جایگاه رسانه ها در دولت تدبیر و امید کجاست؟

روزنو-آرمان نوشت:اگر در قرون ماضیه اسلحه و داغ و درفش و انبوهی جنگ‌آوران گزینه برتری‌بخش برای سرداران و صاحب‌منصبان بود و پس از آن نیز تا چندی پیش زرادخانه‌های هسته‌‌ای و پیشرفت تکنولوژیک ادوات نظامی حکم به برتری ابرقدرت‌ها می‌داد، در هزاره سوم یک عامل جهانشمولی خود را بر تمامی گزاره‌ها تفوق داده و با فاصله‌‌ای شگرف تمامی عرصه‌ها را درنوردیده و سایه بسیطش را بر تمامی وجوه زندگی شهروندان هزاره سوم استیلا داده است. «رسانه» در عرصه اطلاعات و ارتباطات یعنی قدرت، رسانه یعنی فرصت، رسانه یعنی اثرگذاری و بالاخره در یک کلام رسانه یعنی افکار عمومی. در برهه‌‌ای که اطلاعات و داده‌ها در کسری از دقیقه از آنسوی دنیا به این سوی دنیا می‌رسد این رسانه‌ها هستند که ابزار اصلی اثرگذاری بر سطوح مختلفند و نبض افکار عمومی را در دست دارند. سیاستمداران نیز در ممالک راقیه با توجه به همین مولفه و برای بالاروی جایگاه خود در ساخت قدرت بیشترین تمرکز را روی فعالیت رسانه‌‌ای گذاشته‌اند و در کشور ما نیز این رویکرد کمابیش در حال جا افتادن است. رویکرد رسانه‌‌ای پرقدرت؛ منضبط و هدفمند می‌تواند چشم اسفندیار دولت‌ها برای مدیریت افکار عمومی و همراه‌سازی آنان با اهداف و منویاتی باشد که برای توسعه و پیشرفت در سطوح مختلف و متکثر همپوشانی دولت– ملت ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. درخصوص علل پیدایش و چرایی خلق حماسه 24 خرداد می‌توان قلم‌ها فرسایید و تحلیل‌ها نوشت اما بی‌گمان یک نکته هیچگاه قابل فروگذاری نیست و نقش بی‌بدیلش را می‌توان از علل خلق این رویداد شگرف دانست. استمرار و اهتمام رسانه‌های مستقلی که در نبود رسانه‌های فراگیر بخش عمده بار اطلاع‌رسانی پیرامون حسن روحانی و گفتمان دولت تدبیر و امید را به دوش کشیدند. حسن روحانی از معدود کاندیداهایی بود که روزنامه مکتوب و مختص به خود برای بازتاب عملکردها و فعالیت‌های پیشاانتخاباتی نداشت و در این شرایط بود که رسانه‌های مستقل با تمامی مضایق و کاستی‌ها به میدان آمدند و به جهت قرابت فکری و نظری که با گفتمان اعتدال‌ورزی و اصلاح‌طلبی داشتند این مهم را به انجام رساندند. آنان به هنگامی که پا به این عرصه خطیر گذاشتند نه منفعت مالی نصیبشان می‌شد نه چشم به دستیابی به زوایای قدرت داشتند که هیچش نشانی هم نبود. کارکرد راهبردی رسانه‌ها در فضای موجود حال با گذر از این مرحله گام آغازین تازه برداشته شده و دولت اعتدال بیش از پیش نیازمند رویکرد رسانه تاثیرگذار برای بسترسازی و ریل‌گذاری مسیری است که ذیل آن در روندی معقولانه و متین بتواند وعده‌ها را محقق کرده و به مطالبات پاسخ گوید. دولت با میراثی نه‌چندان قوی پای در این عرصه خطیر گذاشته، از سوی دیگر تندروها بیکار نخواهند نشست و پس از وقفه‌‌ای به بازسازی خود خواهند پرداخت و رویکرد آفندی در پیش خواهند گرفت ضمن آنکه شفاف‌سازی پیرامون ظرفیت‌ها و همخوانی آن با مطالبات و ایجاد توازنی معقول میان این دو نیز باید لحاظ شود. در مجموع جملگی نکاتی که برشمرده شد از مواردی است که در حیطه وظایف رسانه‌‌ای قرار دارد و تبیین و تشریح آن برای عموم از کارکردهای رسانه‌هاست و هرگونه اهمال و کوتاهی می‌تواند از همین نقطه عزیمت جاده‌‌ای ناهموار در برابر دولت قرار دهد. با توجه به همه این نکات اما مع‌الاسف رویکرد تیم رسانه‌‌ای که پیرامون رئیس‌جمهور منتخب شکل گرفته در بازه زمانی سپری شده چندان مطلوب نبوده است. عملکردهای نه چندان همخوان تیم رسانه‌‌ای که پیرامون حسن روحانی پیش و پس از انتخابات شکل گرفت سه وهله چینش داشته است. در ابتدا فردی مسئول امور رسانه‌‌ای بود و پس از جدایی وی از تیم رسانه‌‌ای محمد سلطانی‌فر یکی از کارشناسان خبره رسانه عهده‌دار این وظیفه شد و پس از اولین کنفرانس خبری وی جای خود را به محمدرضا صادق داد و شاهدیم که نحوه اطلاع‌رسانی و تعامل با رسانه‌ها روند درحد انتظار همه اهالی رسانه را طی نمی‌کند که در پی مواردی چند برای روشن شدن موضوع می‌آید. اول آنکه در کنفرانس خبری رئیس جمهور منتخب سردرگمی خبرنگاران به‌وضوح قابل مشاهده بود و حضور افراد متفرقه و عدم نظم جلسه مانع بزرگی در برابر اطلاع‌رسانی سنجیده و بهنگام شد و تنها نقطه قوت جلسه پاسخ‌های حساب شده دکتر حسن روحانی بود. دومین نکته آن است که مسئول جدید رسانه‌ها از تعامل با رسانه‌ها سر باز می‌زند واطلاع رسانی را تنها محدود به سایت خبری پرزیدنت 92 کرده است این در حالی است که خبرگزاری‌ها و رسانه‌های مختلف در درج اخبار و تحلیل‌ها نیازمند سرعت عمل بوده و از سوی دیگر برای اشراف خبری نیاز به گپ و گفت با منابع موثق دارند تا به کنه موضوعات پی برده و خبری مقبول انتشار دهند. در واقع باید گفت ارائه خبرها آن‌هم در قالب رسمی و فاقد هرگونه جامعیت که به شکل مختصر و چند کلمه‌‌ای ارائه می‌شود نمی‌تواند موج رسانه‌‌ای مطلوبی رقم بزند. سومین مورد هم دو روز پیش در دیدار مدیران مسئول رسانه‌ها با رئیس جمهور منتخب رقم خورد آنجایی که تمامی مدیران مسئول رسانه‌ها برای دیدار با روحانی دعوت شده بودند اما خود وی از این موضوع مطلع نبود و ناهماهنگی‌های ایجاد شده حتی دلخوری و ابراز ناراحتی فردی معتدل و همیشه آرام چون سید محمود دعایی را هم برانگیخت و وی با ابراز ناراحتی قصد ترک جلسه را داشت که با آمدن روحانی به سالن بازگشت. البته دکتر روحانی نیز در حضور 10 دقیقه‌‌ای خود ضمن آنکه از اصحاب رسانه دلجویی کرد اعلام داشت که جلسه‌‌ای مفصل و مشروح با اصحاب رسانه خواهد داشت و تاکید کرد که از انعقاد این جلسه بی‌خبر بوده است. در نهایت... تعامل رسانه‌‌ای آن‌هم در برهه حساسی چون شرایط فعلی اولویتی راهبردی است. از یک‌سو همگان چشم به دولت تدبیر و امید دوخته‌اند و کوچک‌ترین گسست ناشی از اهمال و کم ‌کاری می‌تواند تبعات ناخوشایندی در اذهان رقم بزند و از سوی دیگر کانالیزه کردن افکار عمومی در جهت بسط فضای تعاملی میان دولت ملت نیز ضرورتی انکارناپذیر است و این دو جز با تعاملی سازنده میان اصحاب قدرت و رسانه میسر نیست و لازم است که در این خصوص تغییر روند محسوسی را شاهد باشیم تا از همین ابتدا انقطاعی میان رسانه‌ها و دولت ایجاد نشود.