عامل رواني نوسان ارز

روشن است كه عوامل نوسان قيمت ارز چه مي‌تواند باشد. در وهله اول عامل رواني يكي از عوامل كاهش قيمت ارز است. اين عامل رواني كه مستقيما برخاسته از نتايج غير منتظره و خيره‌كننده انتخابات 24 خرداد است خود به‌خود اثرات محدودي دارد يعني هم محدود و هم زودگذر است كه نمي‌تواند زياد طول بكشد. ولي چون در شرايط خيلي ويژه‌يي قرار داريم ممكن است اين عامل رواني اين‌بار استثنائا خيلي جدي‌تر عمل كند. چون در تابستان سال 91 به دليل يكباره سه برابر شدن قيمت ارز، مردم مقادير بسيار بسيار عظيمي ريال در اختيار داشتند و به يكباره به بازار ارز هجوم بردند و موجودي طلا و ارزهاي نقدي در اختيار مردم هر كدام به چندين ميليارد دلار رسيد. در سال 90 بانك مركزي در يك نوبت 10 ميليون سكه پيش فروش كرد كه اين مقدار چيزي در حدود 80 تن است. سالانه 100 تا 200 تن طلا توسط بانك مركزي به بازار ايران تزريق شد. درباره ارز نيز همينطور مقادير بسيار عظيمي اسكناس دلار، يورو و ساير ارزهاي معتبر در بازار ايران جمع شد و چون ذخيره اين ارزها بسيار در ايران افزايش پيدا كرده است، عامل رواني مي‌تواند در كاهش قيمت دلار يك مقدار پايدارتر و جدي‌تر از حالت معمولي عمل كند. چون پايه ارزي و مقدار ارز و مقدار طلايي كه در اختيار مردم است عدد بسيار بالايي است كه اصلا با پيش از سال 89 و 90 قابل مقايسه نيست. عامل رواني باعث مي‌شود كه ارزها به بازار سرازير شود و به يكباره بازار را تكان دهد. اكنون عامل رواني كه به خودي خود عامل مهمي نبوده، بسيار اهميت پيدا كرده و اين باعث شده كه مقداري ارزها و طلاها به بازار ريخته شود و بازار به بازار فروشنده تبديل شود تا بازار خريدار. اين عامل اصلي است و عامل بعدي هم اين است كه شايد دولت دهم در اداره كردن بازار ارز انگيزه قبلي را ندارد و اگر دلار و طلاي بيشتري به بازار تزريق كند قادر خواهد بود كه به لحاظ سياسي روي قيمت پايين ارز و طلا مانور بيشتري بدهد. چشم‌انداز تحريم‌ها و چشم‌انداز تنش و تشنج در منطقه خليج فارس در طول چهار، پنج سال اخير تا اين ميزان پايين و مثبت نبوده است. در اين سال‌ها به اين ميزان در خليج فارس از جنگ دور نبوديم. اينقدر از درگيري نظامي با امريكا و اسراييل دور نبوديم. چشم‌انداز شكستن تحريم‌ها به مراتب روشن‌تر از قبل از انتخابات است و همين دلايل باعث مي‌شود كه بازار اميد مثبت بيشتري داشته باشد و اميد اين باشد كه مقدار زيادي طلا و ارز كه موجود در خارج از ايران است اگر به ايران سرازير شود و ممكن است كه اين چند روز نيز وارد بازار شده باشد، قادر خواهد بود قيمت ارز را تا مدت‌ها تحت تاثير قرار دهد. اگر ما مسير مغايري پيدا نكنيم حتما اين كاهش قيمت ارز ادامه پيدا مي‌كند، اما لازم است كه اين عامل رواني به اقداماتي در حوزه عملياتي وصل شود. يعني در جهت كاهش تحريم‌ها، در جهت بهبود فضاي بين‌المللي، در جهت افزايش صادرات نفت، در جهت افزايش دسترسي جمهوري‌اسلامي ايران و دولت ايران به منابع ارزي كه خارج از كشور وجود دارد و تسهيل دسترسي به منابع، هر كدام از اين كارها كه صورت بگيرد جو رواني به جو عملياتي متصل مي‌شود و ما نتيجه خواهيم گرفت.