توافق دور از دسترس نیست
روزنو :هادیحقشناس
پرونده هستهای ایران بعد ازانتخابات ریاستجمهوری 92 و مدیریت وزارت امورخارجه وارد فاز جدیدی شد. بهعبارت دیگر پرونده هستهای از حالت کمتحرکی در قبل از انتخابات ریاستجمهوری خارج شده و درحال به نتیجه رسیدن است. در این دوره از مذاکرات و با حضور دکتر ظریف در پرونده هستهای، چشمانداز مثبتی برای پرونده سیاسی ایران به وجود آمده است. روند مذاکرات تا به اینجا بیانگر آن است که یک اراده سیاسی در جهت حل مساله هستهای در دو طرف پدید آمده است. البته بسته شدن پرونده هستهای ایران بهمعنای آن نیست که تمامی محدودیتها رفع خواهد شد. با توجه به تصویب 15 قطعنامه مختلف ازجمله قطعنامههای شورای امنیت تا قطعنامههای یکجانبه آمریکا و اروپا و برخی از کشورهای دیگر، روند کار بسیار سخت است زیرا این موضوع منجر به اجماع بینالمللی علیه ایران شده است. به صورت طبیعی با توجه به حجم و ابعاد مختلف مشکلات ایران با غرب، حل پرونده هستهای به معنی حل تمامی مشکلات ایران در ابعاد بینالمللی نیست. چندین نکته مهم در پرونده هستهای وجود دارد که لازم است مورد بررسی قرار گیرد. نکته اول اینکه تیم فعلی مذاکرهکننده ایران به لحاظ دیپلماتیک و تجارب دیپلماسی قویترین تیم وزارت امورخارجه در 10 سال گذشته است. تایید تیم مذاکرهکننده ازسوی بزرگان کشور بیانگر آن است که اعتماد خوبی در سطوح بالا به اعضای تیم مذاکرهکننده هستهای وجود دارد. نکته دوم این است که مذاکرات قرار است در راستای حفظ دستاوردهای هستهای به نتیجه برسد و در دورههای گذشته مذاکرات مساله غنیسازی و پذیرش حق ایران یک مساله با اهمیت بود اما امروز دیگر این حق پذیرفته شده است. اوباما اعلام کرده بود اگرمیتوانست تمام پیچ و مهرههای تأسیسات هستهای را باز و از ایران خارج میساخت که آن موضع به دلیل توان مذاکرهای بالای مذاکرهکنندگان ایران به فراموشی سپرده و باعث شده است که ایران مراکز هستهای، سانتریفیوژها و غنیسازی خود را حفظ کند؛ این امر نشان میدهد که روند پرونده هستهای در این دولت متفاوتتر از دولت قبل است. نکته سوم اینکه پرونده هستهای برای دو طرف تبدیل به موضوعی حیثیتی در سطح بینالمللی شده است. ایران تحت هیچ شرایطی از حق غنیسازی خود دست برنمیدارد و طرف غربی نیز بیش از 10سال به افکار عمومی خود اعلام کرده که ایران غنیسازی انجام میدهد تا به سلاح هستهای دست پیدا کند. در چنین شرایطیکه غرب بیش از 10سال، این مطلب را تکرار میکند، طبیعی است که آنها نیز باید با استدلال قوی افکارعمومی خود را قانع سازند که اگر با ایران سرمیز مذاکره نشستند بهدلیل مجاب کردن ایران به استفاده از انرژی هستهای صلحآمیز است یعنی موضوعی که خود بدان واقفند اما برای اقناع عمومی ناچار به تشریح آن هستند. البته با توجه به محدودیتی که بین دو طرف وجود دارد، مذاکرات سختتر شده است. اگر هر دو طرف به سمت توافق حرکت کنند و اراده لازم را داشته باشند، حصول توافق تا دهم تیرماه خارج از دسترس نخواهد بود.
