سفر تاریخی روحانی به «رم» و «پاریس»
«حسن روحانی» امروز پس از ۱۰ سال وقفه به عنوان نخستین رئیس جمهوری ایران در سفری اروپایی عازم ایتالیا، واتیکان و فرانسه خواهد شد. این سفر که آبان ماه گذشته و تحت تأثیر وقایع تروریستی پاریس به تأخیر افتاد در حالی صورت میگیرد که از آخرین دعوت رسمی یک کشور اروپایی برای سفر رئیس جمهوری ایران بیش از یک دهه میگذرد. آخرین حضور مقام اول اجرایی کشورمان به سفر رسمی رئیس دولت اصلاحات به اتریش باز میگردد. پس از آن دو سفر محمود احمدینژاد در دوران دولت نهم و دهم به ایتالیا و سوئیس، نه با هدف گفتوگوهای دوجانبه بلکه برای حضور در اجلاس های « فائو » (خرداد 1387) و اجلاس «ضد نژادپرستی دوربان 2» (فروردین ماه 1388) انجام شده بود. روحانی در حالی به دعوت «فرانسوا اولاند» و «ماتئو رنتسی» رئیس جمهوری فرانسه و نخست وزیر ایتالیا، این دو کشور اروپایی را به عنوان نخستین مقصد سفرهای خود برگزیده که در آغاز به کار دولتش رفع سوء تفاهمات و ایجاد فضای جدیدی از تعامل و درک مشترک با اروپا را از مهم ترین اولویت های دولت خود اعلام کرده بود. اکنون، تهران در دوره جدید و در فضای پس از حل و فصل چالش هسته ای، احیای روابط سیاسی و اقتصادی با کشورهای مهم اروپایی از جمله ایتالیا و فرانسه را در زمره هدفهای مهم خود قرار داده است، بویژه تجدید مناسبات با کشورهایی که پیش از شروع تحریمهای اقتصادی ضد ایرانی، جزو شرکای اقتصادی مهم ایران به شمار میآمدند. سفر رئیس جمهوری به «رم» که در رأس هیاتی تجاری 120 نفره با بیش از 6 وزیر انجام میشود در بخشهای مختلفی بهویژه سیاسی و اقتصادی حائز اهمیت است.
درهای باز تهران و رم به روی یکدیگر
ایتالیا به عنوان نخستین مقصد اروپایی روحانی بعد از پایان گرفتن مذاکرات هستهای و اجرایی شدن توافق میان ایران و کشورهای 1+5 در صف مقدم حضور مجدد در بازار ایران، برای استفاده از بخش پرسود انرژی کشورمان قرار گرفته است. این در حالی است که مقامات ایتالیایی جزو نخستین میهمانان خارجی تهران بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم بوده و خواستار بهبود رابطه تهران و رم شدند. «اما بونینو»، وزیر خارجه پیشین ایتالیا نخستین بار در دی ماه 92 و کمی بعد از آغاز به کار دولت روحانی به تهران آمد. او اولین وزیر اتحادیه اروپا بود که پس از توافق ژنو به تهران سفر کرد و نشان داد که به رغم مخالفتها با ایران، ایتالیا تحت تأثیر انگیزه های اقتصادی تا چهاندازه خواهان بهبود رابطه با ایران است. پس از آن پائولو جنتیلونی، وزیر امور خارجه جدید ایتالیا هم به ترتیب در اسفند ماه 93 و مرداد ماه 94 با مقامات کشورمان در تهران به گفتوگو نشست و خواستار تقویت همکاریهای ایران و ایتالیا، در زمینههای مختلف سیاسی و اقتصادی شد. در این سفر که هیأت گستردهای از بازرگانان و صاحبان صنایع ایتالیا وزیر خارجه این کشور را همراهی میکردند، پیام دعوت نخست وزیر ایتالیا از رئیس جمهوری کشورمان اعلام شد. جنتیلونی همچنین در جریان این سفر در مورد «فعالیت های جدید احتمالی» پس از لغو تحریمها گفتوگو کرد. ماسیمو دالما، نخست وزیر سابق ایتالیا نیز تقریباً در همان زمان برای گفتوگو در مورد تأثیرات مثبت ناشی از توافق هسته ای ژنو، به تهران سفر کرد. این در حالی بود که اولین سفر ظریف به ایتالیا اواخر آبانماه سال 92 کمی قبل از حضور در مذاکرات هستهای ژنو صورت گرفت. وزیر امور خارجه کشورمان همچنین در شهریور ماه 93 زمانی که فدریکا موگرینی، وزیر امور خارجه وقت این کشور(جایگزین اما بونینو) به عنوان رئیس جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزیده شده بود، راهی ایتالیا شد و با مسئولان دیپلماتیک این کشور به گفتوگو نشست. گفتوگوهایی که با هدف نزدیک تر کردن مواضع ایتالیا و ایران برای حل موضوع هستهای انجام شد. اکنون صاحبنظران سفر رئیس جمهوری به دو کشور ایتالیا و فرانسه و دیدار او با رهبر کاتولیکهای جهان در واتیکان را در راستای پیگیری سیاست خارجی مبتنی بر تعامل و گسترش روابط میدانند. روابطی که در خلال آن اهداف مهمی در زمینه توسعه پیوند اقتصادی میان دو طرف دنبال میشود. «خبرگزاری فرانسه» در گزارشی ضمن اشاره به اولین سفر پسابرجامی رئیسجمهوری ایران به ایتالیا و فرانسه از این سفر به عنوان پایه گذار فصل تازهای در روابط ایران با این دو کشور مهم اروپایی یاد کرده است. بنا بر این گزارش تجارت میان ایران و ایتالیا از سالانه 6/7 میلیارد دلار در سال 2012 به 3/1 میلیارد کاهش یافته است. اما اکنون با توجه به لغو تحریمهای ایران تجار ایتالیایی مایلند تا روابط خود را با ایران تجدید کنند.
نگاه «الیزه» به بازگشت ایران به عرصه بینالملل
فرانسه بعد از ایتالیا و واتیکان دومین مقصد رئیس جمهوری در سفر سه روزه اش به اروپا خواهد بود. لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه شهریور ماه سال جاری نخستین مقام دیپلماتیک از میان کشورهای 1+5 بود که بعد از حل موضوع هستهای راهی تهران شد و خواهان ترمیم رابطه تهران و پاریس در دوره پس از توافق شد. فابیوس در این سفر که هیأتی 160 نفره از فعالان اقتصادی فرانسه برای بررسی زمینههای گسترش روابط با ایران او را همراهی میکردند، به نمایندگی از «الیزه» روحانی را به فرانسه دعوت کرد. وی در جریان همین سفر ابراز امیدواری کرده بود که دو کشور روابط سیاسی و اقتصادی خود را دوباره از سر گیرند و در صورت برداشته شدن تحریمها و تمایل ایران، همکاری در زمینههای مختلف با شرکتهای فرانسوی گسترش یابد. پیشتر، فرانسوا اولاند گفته بود که«بازگشت ایران به عرصه بینالملل اکنون ممکن است.» در چنین فضایی حضور روحانی در پاریس که کمی پس از اجرایی شدن برجام صورت میگیرد میتواند گام بلندی در رفع تحریمهای ظالمانه علیه ایران و گسترش روابط اقتصادی با کشورهای اروپایی به عنوان یکی از عوامل تضمین کننده توافق هستهای باشد. افزایش حجم مبادلات اقتصادی ایران و فرانسه که از 4 میلیارد یورو در سال 2004 به 500 هزار یورو در سال 2013 کاهش یافته بود برای دو کشور حائز اهمیت است. اهمیت افزایش این مبادلات برای پاریس تا به آن اندازه بود که مقامات فرانسوی بلافاصله بعد از دستیابی به برجام خواستار تضمین واشنگتن به مجازات نکردن شرکتهای فرانسوی در راستای آغاز تجارت با ایران شدند. تهران و پاریس در حالی درها را برای افزایش همکاریهای سیاسی و اقتصادی گشودهاند که فرانسه تحت تأثیر اتفاقات تروریستی این کشور مشارکت خود را در حل و فصل بحران خاورمیانه از جمله مذاکرات صلح سوریه افزایش داده است. افزون شدن نقش ایران در حل مسائل منطقه و تأثیری که کشورمان میتواند در کاستن از این بحرانها داشته باشد مورد توجه مقامات فرانسه قرار گرفته است. پاریس با درنظر گرفتن جایگاه جدید ایران به یکی از حامیان حضور فعال ایران در مذاکرات صلح سوریه تبدیل شده است. از این رو بروز تنش دیپلماتیک میان ایران و عربستان که از منظر ناظران بر گفتوگوهای منطقهای درباره سوریه تأثیر گذار خواهد بود، باعث شده تا گمانه زنیها برای تلاش فرانسه در میانجیگری میان تهران و ریاض در سفر آتی روحانی به فرانسه قوت گیرد. چنانچه وزیر خارجه فرانسه در ملاقات اخیرش (۲۸ دی) با ملک سلمان و سایر مقامات عربستان سعودی گفته بود که «کشورش مایل است برای تنش جاری میان تهران و ریاض، کاری انجام دهد.»
درهای باز تهران و رم به روی یکدیگر
ایتالیا به عنوان نخستین مقصد اروپایی روحانی بعد از پایان گرفتن مذاکرات هستهای و اجرایی شدن توافق میان ایران و کشورهای 1+5 در صف مقدم حضور مجدد در بازار ایران، برای استفاده از بخش پرسود انرژی کشورمان قرار گرفته است. این در حالی است که مقامات ایتالیایی جزو نخستین میهمانان خارجی تهران بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم بوده و خواستار بهبود رابطه تهران و رم شدند. «اما بونینو»، وزیر خارجه پیشین ایتالیا نخستین بار در دی ماه 92 و کمی بعد از آغاز به کار دولت روحانی به تهران آمد. او اولین وزیر اتحادیه اروپا بود که پس از توافق ژنو به تهران سفر کرد و نشان داد که به رغم مخالفتها با ایران، ایتالیا تحت تأثیر انگیزه های اقتصادی تا چهاندازه خواهان بهبود رابطه با ایران است. پس از آن پائولو جنتیلونی، وزیر امور خارجه جدید ایتالیا هم به ترتیب در اسفند ماه 93 و مرداد ماه 94 با مقامات کشورمان در تهران به گفتوگو نشست و خواستار تقویت همکاریهای ایران و ایتالیا، در زمینههای مختلف سیاسی و اقتصادی شد. در این سفر که هیأت گستردهای از بازرگانان و صاحبان صنایع ایتالیا وزیر خارجه این کشور را همراهی میکردند، پیام دعوت نخست وزیر ایتالیا از رئیس جمهوری کشورمان اعلام شد. جنتیلونی همچنین در جریان این سفر در مورد «فعالیت های جدید احتمالی» پس از لغو تحریمها گفتوگو کرد. ماسیمو دالما، نخست وزیر سابق ایتالیا نیز تقریباً در همان زمان برای گفتوگو در مورد تأثیرات مثبت ناشی از توافق هسته ای ژنو، به تهران سفر کرد. این در حالی بود که اولین سفر ظریف به ایتالیا اواخر آبانماه سال 92 کمی قبل از حضور در مذاکرات هستهای ژنو صورت گرفت. وزیر امور خارجه کشورمان همچنین در شهریور ماه 93 زمانی که فدریکا موگرینی، وزیر امور خارجه وقت این کشور(جایگزین اما بونینو) به عنوان رئیس جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزیده شده بود، راهی ایتالیا شد و با مسئولان دیپلماتیک این کشور به گفتوگو نشست. گفتوگوهایی که با هدف نزدیک تر کردن مواضع ایتالیا و ایران برای حل موضوع هستهای انجام شد. اکنون صاحبنظران سفر رئیس جمهوری به دو کشور ایتالیا و فرانسه و دیدار او با رهبر کاتولیکهای جهان در واتیکان را در راستای پیگیری سیاست خارجی مبتنی بر تعامل و گسترش روابط میدانند. روابطی که در خلال آن اهداف مهمی در زمینه توسعه پیوند اقتصادی میان دو طرف دنبال میشود. «خبرگزاری فرانسه» در گزارشی ضمن اشاره به اولین سفر پسابرجامی رئیسجمهوری ایران به ایتالیا و فرانسه از این سفر به عنوان پایه گذار فصل تازهای در روابط ایران با این دو کشور مهم اروپایی یاد کرده است. بنا بر این گزارش تجارت میان ایران و ایتالیا از سالانه 6/7 میلیارد دلار در سال 2012 به 3/1 میلیارد کاهش یافته است. اما اکنون با توجه به لغو تحریمهای ایران تجار ایتالیایی مایلند تا روابط خود را با ایران تجدید کنند.
نگاه «الیزه» به بازگشت ایران به عرصه بینالملل
فرانسه بعد از ایتالیا و واتیکان دومین مقصد رئیس جمهوری در سفر سه روزه اش به اروپا خواهد بود. لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه شهریور ماه سال جاری نخستین مقام دیپلماتیک از میان کشورهای 1+5 بود که بعد از حل موضوع هستهای راهی تهران شد و خواهان ترمیم رابطه تهران و پاریس در دوره پس از توافق شد. فابیوس در این سفر که هیأتی 160 نفره از فعالان اقتصادی فرانسه برای بررسی زمینههای گسترش روابط با ایران او را همراهی میکردند، به نمایندگی از «الیزه» روحانی را به فرانسه دعوت کرد. وی در جریان همین سفر ابراز امیدواری کرده بود که دو کشور روابط سیاسی و اقتصادی خود را دوباره از سر گیرند و در صورت برداشته شدن تحریمها و تمایل ایران، همکاری در زمینههای مختلف با شرکتهای فرانسوی گسترش یابد. پیشتر، فرانسوا اولاند گفته بود که«بازگشت ایران به عرصه بینالملل اکنون ممکن است.» در چنین فضایی حضور روحانی در پاریس که کمی پس از اجرایی شدن برجام صورت میگیرد میتواند گام بلندی در رفع تحریمهای ظالمانه علیه ایران و گسترش روابط اقتصادی با کشورهای اروپایی به عنوان یکی از عوامل تضمین کننده توافق هستهای باشد. افزایش حجم مبادلات اقتصادی ایران و فرانسه که از 4 میلیارد یورو در سال 2004 به 500 هزار یورو در سال 2013 کاهش یافته بود برای دو کشور حائز اهمیت است. اهمیت افزایش این مبادلات برای پاریس تا به آن اندازه بود که مقامات فرانسوی بلافاصله بعد از دستیابی به برجام خواستار تضمین واشنگتن به مجازات نکردن شرکتهای فرانسوی در راستای آغاز تجارت با ایران شدند. تهران و پاریس در حالی درها را برای افزایش همکاریهای سیاسی و اقتصادی گشودهاند که فرانسه تحت تأثیر اتفاقات تروریستی این کشور مشارکت خود را در حل و فصل بحران خاورمیانه از جمله مذاکرات صلح سوریه افزایش داده است. افزون شدن نقش ایران در حل مسائل منطقه و تأثیری که کشورمان میتواند در کاستن از این بحرانها داشته باشد مورد توجه مقامات فرانسه قرار گرفته است. پاریس با درنظر گرفتن جایگاه جدید ایران به یکی از حامیان حضور فعال ایران در مذاکرات صلح سوریه تبدیل شده است. از این رو بروز تنش دیپلماتیک میان ایران و عربستان که از منظر ناظران بر گفتوگوهای منطقهای درباره سوریه تأثیر گذار خواهد بود، باعث شده تا گمانه زنیها برای تلاش فرانسه در میانجیگری میان تهران و ریاض در سفر آتی روحانی به فرانسه قوت گیرد. چنانچه وزیر خارجه فرانسه در ملاقات اخیرش (۲۸ دی) با ملک سلمان و سایر مقامات عربستان سعودی گفته بود که «کشورش مایل است برای تنش جاری میان تهران و ریاض، کاری انجام دهد.»
