انتخابات در ترازوی حق‌الناس

انتخابات مجموعه‌ای از فرایندها، فعالیت‌ها، رفتارها و تحرکات سیاسی و اجتماعی کنشگران عرصه رقابت‌های انتخاباتی اعم از احزاب، گروه‌ها، جریان‌ها و جناح‌های سیاسی است که الزاما تنها محدود به روز ثبت‌نام، اخذ رای، شمارش آراء و بررسی صلاحیت‌ها نمی‌شود بلکه فرایند انتخابات در واقع منظومه‌ای از اجزای گوناگون و بهم‌پیوسته‌ای است که در ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر بوده و هر آینه سلامت آن در گرو انجام سلامت یکایک قطعات این پازل چندوجهی است. بنابراین نمی‌توان بدون درک و فهم دقیق از صحت و سلامت کل فرآیند بهم پیوسته انتخابات و اطمینان از رعایت حقوق آحاد افراد مشارکت‌کننده و نامزدها که از آن می‌توان به مثابه حق‌الناس یاد کرد به آن مهر تایید زد؛ بدون اینکه اطمینان پیدا کنیم که در کل مراحل انتخابات ودر جزءجزء آن، موضوع حق الناس مورد توجه مجریان وناظران و کنشگران عرصه انتخابات قرار گرفته باشد. حال اگر از کلیت فرایند انتخابات تصویری روشن ترسیم شود، آن زمان است که موضوع حق‌الناس و رعایت آن در تمامی فرایند انتخابات معنا و مفهوم خود را به صورت شفاف و برجسته‌ای پیدا می‌کند. معهذا نباید این چنین هم تصور کرد که حق‌الناس صرفا معطوف به یک یا چند مرحله از فرآیند انتخابات است و هر آینه همه سطوح آن را در کل فرآیند انتخابات دربر نمی‌گیرد. تقلیل حق‌الناس به یک یا چند مرحله از انتخابات، در واقع جفا به مردم و پاک کردن صورت‌مساله‌ است. بنابراین با چنین برداشت و فهمی نمی‌توان از این کلید واژه بنیادی، جامعیت و اثربخشی لازم و کافی را در کلیت فرآیند انتخابات به‌دست آورد. بنابراین حق‌الناس باید در تمامی سپهر انتخابات مورد نظر و توجه مجریان و ناظران و از جمله در پارامتر‌های ذیل قرار گیرد:1-  تمهید و تضمین فرصت‌های برابر همراه با رفتاری یکسان و بیطرفانه نسبت به تمامی گروه‌ها و جریانات سیاسی اعم از منتقد، موافق و حتی مخالفان در چارچوب قانون اساسی.

2-  تمهید سازوکارهایی به‌منظور امکان بهره‌برداری برابر یکایک نامزدها از رسانه عمومی و دیگر وسایل ارتباط جمعی در صورت تجویز قانون به صورتی شفاف و روش‌مند و قابل راست‌آزمایی.3-  به رسمیت شناختن غیرشکلی نظارت نمایندگان نامزدها در شعب اخذ رای و زمان شمارش آراء و مکان‌های تجمیع آراء و کلیه مراحل تصمیم‌گیری مجریان و ناظران.4-   تسلیم یک نسخه از صورت‌جلسات اخذ رای به نمایندگان نامزدها در صورت امکان یا اجازه عکسبرداری از صورت جلسات به‌منظور ارتقای سطح اعتماد نامزدها و آحاد مردم. 5-  تعیین سقف هزینه‌های تبلیغاتی نامزدها در کلانشهرها و شهرهای کوچک و شفاف‌سازی منشاء منابع درآمدی و مالی نامزدها و اعمال نظارت بر هزینه‌کرد آنها به‌منظور پیشگیری از نابرابری‌های تبلیغاتی و جرم تلقی‌شدن عبور از سقف‌های مقرر.

6- دادن احساس اطمینان برابر به همه جریانات سیاسی و جناح‌ها در خصوص اعمال قانون. 

7- تضمین بی‌طرفی متولیان برگزاری انتخابات.