قطع عضو به خاطر ترس از سرطان رحم

روزنو-«احتمالا توده ای که در رحم شما وجود دارد تبدیل به سرطانی کشنده خواهد شد»، «با یک جراحی آسان و دوره نقاهت کوتاه رحم و تخمدان هایتان را از دست خواهید داد»، شما اگر زنی باشید که به خاطر دردهای ناحیه لگن و خونریزی های غیر عادی به پزشک مراجعه کرده باشید ترجیح میدهید کدام یک از دو جمله ای را که ابتدای متن آمده بود، بشنوید؟ ترس از سرطان که در بسیاری از زنان و مردان ایرانی تبدیل به هراس مرضی یا همان فوبیا شده، آنقدر شایع است که به جرات میتوان گفت تمام زنان ترجیح میدهند جمله دوم را بشنوند یعنی با عملی که البته آنقدرها هم که بعضی پزشکان میگویند ساده نیست قسمتی از بدنشان را از دست بدهند اما حتی با احتمال ابتلا به سرطان رو به رو نشوند. البته این تصمیم در نگاه اول منطقی است اما بسیاری از متخصصان اعتقاد دارند خیلی از واقعیت ها در این مورد به زنان و خانواده هایشان گفته نمیشود.. شیوع بالای
دکتر معصومه مظاهری فوق تخصص زنان و زایمان و رئیس کلینیک مرکزی طب زنان به «قانون» میگوید: «اخیرا بالا رفتن آمار زنانی که اقدام به بیرون آوردن رحم و تخمدانهایشان به وسیله جراحی میکنند به شدت رو به افزایش است، این موضوع نه تنها مشکل زنان ایرانی است بلکه اتفاقی است که به صورت روز افزون کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته را درگیر کرده است. بالاترین آمار هیستروکتومییا همان جراحی بیرون آوردن رحم و تخمدان ها هم مربوط به کشور هند و پاکستان است، البته کشورهای توسعه یافته هم آمار بالایی را نشان میدهند اما هنوز به بحران کشورهایی که اشاره کردم برخورد نکرده اند، برای مثال در آمریکا سالانه 600 هزار جراحی هیستروکتومیانجام میشود یعنی از هر پنج زن بالای 55 ساله آمریکایی یک نفر رحمش را بیرون آورده است البته باید جمعیت این کشور و میانگین سنی زنانی که برای این جراحی مراجعه میکنند را در نظر گرفت.»او ادامه میدهد: «نکته ای که برای ما زنگ خطر محسوب میشود سن پایین اقدام به این جراحی است. در کشورهای توسعه یافته جراحی آخرین قدم است و از طرفی در این کشورها بالا بودن بهداشت عمومیباعث میشود زنان دیرتر به مشکلات این چنینی برخورد کنند در حالی که در ایران ما شاهد مراجعه رو به افزایش زنان زیر چهل سال برای این جراحی هستیم. تا جایی که من مطلع هستم و در چند همایش مطرح شده است سالانه بیشتر از صدهزار زن ایرانی هیستروکتومی میکنند.»
عملی که اصلا آسان نیست
دکتر محبوبه موحد، جراح زنان درباره علت روی آوردن زنان به هیستروکتومیبه «قانون» میگوید: «ترس از سرطان اولین دلیلی است که زنان را قانع میکند که یکی از اعضای مهم بدنشان را بیرون بیاورند.»او میگوید: «بخشی از ترس زنان طبیعی است، زیرا تعدادی از این زنان با رعایت نکردن نکات بهداشتی و مراجعه دیر هنگام باعث عود کردن مشکلشان میشوند تا جایی که ما با زنان زیادی مواجهیم که وقتی مراجعه میکنند واقعا فاصله ای با ابتلا به سرطان های کشنده ندارند اما تعداد زیادی از زنان به پزشکانی مراجعه میکنند که در مورد مشکلشان با اغراق برخورد کرده و در مرحله اول جراحی را پیشنهاد میکنند در حالی که در تمام دنیا جراحیِ باز آخرین گزینه پزشکان است آن هم جراحی که باوجود وعده بسیاری از پزشکان اصلا آسان، کم خطر و بی عارضه نیست.»از دکتر موحد میپرسم چه دلیلی وجود دارد که پزشکان آخرین راه یعنی جراحی را همان اول کار پیشنهاد میکنند؟ میگوید:«ما نمیخواهیم پزشکان را به جرمیمتهم کنیم یا همه آنها را مثل هم بدانیم چون خود ما هم عضو همین گروه هستیم اما باید پذیرفت که دغدغههای مالی یا کمبود دانش هر دو دلایلی هستند که باعث میشوند پزشکان، زنان جوان زیادی را زیر تیغ جراحی ببرند، به هر حال هزینه های دریافتی برای یک عمل باز آن هم در بیمارستان خصوصی قابل مقایسه با درمان دارویی نیست از طرف دیگر گاهی خود پزشکان هم دچار ترس میشوند و ترجیح میدهند کار را با جراحی زود هنگام تمام کنند و خطر نکنند.» او درباره عوارض این جراحی میگوید: «خیلی از زنان با خودشان فکر میکنند رحم و تخمدانشان را فقط برای بچه دار شدن لازم دارند و بیرون آوردن آنها مشکلی ایجاد نمیکند در حالی که در علم پزشکی این کار یک نقص عضو محسوب میشود. از طرفی بسیاری از پزشکان این عمل را برای زنان راحت جلوه میدهند در حالی که یک ماه نقاهت و عوارض بعدی همچون گرگرفتی پی در پی، اختلالات هورمونی شدید و ضعیف، اختلال در کنترل ادرار، اختلال در عملکرد مثانه و افسردگی در انتظار خیلی از زنانی خواهد بود که اقدام به این جراحی میکنند.»
خود زنان مقصرند
دکتر محمد قاسمی، جراح زنان و زایمان را وقتی پیدا میکنم که چند ساعت پیش اقدام به بیرون آوردن رحم و تخمدان های یک زن سی و هفت ساله کرده است، او به «قانون» میگوید:«نباید در این مورد انگشت اتهام را به سوی پزشکان گرفت بلکه باید بسترهای جلوگیری از ابتلای زنان به این نوع سرطان را فراهم کرد، وقتی بسیاری از زنان ما ماهها اختلال قاعدگی، خونریزی هنگام مقاربت و درد های غیر طبیعی را نادیده میگیرند چطور میتوان به پزشک ایراد گرفت؟»او که در دفاع کردن از پزشکان بسیار آتشین عمل میکند ادامه میدهد: «در بیشتر موارد پزشک ناگزیر از انجام هیستروکتومیاست، چون این کار اگرچه منجر به نقص عضو میشود و عوارض زیادی دارد اما مسلما بهتر از این است که بیمار به علت ابتلا به سرطان جانش را از دست بدهد البته قبول دارم که تعدادی از پزشکان زود اقدام به این کار میکنند و خطر استفاده از درمان های دارویی را متحمل نمیشوند اما خود زنان اولین کسانی هستند که باید در این زمینه مراقبت کنند، توصیه ما این است که به مراجعه به یک پزشک بسنده نکنند و به چند متخصص مراجعه کنند. مسئله دیگری که کمک کننده است اطلاع رسانی است، متاسفانه در جامعه ما اینطور جا افتاده است که درد شدید قاعدگی طبیعی است در حالی که ما پزشکان دائما میگوییم هیچ درد شدیدی طبیعی نیست. دولت هم در این زمینه مسئول است چون سرطان رحم تنها سرطانی است که گونه ای از آن به وسیله ویروس به وجود میآید و با تزریق واکسن قابل پیشگیری است اما قیمت این واکسن بسیار بالاست و تحت پوشش بیمه هم نیست.»