اختلاف 6.5 ميليوني آمار اشتغالزایی دولت با مركز آمار ايران
روزنو-هر چند در هشت سال اخير ماجراي آمار و به عبارت ديگر تناقض آماري يكي از مهمترين مشكلات كشور بوده و حتي آمارهاي مراكز رسمي نیز با هم تناقض داشته است، اما ماجراي آمار ايجاد شغل در كشور بيش از ساير موارد حساسيت برانگيخته است.
در حالی كه مقامات دولتي معتقدند طي هشت سال گذشته بيش از هفت ميليون شغل در كشور ايجاد شده است، آمارهاي مركز آمار نشاندهنده واقعيتي جز اين است. مسعود نيلي، استاد دانشگاه و كارشناس اقتصادي پيش از اين در برنامه اي تلويزيوني تعداد واقعي اشتغال ايجاد شده در كشور را كمي بيش از 14 هزار شغل اعلام كرد و گفت اين رقم ميزان اشتغال از بين رفته و اشتغال ايجاد شده را پوشش ميدهد. با این حال مقامات دولتي در اين حوزه به آمارهاي ديگري جز اين اشاره میكنند. پيش از اين نيز وقتي آمارهاي مركز آمار ایران در خصوص ميزان اشتغال زير سوال رفت، مركز آمار تعريف اشتغال را اعلام كرد و گفت به كسي كه هفتهاي يك ساعت مشغول به كار باشد، شاغل اطلاق ميشود و همين امر بيش از پيش سبب ايجاد شبهه حتي در آمارهاي دولتي مركز آمار ميشود. حتي اگر اين موراد را در نظر بگيريم ، ميزان اشتغال ايجاد شده در كشور طي هشت سال گذشته به هيچ روي به رقم هفت ميليون شغل نزديك نميشود و به سختي كمي بيشتر از نيم ميليون قرار ميگيرد.
بررسي آمارهاي رسمي نشان ميدهد وضعیت اشتغال 13 استان در فاصله سالهای 84 تا 91 بدتر شده و 24 استان در پایان سال گذشته دارای نرخ بیکاری دورقمی بود. مرکز آمار میگوید از ابتدای فعالیت دولت نهم تا پایان سال 91 مجموعا 542هزار و 769 نفر به شاغلان افزوده شده که اگر این وضعیت را نسبت به پایان سال 90 بسنجیم، نهتنها چیزی به شاغلان کشور افزوده نشده بلکه 108 هزار و 554 نفر نیز از جمعیت شاغل کشور کاسته و به اصطلاح رشد اشتغال منفی شده است.
542 هزار شغل؛ کل عملکرد دولت نهم و دهم
بر اساس آمار مركز آمار ايران سالانه 67 هزار و 846 نفر به شاغلان کشور افزوده شده است به اين ترتيب دولت در هشت سال گذشته با افزايش ماهانه 5 هزار و 654 شاغل روبهرو بوده است.
به صورت کلی تعداد شاغلان کشور در سال 84 به میزان 20 میلیون و 618 هزار و 579 نفر بوده که این تعداد در سال 85 به 20 میلیون و 841 هزار و 420 نفر، در 86 به 21 میلیون و 92 هزار و 477 نفر، در 87 به 20 میلیون و 500 هزار و 310 نفر، در 88 به تعداد 21 میلیون و 704 نفر و در 89 نیز به تعداد 20 میلیون و 656 هزار و 693 نفر رسیده است. همچنین تعداد شاغلان در سال 90 به میزان 20 میلیون و 510 هزار و 25 نفر و در سال گذشته نیز 21 میلیون و 161 هزار و 348 نفر اعلام شده است.
وضعیت جمعیت شاغل از 84 تا 91
از سوي ديگر بايد توجه داشت كه مقامات دولتي در توجيه تناقضهاي مطرح در آمار اشتغال ميگويند برخي از افراد شاغل بدون پوشش بيمهاي هستند و در امار ذكر نمیشوند. به اين ترتيب بايد در نظر داشت كه دولت خود ايجاد اشتغال ناقص و فاقد پوشش حمايتي را در اين دوره تاييد مي كند. اگر فرض بر صحت اين مطلب باشد، در اين هشت سال بيش از 6 ميليون شغل ناقص در كشور ايجاد شده است. طبق گزارش مرکز آمار ایران، در فاصله سال های 84 تا پایان 91 وضعیت اشتغال در 13 استان کشور بدتر شده و تعداد بیکاران آنها بیشتر شده است. به عبارتی در حالی که دولت می گوید برای 7 میلیون نفر فرصت شغلی ایجاد کرده، از آنسو مرکز آمار گزارش می دهد 13 استان دچار وضعیت بدتری نسبت به ابتدای فعالیت دولت نهم شده اند.
آذربایجان شرقی، اردبیل، اصفهان، تهران، خراسان شمالی، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان، لرستان، همدان و یزد؛ 13 استانی هستند که وضعیت اشتغال جمعیت 10 ساله و بیشتر شاغل آنها در سال 91 نسبت به 84 بدتر شده است.
نرخ بیکاری 24 استان دورقمی ماند
نگاهی به وضعیت نرخ بیکاری اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران نیز نشان می دهد در سال 84 تعداد 10 استان کشور دارای نرخ بیکاری تک رقمی و زیر 10 درصد بوده اند که این تعداد در پایان 91 به 7 استان کاهش یافته است. در سال 91 تعداد 24 استان کشور دارای نرخ بیکاری دورقمی بوده است.
در بین استان هایی که تعداد جمعیت فعال در آنها نسبت به سال 84 کاهش یافته است تهران، آذربایجان شرقی و خراسان شمالی قابل توجه است. در تهران طی سال 84، 3 میلیون و 849 هزار و 529 شاغل وجود داشت که این تعداد در سال 91 به 3 میلیون و 666 هزار و 185 نفر کاهش یافته است؛ با این وجود، مقامات استان تهران در مواردی اعلام کرده اند روند اشتغالزایی در این استان مناسب بوده است. 
