گزینه های مطرح برای وزارت ارشاد دولت روحانی
روزنو-از سن و صحنه و سینما، تا خبر و گزارش و روزنامه؛ تمام اینها متاثر از انتخاب مردی است که بر صندلی وزارت فرهنگ تکیه خواهد زد.
وزارت ارشاد در زمره وزارتخانه هایی است که اقشار گسترده ای از جامعه با آن سر و کار دارند. خوانندگان، مداحان، دین پژوهان، رمان نویسان، اهالی سینما و تئاتر، حوزه های علمیه، نقاشان، هنرمندان، روحانیون و طلبه ها. تمام اینها در زیر چتر وزارت ارشاد جمع می شوند و بی شک برآورده ساختن مطالبات بعضا متفاوت و حتی متناقض این طیف گسترده، امری دشوار است.
ناگفته پیداست که چگونگی سیاست گذاری و تعریف رویکردها در این وزارتخانه معظم، امری بس دشوار و همراه با ظرافت های فراوان است و در نظر نگرفتن این حساسیت ها، می تواند موجبات نارضایتی و تکدر خاطر بخشی از این طیف عظیم را فراهم آورد.
اگر انصاف را بنای قضاوت کارنامه وزارت ارشاد در هشت سال اخیر قرار دهیم، به نظر نمی رسد عملکرد این وزارتخانه، رضایت حتی نیمی از اقشاری که با موسع ترین نهاد دولتی سر و کار داشتند را جذب کرده باشد. برخوردهای سلیقه ای با اصحاب هنر و رسانه، رویکردهای بعضا تنگ نظرانه، ایجاد محدودیت ها و ممیزی ها و... بخشی از دلایلی است که در این هشت سال، دلِ اصحاب هنر به درد آمده است.
به گزارش روزنو به نقل از خردادنیوز،این محدودیت ها و معذوریت ها حتی باعث کم کاری، گوشه نشینی و کناره جویی هنرمندان و نویسندگان در حوزه های مختلف کاری گشته است. انحلال خانه سینما، نگاه ناهمپوشان در حوزه مطبوعات و تعطیلی انجمن های صنفی، عدم توجه به نشریات مستقل و عدم حمایت از آنان، ممیزی های سلیقه ای بر قلم های نویسندگان، محدودیت های نه چندان کم تعداد بر اجرای نمایش ها و ... باعث شده خاطر اهالی این خانواده مکدر گردد.
بسیار شنیده شده که وزیر ارشاد، باید زبان هنر و فرهنگ را بداند و این یکی از اصلی ترین و مشترک ترین خواسته اهالی فرهنگ از وزیر ارشاد آینده است. با توجه به اوج گیری ناخرسندی ها از رویکردهای فرهنگی وزارت ارشاد، یقینا، وزیر آینده فرهنگ، کار بس دشواری در پیش خواهد داشت. وعده های دوست داشتنی فرهنگی دکتر روحانی هم انتظارات را فزونی بخشیده است و بسیاری از هنرمندان منتظرند تا نتایج ملموس عملکردها و رویکردهای دولت تدبیر و امید در حوزه فرهنگ را به سرعت احساس کنند. اما واقعیت داستان اینجاست که شاید در کوتاه مدت، جلوگیری از روند نزولی که رویکردهای فرهنگی و رسانه ای در هشت سال اخیر داشته خود غنیمتی با ارزش به شمار آید و اهالی هنر و فرهنگ نباید این نکته را از نظر دور نگاه دارند که برخلاف تخریب، که بس سهل و آسان است، ساختن امری بل دشوار و زمانبر است. بر همین اساس، باید ضمن همراهی با دولت جدید، از انتظارات شتابزده که حساسیت سایر گروهها و جریان ها را تشدید می کند، پرهیز شود.
نکته دیگر اینکه همراهی اهالی هنر و فرهنگ و رسانه با وزیر آینده ارشاد، مطمئنا پیگیری و پیشبرد سیاست های فرهنگی مطلوب این جامعه را آسانتر خواهد کرد. از طرف دیگر، انتظار اصلی این جامعه از دولت، اینست که فردی ناآشنا با داستان فرهنگ را راهی سرزمین هنر و شور و ظرافت ننماید. طبیعتا انتصاب فردی از خانواده این اردوگاه بزرگ که مقبول بخش اعظم اهالی فرهنگ و هنر و رسانه باشد، بسیاری از مشکلات را از همان لحظه آغاز کار حل خواهد کرد و حمایت خیل عظیمِ دل چرکین های فرهنگ و هنر را با خود همراه خواهد داشت.
حال در این قسمت گزینه های مطرحی که رسانه ها بیشترین گمانه زنی را برای تصدی وزارت ارشاد حول آنها انجام داده اند، مورد بررسی قرار می دهیم
رضا صالحی
دکتر رضا صالحی معاون فرهنگی ستاد دکتر روحانی و یکی از چهره های سیاست گذار فرهنگی شیخ دیپلمات در دوران انتخابات بود. شخصی که بسیاری از همان زمان و آمدن وی به صدا و سیما با چهره و نامش آشنا شدند. وی که عنوان پایان نامه دکترایش مدیریت تنوع قومی در ایران و جهان است، با مولفه های فرهنگی آشنایی کاملی دارد و به عنوان یک شخصیت فرهنگی نقش تاثیرگذاری در ترسیم سیاست های فرهنگی روحانی در ایام انتخابات داشت. این محقق و اندیشمند که تالیفات پرباری در حوزه های مختلف فرهنگی و اجتماعی دارد، اکنون با ریاست جمهوری حسن روحانی نقش و جایگاه بالاتری نیز یافته و گماشتن اش بر راس هرم کارگروه فرهنگی که مامور چینش وزرای مرتبط با این حوزه است شاید می خبر خوشی برای اهالی فرهنگ و هنر باشد فردی که خود از این جنس است و به دور از هیاهوهای مرسوم آرام و با طمانینه وظیفه محوله را پیش می برد و باید منتظر ماند و دید که انتخاب های وی و عرضه آن به حسن روحانی در دولت یازدهم چه تاثیر ملموس بر سپهر فرهنگی هنری کشورمان خواهد گذاشت.
به نظر می رسد رضا صالحی امیری یکی از جدی ترین گزینه های وزارت ارشاد دولت تدبیر و امید خواهد بود و این انتخاب با عنایت به آشنایی او با این حوزه، می تواند رخدادی نیک تفسیر گردد.
احمد مسجد جامعی
دومین وزیر ارشاد سید محمد خاتمی یکی دیگر از گزینه های جدی تصدی وزارت فرهنگ است. او همانیست که خاتمی گفته: «نمی گویم وزیر فرهنگ مطلوب اسمش مسجد جامعی است» مسجد جامعی که برای دومین دور پیاپی توانسته به شورای شهر تهران راه یابد، یکی از گزینه های مورد حمایت اصلاح طلبان برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. مسجد جامعی بی شک یکی از درخشان ترین کارنامه ها را در میان افراد بالقوه تصدی وزارت ارشاد دارد. مطالعه عملکرد او در دوران زعامتش بر وزارت ارشاد، جز رخدادهای مثبت و رضایت اهالی هنر، نکته دیگری ندارد. مسجد جامعی فردی است که مورد قبول جامعه فرهنگ و هنر است و احتمالا در میان این خانواده کمترین مخالفت روی او وجود داشته باشد. طبیعتا این مولفه، می تواند عاملی کلیدی باشد، به ویژه وقتی بدانیم اصحاب هنر و فرهنگ و رسانه، هشت سال اخیر را با مشقت های فراوانی پشت سر گذارده اند. اما از سوی دیگر بسیاری بر این باورند خارج کردن افراد توانمندی چون مسجد جامعی، مطهری و پزشکیان و ... از بهشت یا بهارستان چندان مفید به فایده نیست، چراکه مجلس و شورا شاید بیش از دولت، به کمک و یاری این افراد احتیاج داشته باشند. بدیهی است خروج یک اصلاح طلب توانمند از شورا می تواند تا حد زیادی از وزن اصلاح طلبان در شورا بکاهد؛ به ویژه اگر بدانیم مسجد جامعی تنها اصلاح طلب حاضر در شوراست که سابقه حضور در این نهاد را دارد. ضمن اینکه به رغم تمام شایستگی های مسجد جامعی، گزینه های توانمند دیگری در خارج شورا حضور دارند که هم مقبول اهالی هنر و رسانه باشند و هم مورد وثوق دکتر روحانی.
حجت الاسلام محمد علی زم
او روحانیِ با تحصیلات حوزوی است که در مدارس حقانی و فیضیه و زیر نظر اساتید گرانقدری چون آیت الله امامی کاشانی و همچنین آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی تحصیل کرده است. حجت الاسلام زم که در حال حاضر، رئیس هیأت مدیره انجمن صنفی ویدئو رسانه و صاحب یک مؤسسه سینمایی است، بدون اینکه تحصیلات دانشگاهی داشته باشد، سابقه تدریس در دانشگاه های سوره، علامه طباطبایی و علوم تحقیقات را دارد، امری که می تواند نشان از توانمندی آکادمیک او داشته باشد. حجت الاسلام زم طبق گمانه زنی های رسانه ها یکی دیگر از گزینه های وزارت ارشاد است که چندی قبل از طرف جمعی از هنرمندان مورد حمایت واقع شد. این هنرمندان طی نامه ای به دکتر روحانی زم را به عنوان بهترین گزینه برای وزارت ارشاد معرفی کردند. اسامی افرادی چون داریوش ارجمند، علیرضا قزوه، محمود معتقدی، عباس براتیپور، ابراهیم حسنبیگی، پرویز بیگی حبیبآبادی و ... در پای آن نامه مشاهده می شد.
حجت الاسلام زم هشت سال و از سال 60 تا 68 رئیس ستاد فرهنگی هنری دفاع مقدس بود. ایشان همچنین در همین بازه زمانی از طرف آیت الله جنتی به عنوان جانشین و قائم مقام سازمان تبلیغات اسلامی منصوب گشته بود. وی که در دهه 70 مدیر مسئول چندین مجله هنری و ادبی بوده است، مدتی هم به عنوان رئیس هیئت مدیره پرسپولیس مشغول فعالیت بود.
نگرشی تحلیلی به دوره نخست تاریخ اسلام، جمهور جهانی شیعه، الهی نامه، محله توحید و خط امام، از جمله کتبی است که ایشان به رشته تحریر در آورده اند.
حجت الاسلام حسام الدین آشنا
حجت الاسلام آشنا روحانی است که دیگر لباس روحانیت بر تن نمی کند. دکتر آشنا آنگونه که رسانه ها می گویند یکی دیگر از نامزدهای معرفی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، که تحصیلات حوزوی دارد. حجت الاسلام آشنا فوق لیسانس الهیات و معارف اسلامی دارد و مدتی نیز به عنوان مسئول اداره اطلاعات قم مشغول کار بوده است. دکتر آشنا، چند سالی است که دیگر لباس روحانیت بر تن نمی کند و کت شلوار پوش شده است. وی را یکی از طراحان روند تبلیغاتی دکتر روحانی در ایام انتخابات می خوانند. شنیده ها حاکی از آنست که او نقش ویژه ای در رویکرد برندسازی روی دکتر روحانی ایفا کرده است. این تحصیلکرده دانشگاه امام صادق در سال های اخیر بیشتر در کسوت یک چهره علمی با کت و شلوار دیده می شود اما او در واقع یک روحانی دارای سوابق علمی، سیاسی و امنیتی است که چندان به حضور در سطح نخست رسانه ها رغبت نشان نداده و جزو چهره های حاضر در پس پرده است.
سایر گزینه ها
علی مطهری و محمد جواد حق شناس دو گزینه دیگر این وزارتخانه هستند که کمتر از سایرین در میان گمانه زنی ها مطرح شده اند. علی مطهری نماینده شجاع مجلس که در ایام انتخابات هم بسیار به دکتر روحانی نزدیک بود؛ تحصیلاتش در حوزه ارتباطات است. او که باورهایش در زمینه آزادی بیان و رسانه ها متکثر مدارانه و تساهل نگرانه است در برخی حوزه های فرهنگی و هنری محافظه کارانه می اندیشد. عطا الله مهاجرانی یکی از مهمترین حامیان وزارت مطهری است؛ نخستین وزیر ارشاد خاتمی بر این باور است که وی شایستگی تکیه زدن بر وزارت فرهنگ و ارشاد را دارد. هرچند در روزهای ابتدایی پس از پیروزی نام علی مطهری بسیار به گوش می رسید اما با افزایش مخالفت ها از سوی جامعه فرهنگ، به نظر می رسد احتمال طرح نام فرزند شهید مطهری برای وزارت ارشاد بسیار پایین آمده باشد.
و در نهایت دکتر محمد جواد حق شناس، معاون وزارت ارشاد در دولت اصلاحات یکی دیگر از گزینه هایی است که به رغم شایستگی، کمتر نامی از او به گوش می رسد. حق شناس که مدیر مسئول روزنامه توقیف شده اعتماد ملی است، سالها در عرصه رسانه حضور داشته و برای اهالی این خانواده فردی آشناست. حق شناس یکی از اصلاح طلبانی بود که از چندین ماه قبل از انتخابات تلاش های فراوانی برای اجماع و ائتلاف جریان اعتدال و اصلاحات انجام داد و یکی از نخستین کسانی بود که طرح اجماع را مطرح کرده بود. به هر ترتیب گمانه زنی ها حاکی از آنست که احتمال کمی وجود دارد که حق شناس با وجود مقبول بودن از طرف جامعه هنر، فرهنگ و به ویژه رسانه، به عنوان وزیر ارشاد دولت تدبیر و امید معرفی گردد.
