خاکریزهای جدید مذاکره بین ایران و آمریکا
بیروت اولین شب میزبانی را به جا آورد، با نهایت مراتب امنیتی و مراقبت. در بین همین مراتب امنیتی دیدارهای رسمی و غیررسمی محمدجواد ظریف انجام شد که دیدار با سیدحسن نصرالله بیش از دیگر دیدارها اهمیت داشت، دیداری که خبرش به دلایل امنیتی بعد از انجام، منتشر شد. محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران در دومین روز از دومین سفر منطقهای در بیروت با وزیر دفاع لبنان و گروههای فلسطینی، نبیه بری، رئیس مجلس و بعد وزیر خارجه لبنان دیدار کرد. او عصر روز اول میهمان «تمام سلام» بود، نخستوزیر لبنان که به نظر میرسد در غیاب نهادهای حاکمیتی در این کشور، تنها مسئول عالی باقیمانده در حاکمیت است. تمام سلام، نخستوزیر لبنان در کاخ مدرن نخستوزیری با دیوارهای بلند و سقف چوبکاری شده میزبان وزیر خارجه ایران بود. روی دیوارهای سنگی کاخ، تصویر نخستوزیران سابق دیده میشد، کسانی که هر کدام در تاریخ این سرزمین نقشی به یاد گذاشتهاند. از آنچه با روبنای دموکراسی در لبنان خودنمایی میکند، حال لبنان مشتمل است از گروههای سیاسی مختلف و متعارض. تعارض سیاسی که موجب شده لبنان به پانصدمین روزی نزدیک شود که رئیسجمهور ندارد. لبنان با سه مذهب مسیحی، شیعه و سنی بر قاعدهای رسیده که ریاست پارلمان در دست شیعه، ریاستجمهوری در دست مسیحیان و نخستوزیری در دست سنیها باشد. در این کشور اعضای پارلمان، رئیسجمهوري را انتخاب میکنند. اما هنوز شیعیان این مجلس در مورد ریاستجمهوری به نتیجه نرسیدهاند. محلیهای لبنان میگویند «محمدجواد ظریف به لبنان آمده تا مسئله رئیسجمهوری لبنان را حل کند». همه تحلیلگران معتقدند که افکار عمومی لبنان چنین تصوری در مورد نقش ایران در لبنان دارد. آنچه ایران خود را از آن مبرا میداند و میگوید تنها برای مشورتدادن و تسهیل سیاسی نقش خواهد داشت. از منظر ایران اولویت در لبنان، انتخاب لبنانی است. محلیها میگویند در لبنان اخبار مذاکره هستهای هم برای این دنبال میشده که نتیجه آن مذاکرات را در جریانات سیاسی کشور خود مؤثر میدانستند. ایران به طور سنتی از جریان هشتم مارس و عربستان از جریان ١٤ مارس حمایت میکند؛ دو گروهی که به نظر میرسد نمایندهای از آنها به صندلی ریاستجمهوری در این کشور خواهد نشست. اکنون نزدیک به یک ماه بعد از توافق هستهای در وین، وزیر خارجه ایران به لبنان سفر کرده و سفر او میتواند نقشی تأثیرگذار در معادلات سیاسی داخلی این کشور پر از جریان سیاسی بگذارد، آنچه در دیدار با تمام سلام، نخستوزیر لبنان هم بر آن تأکید شد. ظریف در جملهای بعد از آن دیدار میگوید: «امروز در لبنان روز رقابت برای سازندگی است. همه در لبنان بهعنوان نمونه مدارا و مقاومت باید همکاری کنند و ایران آمادگی دارد در این امر مهم حضور داشته و از خواست مردم لبنان دفاع کند».
٩ سال بعد از جنگ ٣٣ روزه
دیدارهای وزیر خارجه ایران در لبنان، چند منظر دارد. میزبانهای عرب تمایل دارند از توافق وین و مذاکره با کشورهای ١+٥ بیشتر بدانند. یافتن راهحلی برای مسائل سیاسی داخلی کشورهای منطقه شامات که درگیر بحران سیاسی و نظامی هستند و در دیگر سو، بهروشنی نشاندادن سیاست منطقهای ایران.
این سفر در آستانه نهمین سالگرد پیروزی لبنان در جنگ ٣٣ روزه با اسرائیل انجام شد و وزیر خارجه ایران در همه دیدارهای خود این اتفاق را تبریک گفت. او علاوه بر اطمیناندهی به میزبانان لبنانی خود در مورد توافق وین، از پتانسیل ایران بعد از توافق وین در حل مسائل منطقهای سخن گفت، آنچه با خطاب مستقیم به اسرائیل از آن سخن میگفت؛ از شکست پروژه اسرائیل در منطقه برای ایجاد تصویر هراسآلود از ایران به بهانه پرونده هستهای. آنچه بهنوعی طرحش در سرزمین شامات و در نزدیکی اسرائیل، بیمحاباتر نشاندادن سیاست منطقهای ایران است.
توافق وین مفید برای همه منطقه
وزیر امور خارجه ایران در دیدار با «تمام سلام» نخستوزیر لبنان نتایج و دستاوردهای توافق وین را تشریح کرد و نقش سازنده و آثار مثبت گفتوگوهای منطقهای را زمینهساز بهرهمندی همه کشورهای منطقه دانست. ظریف گفت: «گفتوگو و تساهل که از ویژگیهای لبنان است، میتواند موجبات رفاه و امنیت را برای همگان فراهم کند». ظریف با اشاره به نقش کلیدی مقاومت، گفتوگو و همکاری بین همه طیفهای لبنانی را زمینهساز پیشرفتهای بیشتر برای مردم لبنان و منطقه دانست و گفت: «ما از گفتوگوهای لبنانی - لبنانی برای کمک به حل مشکلات سیاسی لبنان حمایت میکنیم. جمهوری اسلامی ایران اراده لازم را در مرحله فعلی دارد تا زمینه گسترش همکاریهای اقتصادی، تجاری و فرهنگی را به طور جدی دنبال کند».ظریف در این دیدار که عصر سهشنبه و بهمحض رسیدن به بیروت انجام شد، در دیدار با نخستوزیر لبنان در مورد راهحل مشکلات سیاسی لبنان، گفت: «راهحل همه مشکلات میتواند با گفتوگو بر اساس رفع نگرانی و اهتمام به خواستههای تمامی طرفهای داخلی محقق شود. ما در جمهوری اسلامی از روند گفتوگوهای لبنانی - لبنانی حمایت میکنیم و از هیچ کمکی فروگذاری نمیکنیم».شب سهشنبه هم دیدار ظریف و سیدحسن نصرالله در غیاب رسانهها و با مراتب امنیتی شدید انجام شد.
گفتوگو در باره مصلحت کشور
صبح چهارشنبه دیدار با وزیر دفاع لبنان در هتل محل اقامت ظریف انجام شد. سمیر مقبل، در این دیدار از توافق وین سخن گفت و اینکه شاهد آثار این گفتوگو در حل مشکلات منطقه و لبنان باشیم.
سمیر مقبل، مردی درشتهیکل با سری بیمو بعد از دیدار کوتاه خود با جواد ظریف کنار آسانسور در تله خبرنگاران که عمدتا عرب بودند، قرار گرفت. از او در مورد اینکه آیا در دیدار با ظریف درباره تجهیز ارتش لبنان صحبت کردید؟ گفت که ارتش لبنان نیازی به تجهیز ندارد و مجهز است. در این دیدار در باره مسائلی صحبت کردیم که به مصلحت کشور بود.
دیدارهای رسمی وزیر خارجه ایران با فاصلهای کوتاه و پشت هم انجام میشد، دومین دیدار رسمی وزیر خارجه ایران، با گروههای فلسطینی انجام شد. مردانی که با هیجان از توافق وین صحبت کرده و آن را به مردم ایران تبریک میگفتند. همان هیجان در کلام به سخنانشان در مورد نقش امام خمینی هم تسری پیدا میکرد و از مقاومت. نمایندگان ائتلاف فلسطینی در این نشست خواستار بهرهگیری از ظرفیتهای دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در پایانبخشیدن به منازعات فرقهای در کشورهای سوریه، لبنان، فلسطین و یمن بودند. ظریف در این دیدار بار دیگر از جنگ ٣٣ روزه یاد کرد و گفت: «امروزه همه راههای جنایتگری نتانیاهو از بین رفته است و دیگر نتانیاهو با هیچ بهانهای نمیتواند زندهسوزاندن کودک فلسطینی و پدرش و به شهادترساندن آنها را بپوشاند». پایان این دیدار با دیدهبوسی ظریف با رهبران و نمایندگان گروههای فلسطینی که مقیم لبنان هستند، انجام شد. اما این آخرین دیدار ظریف در بیروت نبود. پایانبخش ملاقاتهای رسمی او همتای جوان لبنانیاش جبران باسیل، بود. ظریف در این دیدار از نمونهبودن لبنان در محور مقاومت سخن گفت و اینکه در مذاکرات هستهای از نمونه لبنان استفاده کردند. وزیر خارجه لبنان هم در دیدار با ظریف از تأثیر مثبت توافق وین در منطقه سخن گفت.
انجامنشدههای سؤالبرانگیز
لغو شدن سفر به آنکارا که قرار بود مقصد اولیه این دور سفر منطقهای باشد، در لبنان هم سؤالبرانگیز بود. همینطور نرفتن وزیر خارجه ایران به روضهالشهدا، و بر سر قبر عماد مغنیه، شهیدی که به نماد مقاومت تبدیل شده، نیز سؤالات زیادی برانگیخت. از آنجا که در سفر دی ماه ٩٢ ظریف به لبنان، او به مزار عماد مغنیه رفته و گل اهدا کرده بود، انجامنشدن این موضوع در این دور موجب طرح سؤالاتی شده بود. دیدار سال گذشته او موجب طرح مسائل متنوعی از سوی غرب شده بود. آن مراسم در گرماگرم مذاکرات هستهای انجام شده بود. اما این بار منابع خبری علت انجامنشدن این سفر را فشردگی برنامهها اعلام کردند. ظریف در ادامه این سفر به سوریه رفت و با بشار اسد و ولید معلم، رئیسجمهور و وزیر خارجه سوریه دیدار کرد. اما همزمان با برقراری آتشبس موقت در چند نقطه از سوریه و در آستانه سفر وزیر خارجه ایران، دمشق زیر آتش سنگین نیروهای مخالف دولت قرار گرفته است.در ادامه این مسیر پاکستان و هند هم میزبان وزیر خارجه ایران هستند.
---------------------
طرح ٤ مادهای ایران برای حل بحران سوریه
مدیرکل خاورمیانه وزارت خارجه اعلام کرد در جریان سفر وزیر امور خارجه کشورمان به دمشق درباره طرح چهار مادهای جمهوری اسلامی ایران که مورد بازبینی قرار گرفته، رایزنی میشود. حسین جابرانصاری در جمع خبرنگاران همراه با ظریف، با بیان اینکه «این سفر در رونمایی طرح بازبینیشده ایران درباره سوریه تاثیرگذار است»، گفت: طرح بازبینیشده ایران همان طرح قبلی اما با چیدمان جدید است؛ درواقع نسخه جدید نسخهای است با چیدمان متفاوت که جوهره آن رجوع به ملت سوریه بهعنوان فیصلهبخش بحران سوریه است. به گزارش ایسنا، او گفت: سیاست ایران درباره سوریه مشتمل بر سه اصل است؛١- احترام به حقوق مشروع ملت سوریه برای تعیین سرنوشت و اصلاح کشور، ٢- مخالفت با مداخله خارجی و تسویهحساب با دولت سوریه به خاطر سیاستی مستقل و حامی مقاومت، ٣- مخالفت با تروریسم بهعنوان روش تحقق اهداف سیاسی. محمدرضا رئوفشیبانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در سوریه نیز درباره طرح چهارمادهای ایران گفت: جمهوری اسلامی ایران از دیرباز بر روی راه حل سیاسی برای حل بحران سوریه تأکید داشته و در این ارتباط با مقامات سوری گفتوگوهایی داشته تا بتوانیم یک راه خروج مناسب برای عبور از بحران جاری با مشورت و رایزنی با مقامات سوری طراحی کنیم. او با بیان اینکه «در سفر آقای ظریف به سوریه، این رایزنیها ادامه خواهد داشت و با بازیگران دیگر نیز در این ارتباط مشورت خواهد شد»، تأکید کرد: به مجرد اینکه این طرح به نتیجه اولیه برای اجراییشدن برسد، محتوا و مضمون آن به اطلاع دیگر جهات ذیربط در ارتباط با مسئله سوریه خواهد رسید.
