است: «بسیاری از میراث میرای ایرانیان به صورت تولیدات دیجیتال با شرایط بدی درحال گردش است. بهطور قطع با شرایط ویدئوهای فشردهشده، آثار چندین نسل از استادان حذف شده است.»
پس از آن فیلمهای متاخر ایرانی که در جشنواره به نمایش گذاشته شدهاند، مورد بررسی قرار گرفتهاند. فیلم پذیرایی ساده به کارگردانی مانی حقیقی در نقد گاردین اینطور توصیف شده است: «این فیلم درگیری یک زوج است که تلاش میکنند منبع زیادی از پول نقد را در میان ساکنان یک منطقه پخش کنند. مانند بسیاری از فیلمهایی که در جشنواره امسال حضور دارند، پذیرایی ساده نگاه دقیقی به طبقات یک جامعه دارد و یک تولید بدبینانه در رابطه با تنش میان انسانگرایی و سرمایه است.»
در ادامه گزارش، فیلم سعادتآباد با پذیرایی ساده مورد مقایسه قرار میگیرد: «شخصیتهای اصلی هر دو فیلم عمیقا ناراضی هستند. در این فیلم افراد در رفاه و وفور نعمت هستند. مازیار میری، کارگردان سعادتآباد در نشست پرسش و پاسخ بعد از نمایش فیلم گفت این شخصیتها برای پول زندگی میکنند.»
همچنین گاردین به سراغ فیلمی دیگر میرود که از لیلا حاتمی در این جشنواره به نمایش درآمده و توضیح میدهد که «پله آخر» ساخته علی مصفا، همسر حاتمی است که بهصورت جذاب در مرکز یک مثلث عشقی روایت شده است. نویسنده این گزارش سپس پله آخر را روایتی غیرخطی دانسته که کارگردان تلاش کرده مانند سراییدن غزل، فیلم خود را بسازد اما نمایش آن بیش از حد بوده و فیلم میتوانست از ابهام بیشتری بهره ببرد.
یکی دیگر از فیلمهایی که گاردین به تحلیل آن پرداخته، آینههای روبهرو است: «این اثر بهدلیل توضیحات خستهکنندهاش، خدشهدار شده است اما بازیهای خوبی هم داشت بهخصوص تصویر خوبی که شایسته ایرانی از یک فرد دوجنسیتی ارایه کرد. شخصیت رعنا با بازی غزل شاکری نیز تجلی ترسها و پیشداوریهای پیشپاافتاده و بیداری اخلاقی است.»
این گزارش در پایان، فیلم آینههای روبهرو را اثری معرفی کرد که مورد استقبال مردم در داخل و خارج از ایران قرار گرفته و نگار آذربایجانی، کارگردان آن موضوع مهم و حساسی را به نمایش گذاشته است.