روزنو- کميسيون امنيت 35هزار پيامک مشکوک در حادثه قم را تحليل محتوا کرده؛ پيامکهايي که برخي را به حضور در سخنراني «علي لاريجاني» واداشت و پرتاب نعلين و مهر به رييس مجلس. هر روز که ميگذرد ابعاد تازهاي از گزارش 700صفحهاي از زبان نمايندگان مجلس شنيده ميشود. حسين نقويحسيني؛ سخنگوي کميسيون اصل 90 در گفتوگو با «شرق» به نکات تازهاي اشاره دارد: «نيروي انتظامي، اداره کل اطلاعات استان و همچنين بخشي از حوزه اطلاعات سپاه در ماجراي 22 بهمن قم کوتاهي داشتند.»22 بهمن سال گذشته، گروهي از نيروهاي لباسشخصي با در دست داشتن پلاکاردهايي به سخنراني علي لاريجاني حمله کردند. چکيدهای از گزارش تدوينشده دو، سه روز پيش در جلسه کميسيون امنيت ملي مجلس براي نمايندگان خوانده شد. حالا نسخهاي از گزارش قم در اختيار مقاممعظمرهبري است و بايد ديد که نتيجه قرائت بخشهايي از گزارش در صحن علني مجلس به کجا خواهد رسيد، گزارشي که با ادامه فعاليت جريانهاي تندرو در ساحت سياسي کشور در ارتباط است و ميتواند پيام روشني براي برخي تندرويها بهدنبال داشته باشد. حالا مجلس با اين 700صفحه براي رسيدگي به ماجرا سنگتمام گذاشته و ميخواهد هرطور شده جلوي اين نوع تندرويها گرفته شود.
اراده کميسيون در مورد قرائت گزارش، به چه شکل است؟ آيا اتفاق ميافتد يا خير؟ و اگر اتفاق ميافتد در چه بازه زماني قرائت ميشود؟
حادثه قم به اندازهاي تلخ بود که نظام براي آن تصميم گرفت. بهويژه اينکه مقاممعظمرهبري اين حادثه را بهشدت محکوم کردند و اين حادثه فرصتي شد که مقاممعظمرهبري به حوادث قبلي هم اشاره کنند و درواقع اينجا را نقطه پاياني براي اين نوع حوادث تلقي کنند. به اين جهت مجلس واقعا وقت گذاشت. ما چندهزارساعت وقت گذاشتيم. سفرهاي مکرر و نشستهاي مختلف صورت گرفت. تحليل محتواي اطلاعات خيلي دقيق صورت گرفت. 35هزار پيامک که ظرف ساعت 12 تا 2 روز حادثه در قم منتشر شده بود را تحليل محتوا و پياده کرديم. بازجوييهايي که صورت گرفته بود را بررسي کرديم. سخنرانيهايي را که قبل از مراسم در «مسجد اهلبيت» انجام شده بود را بهصورت «کليد واژهاي» تحليل محتوا کرديم. حتي بررسي شد که در اين پيامکها از چه کلماتي استفاده شده و در مجموع کار بسيار فني و دقيقي صورت گرفت. تعداد صفحات گزارش بيش از 700 صفحه است. چيزي که در کميسيون قرائت شده چکيدهاي از گزارش بود که تنها روند پيگيري را نشان ميداد. جمعبندي گزارش کميته و پيشنهادات 19گانه کميته آنجا ارايه شد.
محور پيشنهادها چه بود، کميسيون امنيت در اين قضيه دنبال چه چيزي است؟
کميسيون امنيت، مقصران را بهطور مجزا به تفکيک دستگاه معرفی کرده و تفاوتي بين دستگاهها قايل نشديم. هر دستگاهي به هر ميزان مقصر بوده به همان ميزان ذکر کرديم. متناسب با اين تقصيرها پيشنهاد داديم که مثلا استانداري خطايي کرده، چه مجازاتي شود. يا با مديران و مسوولان مسجد اهلالبيت که آن اقدامات و تحريکها در آنجا صورت گرفته، چه بايد کرد.
تکليف نمايندگاني که در همان مسجد اهل بيت سخنرانيهايي داشتند، چه ميشود.
توصيههاي لازم به دستگاههاي امنيتي انجام شده تا ديگر اجازه ندهند هر سخنراني در مساجد يا ديگر دستگاهها به هر نوع و شکلي برگزار شود.
چه دستگاههايي به طور مستقيم در اين رابطه بودند؟
نيروي انتظامي، اداره کل اطلاعات استان و همچنين بخشي از حوزه اطلاعات سپاه در حادثه 22 بهمن قم و حمله به سخنراني علي لاريجاني کوتاهي داشتند.
حمله به سخنرانيها در چند سال اخير تبديل به يک اتفاق تکراري شده بود، از حمله به سخنراني آقايان هاشميرفسنجاني، سيدحسن خميني گرفته تا پرتاب آب معدني به سخنراني حجتالاسلام ناطق نوري در مشهد، دليل اينکه سازمانها و نهادهاي مسوول در اين چند سال ماجراي حمله به سخنرانيها را مسکوت گذاشتند، چيست؟
به نظرم عمده دليلش اين است که ماجراي حمله به سخنراني برخي از شخصيتهاي نظام چندان جدي گرفته نشد. برداشت اين بوده که برخي احساسات عمومي به وجود آمده و اين کار غفلتانگيز بوده و در نتيجه جدي گرفته نشد. اما در ماجراي حمله به سخنراني علي لاريجاني و پيام مقاممعظمرهبري در نکوهش اين مساله، وظيفه مجلس بود که وارد شود. البته بحثي که گاهي دوستان مطرح ميکنند که چون حادثه يکشنبه سياه (انتشار فيلم برادر لاريجاني از سوي احمدينژاد در صحن علني) در مجلس رخ داده بود و عدهاي احساساتي شده بودند، نافي کار سازماندهيشده نيست و نميشود چنين توجيهي را مطرح کرد. حتي در صحن «عليبنموسيالرضا» هم که همه مردم شعار ميدادند، به اين معنا نبود که کار سازماندهيشده اتفاق افتاده است. چون معمولا کار سازمانيافته و مديريتشده ميتواند اين حرکات را ايجاد کند. بنابراين تا پيش از ماجراي قم اين اعتقاد وجود نداشت که يک کار سازمانيافتهشده شکل گرفته تا اينکه حوادث قم اتفاق افتاد. اينجا اين اعتقاد راسخ به وجود آمد که ظاهرا عدهاي اين کارها را سازماندهي ميکنند.
با توجه به اينکه گفته ميشود لباس شخصيها در اين ماجرا دخيل بودهاند چه تمهيداتي انديشيده شده است؟
ارتباطي بين لباس شخصيها و اين ماجرا نبود.
اما خيلي از همکاران شما از واژه لباس شخصي و ورود آنها به اين حادثه سخن گفتهاند. تحليل شما با توجه به سابقه امنيتي که داريد، از اين لباس شخصيها چگونه است و چطور ميتوان جلوي اين خودسريها را گرفت؟ تعبير شما از «لباس شخصي» چيست؟
واژه لباس شخصي در محاورات سياسي به حوادثي اطلاق ميشود که در آن حادثه نيروهاي امنيتي، نظامي و انتظامي نخواهند به حادثه ورود کنند، آن موقع است که بحث لباس شخصيها پيش ميآيد.
و هميشه گلهاي از جانب مردم نسبت به لباس شخصيها بوده است. موارد ملموس آن حمله برخي لباس شخصيها به کنسرتها و مراسم بوده، که مورد انتقاد شهروندان و هنرمندان قرار گرفته.
عرض کردم وقتي بخواهيم يک حادثه را جمع يا کنترل کنيم اصطلاح لباس شخصيها معنادار ميشود. ولي اين حوادث ربطي به آنها ندارد.
بنابراين ميتوان اينطور تعبير کرد که لباس شخصيها نيروي کار رسمي و دولتي در ايران به شمار ميآيند؟
خير. اصطلاح لباس شخصي در حوادثي مانند کوي دانشگاه مصداق پيدا ميکند که مثلا عدهاي دولتي يا اطلاعاتي هستند و با لباس فرم مشخص نيامدهاند. بلکه با لباس عادي آمدند تا با موضوع برخورد کنند اما آنچه در قم رخ داد، ارتباطي با لباس شخصيها ندارد.
روح گزارش کمیته بررسی حادثه قم به دنبال متهم کردن نهادهای انقلابی است
از سوی دیگرجواد کریمی قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به حادثه 22 بهمن قم در جمع خبرنگاران گفت: حادثه قم پیرو حادثهای بودکه در صحن مجلس با حضور آقای احمدینژاد به وجود آورد و مقام معظم رهبری در فرمایشات صریح خود از حادثه مجلس ابراز ناراحتی کردند و فرمودند قلب من به درد آمد؛ مردم از این قضیه ناراحت شدند.
وی با بیان اینکه جلسه استیضاح آثار خود را در حادثه قم نشان داد، اظهار کرد: اعتراض مردم به جناب آقای لاریجانی به عنوان رئیس مجلس و کسی که مدیریت جلسه استیضاح را به عهده داشت، واکنشی به جلسه استیضاح بود؛ تمام کسانی که در آن حادثه قم حضور داشتند متفقالقول هستند که فضای مراسم و بیرون آن جو اعتراض نسبت به اتفاق مجلس بود.
کریمی قدوسی گفت: مقام معظم رهبری خطاب به کسانی که اعتراضشان را به آن روش انجام داده بودند، فرمودند که اگر شما حزبالهی هستید این کار را نکنید و سپس فرمودند احساسات و خشم خود را باید کنترل و نگه دارید برای جاهای دیگر. این نگاه مقام معظم رهبری به آن افرادی بود که به آقای لاریجانی معترض شده بودند.
وی تصریح کرد: پیرو ماجرای حادثه قم، در کمیسیون امنیت ملی بدون حضور اعضا و با حضور هیئت رئیسه جلسهای تشکیل میشود و دعوت میکند و مسئولین امنیتی استان قم و از آنها گزارش میخواهند؛ بعد از این گزارش، شخص آقای بروجردی اقدام به انتخاب فردی به عنوان مسئول کمیته که آقای حقیقتپور بود، میکند و خود آقای حقیقتپور اعلام میکند که او را آقای بروجردی انتخاب کرده است نه اعضای کمیسیون امنیت ملی.
عضو کمیسیون امینت ملی و سیاست خارجی مجلس یاددآور شد: آقای حقیقتپور در مصاحبههای خود اعلام کردند که افراد هم سلیقه با خودش را برای عضویت در کمیته انتخاب کرده است. ما در کمیسیون امنیت ملی به این نحو تشکیل کمیته اعتراض کردیم چرا که تشکیل کمیته با این روش خلاف آئیننامه و قانون است.
نماینده مردم مشهد با بیان اینکه کار تخصصی کمیسیون امنیت ملی، کار امنیتی است، اظهار کرد: در کمیسیون امنیت ملی کمیتهای ثابت و دائم به نام کمیته امنیت وجود دارد که وظیفه دارد هر اتفاق امنیتی که در کشور به وجود میآید را در این کمیته بررسی کند.
کریمی قدوسی با بیان اینکه در تشکیل کمیته بررسی حادثه قم آئیننامه رعایت نمیشود، گفت: چرا باید آقای بروجردی به عنوان یک فرد، فرد دیگری را به عنوان رئیس کمیته حادثه قم انتخاب کند و به جای اینکه این موضوع در کمیته امنیت بررسی شود، در کمیتهای بررسی میشود که اساس آن قانونی نیست.
وی با بیان اینکه گزارش خروجی کمیته بررسی حادثه قم قانونی و معتبر نیست،ادامه داد: به قول خودشان اعضای کمیته تحقیق کردند و در جلسه یکشنبه این هفته آمدند تا گزارشی به کمیسیون امنیت ملی ارائه کنند و بدون اینکه ما مطلع باشیم صبح زود جلسه تشکیل میدهند و تصمیم میگیرند درباره گزارش چه برخوردی داشته باشند.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: اعضای کمیسیون مدعی بودند که گزارش آنها 600 صفحه است اما این گزارش را به ما نشان ندادند. آنطور که برخی از اعضای هیئت رئیسه میگویند 200 صفحه از این 600 صفحه به عکس اعضای کمیته با مسئولان، استاندار و برخی از علما اختصاص دارد.
وی با بیان اینکه روح گزارش کمیته بررسی حادثه قم به دنبال متهم کردن نهادهای انقلابی است، گفت: نهادهای انقلابی را که تمامی عمرشان را برای امنیت و پاسداری از انقلاب صرف کرده و در همه جا و در وسط میدان بودند به عنوان پشتوانه آشوبگران معرفی میکنند.
کریمی قدوسی تصریح کرد: اعضای کمیته مدعی هستند با 9 مرجع تقلید دیدار کردند و به نقل از آنها میگویند اگر گروه پرتو که وابسته به موسسه امام خمینی در قم است، ریشهکن نشود،قم آرامش نمییابد. آقای آشتیانی نماینده مردم قم این موضوع را بررسی کرده و گفتند این ادعا از سوی مراجع تقلید درباره گروه پرتو کاملا خلاف است و مراجع تقلید هرگز چنین کلماتی به کار نبردند.
وی با بیان اینکه کمیته بررسی حادثه قم با گزارش خود به دنبال نوعی اختلاف بین علما، مراجع تقلید و نیروهای ارزشی با بصیرت و انقلابی کشور است، تاکید کرد: ما این گزارش را به نفع آرامش فعلی کشور نمیدانیم و حتی این گزارش را به نفع آقای لاریجانی نمیدانیم. به آنها گفتیم اگر این گزارش منتشر شود به ضرر آقای لاریجانی به عنوان رئیس قوه است.
نماینده مشهد در خانه ملت بیان کرد: کسانی که به آقای لاریجانی معترض شده بودند بعد از بیانات مقام معظم رهبری به دادستانی قم مراجعه کرده و با ابراز ندامت خواسته بودند که آنها را محاکمه کنند. آنها گفته بودند چون آقا از دست ما ناراحت است برای ما حکم زندان بنویسید تا برویم زندان و آرام شویم.
عضو کمیسیون امنیت ملی با بیان اینکه بهتر بود بعد از بیانات مقام معظم رهبری بحث حادثه قم دنبال نمیشد، افزود: فعلا قرار شده است که گزارششان را منتشر نکنند اما قبل از اینکه گزارش منتشر شود، آقایان مصاحبه کردند و درباره محتوای گزارش مطالبی گفتند که ما آنها را درست نمیدانیم؛ چرا که اگر قرار باشد این گزارش منتشر شود افراد دیگری هم هستند که حرفهای مهمتری برای گفتن دارند.
کریمی قدوسی با بیان اینکه بخش اعظمی از گزارش کمیته حادثه قم غیرمستند و متکی به برخی پیامکهای رد و بدل شده بود، خاطرنشان کرد: حقوقدانان و افرادی که در این حوزه آگاهی دارند میگویند که صرف رد و بدل شدن پیامک نمیتواند مستند باشد.
وی با بیان اینکه دلایل مطرح شده در گزارش کمیته بررسی حادثه قم مبتنی بر دلایلی چون ترک جلسه از سوی گروه سرود است، افزود: امروز ناراحتی شدیدی بین اعضای کمیسیون امنیت ملی بود چرا که حق نماینده است که درباره گزارشی که درباره او منتشر میشود از محتوایش مطلع باشد.
وی از واکنش نمایندگان مجلس به گزارش کمیته بررسی حادثه قم اشاره کرد و ادامه داد: نمایندگان در حال تنظیم نامهای هستند و خطابش احتمالا به جایی است که گزارشها به آنجا ارجاع میشود تا درباره ماهیت واقعی موضوع حادثه قم مطالبی منتشر شود.
کریمیقدوسی افزود: اینکه برخی به دنبال این هستند که ثابت کنند حادثه قم سازماندهی شده بوده درست نیست.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه در گزارش حادثه قم برخی نهادها متهم شدهاند، گفت این آقایان بدون اینکه با مسئولان این نهادها گفتوگو کنند و حرف آنها را بشنوند به صرف برخی پیامکهای رد و بدل شده، آنها را زیر سؤال بردهاند که این جفای بزرگی به انقلاب است.
حادثه قم به اندازهاي تلخ بود که نظام براي آن تصميم گرفت. بهويژه اينکه مقاممعظمرهبري اين حادثه را بهشدت محکوم کردند و اين حادثه فرصتي شد که مقاممعظمرهبري به حوادث قبلي هم اشاره کنند و درواقع اينجا را نقطه پاياني براي اين نوع حوادث تلقي کنند. به اين جهت مجلس واقعا وقت گذاشت. ما چندهزارساعت وقت گذاشتيم. سفرهاي مکرر و نشستهاي مختلف صورت گرفت. تحليل محتواي اطلاعات خيلي دقيق صورت گرفت. 35هزار پيامک که ظرف ساعت 12 تا 2 روز حادثه در قم منتشر شده بود را تحليل محتوا و پياده کرديم. بازجوييهايي که صورت گرفته بود را بررسي کرديم. سخنرانيهايي را که قبل از مراسم در «مسجد اهلبيت» انجام شده بود را بهصورت «کليد واژهاي» تحليل محتوا کرديم. حتي بررسي شد که در اين پيامکها از چه کلماتي استفاده شده و در مجموع کار بسيار فني و دقيقي صورت گرفت. تعداد صفحات گزارش بيش از 700 صفحه است. چيزي که در کميسيون قرائت شده چکيدهاي از گزارش بود که تنها روند پيگيري را نشان ميداد. جمعبندي گزارش کميته و پيشنهادات 19گانه کميته آنجا ارايه شد.
محور پيشنهادها چه بود، کميسيون امنيت در اين قضيه دنبال چه چيزي است؟
کميسيون امنيت، مقصران را بهطور مجزا به تفکيک دستگاه معرفی کرده و تفاوتي بين دستگاهها قايل نشديم. هر دستگاهي به هر ميزان مقصر بوده به همان ميزان ذکر کرديم. متناسب با اين تقصيرها پيشنهاد داديم که مثلا استانداري خطايي کرده، چه مجازاتي شود. يا با مديران و مسوولان مسجد اهلالبيت که آن اقدامات و تحريکها در آنجا صورت گرفته، چه بايد کرد.
تکليف نمايندگاني که در همان مسجد اهل بيت سخنرانيهايي داشتند، چه ميشود.
توصيههاي لازم به دستگاههاي امنيتي انجام شده تا ديگر اجازه ندهند هر سخنراني در مساجد يا ديگر دستگاهها به هر نوع و شکلي برگزار شود.
چه دستگاههايي به طور مستقيم در اين رابطه بودند؟
نيروي انتظامي، اداره کل اطلاعات استان و همچنين بخشي از حوزه اطلاعات سپاه در حادثه 22 بهمن قم و حمله به سخنراني علي لاريجاني کوتاهي داشتند.
حمله به سخنرانيها در چند سال اخير تبديل به يک اتفاق تکراري شده بود، از حمله به سخنراني آقايان هاشميرفسنجاني، سيدحسن خميني گرفته تا پرتاب آب معدني به سخنراني حجتالاسلام ناطق نوري در مشهد، دليل اينکه سازمانها و نهادهاي مسوول در اين چند سال ماجراي حمله به سخنرانيها را مسکوت گذاشتند، چيست؟
به نظرم عمده دليلش اين است که ماجراي حمله به سخنراني برخي از شخصيتهاي نظام چندان جدي گرفته نشد. برداشت اين بوده که برخي احساسات عمومي به وجود آمده و اين کار غفلتانگيز بوده و در نتيجه جدي گرفته نشد. اما در ماجراي حمله به سخنراني علي لاريجاني و پيام مقاممعظمرهبري در نکوهش اين مساله، وظيفه مجلس بود که وارد شود. البته بحثي که گاهي دوستان مطرح ميکنند که چون حادثه يکشنبه سياه (انتشار فيلم برادر لاريجاني از سوي احمدينژاد در صحن علني) در مجلس رخ داده بود و عدهاي احساساتي شده بودند، نافي کار سازماندهيشده نيست و نميشود چنين توجيهي را مطرح کرد. حتي در صحن «عليبنموسيالرضا» هم که همه مردم شعار ميدادند، به اين معنا نبود که کار سازماندهيشده اتفاق افتاده است. چون معمولا کار سازمانيافته و مديريتشده ميتواند اين حرکات را ايجاد کند. بنابراين تا پيش از ماجراي قم اين اعتقاد وجود نداشت که يک کار سازمانيافتهشده شکل گرفته تا اينکه حوادث قم اتفاق افتاد. اينجا اين اعتقاد راسخ به وجود آمد که ظاهرا عدهاي اين کارها را سازماندهي ميکنند.
با توجه به اينکه گفته ميشود لباس شخصيها در اين ماجرا دخيل بودهاند چه تمهيداتي انديشيده شده است؟
ارتباطي بين لباس شخصيها و اين ماجرا نبود.
اما خيلي از همکاران شما از واژه لباس شخصي و ورود آنها به اين حادثه سخن گفتهاند. تحليل شما با توجه به سابقه امنيتي که داريد، از اين لباس شخصيها چگونه است و چطور ميتوان جلوي اين خودسريها را گرفت؟ تعبير شما از «لباس شخصي» چيست؟
واژه لباس شخصي در محاورات سياسي به حوادثي اطلاق ميشود که در آن حادثه نيروهاي امنيتي، نظامي و انتظامي نخواهند به حادثه ورود کنند، آن موقع است که بحث لباس شخصيها پيش ميآيد.
و هميشه گلهاي از جانب مردم نسبت به لباس شخصيها بوده است. موارد ملموس آن حمله برخي لباس شخصيها به کنسرتها و مراسم بوده، که مورد انتقاد شهروندان و هنرمندان قرار گرفته.
عرض کردم وقتي بخواهيم يک حادثه را جمع يا کنترل کنيم اصطلاح لباس شخصيها معنادار ميشود. ولي اين حوادث ربطي به آنها ندارد.
بنابراين ميتوان اينطور تعبير کرد که لباس شخصيها نيروي کار رسمي و دولتي در ايران به شمار ميآيند؟
خير. اصطلاح لباس شخصي در حوادثي مانند کوي دانشگاه مصداق پيدا ميکند که مثلا عدهاي دولتي يا اطلاعاتي هستند و با لباس فرم مشخص نيامدهاند. بلکه با لباس عادي آمدند تا با موضوع برخورد کنند اما آنچه در قم رخ داد، ارتباطي با لباس شخصيها ندارد.
