کدام بانک های خارجی حاضر به معامله با ایران در دوران پسا تحریم خواهند بود؟

طی روزهای اخیر گزارش های مفصلی درباره احتمال حضور شرکت های مالی خارجی از جمله بانک ها و شرکت های بیمه در ایران منتشر شده اند.

به گزارش خرداد، در این میان، روزنامه "گاردین" با انتشار گزارش مفصلی از هراس بانکهای اروپایی نسبت به تجارت با ایران به دلیل باقی ماندن بخشی از تحریم های امریکا و اعمال فشار دولت آن کشور خبر داده است. این روزنامه اشاره می کند که عدم قطعیت مقام های امریکایی سبب شده تا بانک های اروپایی در معامله با تهران تردید داشته باشند. گاردین می نویسد:"یک هفته پس از لغو تحریم های وضع شده علیه ایران بانک های بزرگ اروپا هنوز هم تمایلی به سرمایه گذاری کامل در ایران ندارند و با احتیاط به این موضوع نگاه می کنند. علیرغم آن که وزارت خزانه داری امریکا با هدف اطمینان دادن به نهادهای مالی اروپایی محوز کسب و کار با ایران را صادر کرده و تنها تعدادی از نهادها و افراد مرتبط با تحریم ها در فهرست تحریمی آن کشور باقی مانده اند بانک های بزرگ اروپایی هنوز هم جانب احتیاط را در این باره رعایت می کنند.

این روزنامه در ادامه به بررسی جزئیات بانک هایی پرداخته که درباره معامله با ایران باید تصمیم گیری کنند و می نویسد:"گاردین نزدیک به ده بانک را در این هفته بررسی کرده است. اکثر آنان تمایلی به افشای برنامه های آینده خود درباره معامله احتمالی با ایران و تبادلات مالی نداشته اند، تعداد کمی از آن ها اعلام کرده اند که تغییری در سیاستگذاری های موجودشان نخواهند داد و استاندارد چارترد لندن که به دلیل نقض تحریم های امریکا در سال 2012 میلادی به پرداخت 400 میلیون پوند محکوم شده بود با انتشار بیانیه ای به طور صریح اعلام کرد که تمایلی به معامله با هیچ فرد مرتبط با ایران و سرمایه گذاری در آن کشور ندارد".

این روزنامه اشاره می کند که البته این موضوع در تضاد با اشتیاق شرکت های اروپایی است که خواستار گسترش همکاری ها با ایران هستند و در این باره می افزاید:"شرکت ها و دولت های اروپایی درصدد برآمده اند تا حجم مبادلات تجاری 7.6 میلیارد یورویی کنونی را به میزان 28 میلیارد یوروی پیش از دوران وضع تحریم ها برسانند. تعداد بی شماری و بی نظیری از نمایندگان تجاری اروپایی در طی ماه های گذشته به تهران سفر کرده اند و انتظار می رود در جریان سفر "حسن روحانی" رییس جمهوری ایران به رم در روز دوشنبه و پاریس در روز چهارشنبه میزان روابط تجاری و اقتصادی ایران و اروپا گسترده تر از قبل شود".

این روزنامه در ادامه گزارش خود به سراغ سرمایه گذاران و بانکداران اروپایی رفته است. یک بانکدار اروپایی که نخواست نامش فاش شود می گوید:"من هنوز بدنبال پیدا کردن مجموعه و ردیفی از نام های مرتبط با بانک ها و شرکت های سرمایه گذاری اروپایی هستم که خواستار سرمایه گذاری در ایران هستند". این روزنامه در ادامه اشاره می کند که اخیرا از بانک "اچ اس بی سی" شعبه لندن درباره امکان بازشدن دوباره حساب های شهروندان ایرانی تبار مقیم بریتانیا در آن بانک پرس و جو کرده است. این روزنامه می افزاید:"این بانک اعلام کرد که این موضوع اکنون میسر نیست اما احتمالا ظرف دو هفته اینده سیاست های آن بانک در قبال ایرانی ها تغییر خواهد کرد. یک مقام مسئول در این باره گفته است:"عوامل متعددی در این باره در زمان باز شدن حساب یک مشتری در نظر گرفته می شوند و بر اساس درخواست هر فرد قضاوت خواهد شد".

این روزنامه در ادامه می افزاید:"سوسیته جنرال، آر بی اس، سیتی، کامرزبانک و دویچ بانک از پاسخ دادن به این پرسش که اگر شهروند ایرانی غیر مرتبط با دولت ایران مثلا یک دانشجو بخواهد حسابی را در آن بانک ها باز کند چه وضعیتی خواهد داشت سرباز زدند. در این میان تنها دویچ بانک اعلام کرد که بررسی این موضوع نیازمند زمان خواهد بود بستگی به تصمیم گیری درباره کسب و کار با دولت ایران خواهد داشت".

این روزنامه در ادامه اشاره می کند که علیرغم نگرانی بانک های عظیم اروپایی بانک های کوچکتر و یا آن هایی که با چین و روسیه تبادلات بیش تری دارند نگران بازارامریکا نیستند با این حال، آن ها نیز اکنون محتاطانه عمل می کنند.

این روزنامه در ادامه به نقل از یک مقام ارشد بانکی اروپایی می نویسد:"ما نگرانی اصلی مان به سبب تحریم هایی است که در حوزه به اصطلاح حقوق بشر و تروریسم علیه ایران وضع شده اند. در این میان درباره افراد ایرانی احتیاط زیادی را به عمل می آوریم. این روزنامه اشاره می کند که مورد بانک "بی ان پی پاریباس" که سال گذشته با مجازات تحریمی شدیدی به دلیل نقض تحریم های ضد ایرانی مواجه شد اکثر بانک های اروپایی را از معامله با ایران نگران ساخته است.

این مقام ارشد بانکی در ادامه افزوده است:"تحریم ها در عمل هنوز هم از جانب امریکا وجود دارند. تنها تحریم ها در حوزه هسته ای لغو شده اند. حتی اگر شما در تهران یک دفتر باز کنید شما نمی تواند از سیستم عامل مایکروسافت استفاده کنید. چالش ها هنوز پابرجا هستند".

این روزنامه در ادامه می نویسد که بسیاری از بانکداران اروپایی هنوز هم می بینند که مخالفان منطقه ای و امریکایی توافق هسته ای هنوز هم بر سر موضع خود هستند. همان بانکدار ارشد اروپایی می افزاید:"هنوز هم ریسک اعتباری وجود دارد. می بینید که اسرائیل، عربستان سعودی و نمایندگان جمهوریخواه مخالف توافق با ایران هستند. من نمی توانم تحولات شش ماه تا 12ماه آینده را پیش بینی کنم. فشار لابی طرفدار اسرائیل یعنی آیپک بر دولت امریکا هنوز هم وجود دارد".

گاردین در ادامه اما اشاره می کند که دید بخش مالی ایران خوش بینانه تر است. این روزنامه می افزاید:"بانک خاورمیانه ایران این هفته اعلام کرد که درخواست پیوستن در کنار 40 بانک بین المللی برای دسترسی به شبکه معاملاتی سوئیفت را ارائه کرده است. پرویز عقیلی رییس آن بانک می گوید که احساس می کند طی چند ماه آینده دسترسی آن بانک به سوئیفت امکان پذیر شود".

یک تاجر سوئیسی نیز که اخیرا با روسای دو بانک بزرگ آن کشور دیدار داشته اشاره می کند که روسای آن بانک ها منتظرند که ببینند واکنش طرف امریکایی نسبت به این موضوع چه خواهد بود و در این باره می افزاید:"آنان می ترسند که تفسیرها مختلفی از برنامه راهبردی و مجوز های وزارت خزانه داری امریکا صورت گیرد".

فراتر از بانک ها، روابط ایران با شرکت های بیمه خارجی نیز یکی از مسائل مهمی است که برای گسترش همکاری های اقتصادی ایران با جهان حائز اهمیت است. خبرگزاری رویرز، با انتشار گزارشی اشاره کرده که شرکت های بیمه ای جهانی به دنبال فرصت حضور در بازار ایران هستند و اولین آزمایش میزان تمایل آنها احتمالا در ماه مارس یعنی زمانی که برخی شرکت های ایرانی به دنبال پوشش های بیمه ای جدید می گردند خواهد بود.

شرکت های بیمه گر، بیمه گرهای اتکایی که در ریسک شرکت های بیمه سهیم می شوند و واسطه هایی که قراردادها را جوش می دهند، همگی در حال بررسی راه های موجود برای ورود به بازار بیمه ای 7.4 میلیارد دلاری ایران پس از لغو تحریم ها در ماه جاری میلادی هستند.

برای مثال شرکت های آلیانز، زوریخ اینشورانس، هانوفر ره و آر اس ای در روزهای اخیر اعلام کرده اند فرصت های احتمالی موجود در بازار ایران را ارزیابی خواهند کرد.

متخصصان صنعت بیمه و بیمه اتکایی بخش های دریانوردی و انرژی را دارای بیشترین ظرفیت برای شرکت های بیمه گر می دانند. پوشش بیمه عمر در کنار پوشش بیمه بازرگانی نیز حوزه ای است که دارای ظرفیت رشد است. این بخش کمتر از یک دهم کل حق بیمه های پرداخت شده در کل بازار ایران را به خود اختصاص می دهد. در حالی که این رقم در کل بازار بیمه دنیا بیش از 50 درصد است.

به گفته کارشناسان صنعت بیمه، شرکت های بین المللی در ابتدا احتمالا برای استفاده از دانش داخلی و بیمه اتکایی بیمه های داخلی در بازار بین المللی با شرکت های ایرانی شراکت خواهند کرد. همچنین واسطه های بین المللی به شرکت های خارجی برای ورود به این بازار کمک خواهند کرد. البته به دلیل تحریم های جداگانه دولت آمریکا که همچنان پابرجاست، بازیگران صنعت بیمه آمریکا هنوز حق ورود به بازار ایران را ندارند.

بازیگران خارجی ماه ها منتظر لغو تحریم ها بوده اند. 8 شرکت از 11 شرکت بیمه و بیمه اتکایی غربی و خاورمیانه ای که سال گذشته به سوالات خبرنگار رویترز پاسخ دادند، گفتند ایران به خصوص در زمینه دریانوردی و انرژی بازاری جذاب برای آنها بوده است. اما به رغم لغو تحریم ها، همچنان موانعی وجود دارد که موجب می شود شرکت های بیمه ای برای ورود سریع به بازار ایران احتیاط کنند.

تحریم های همچنان پابرجای دولت آمریکا، شهروندان، بانک ها و بازیگران صنعت بیمه این کشور را از تجارت با ایران از جمله تجارت دلاری منع می کند، بنابراین همچنان نگرانی هایی در این زمینه وجود دارد که آیا دیگر شرکت های بیمه خارجی می توانند بدون ریسک مجازات شدن با ایران همکاری کنند یا نه.