کاندیداهای اصلی انتخابات چه کسانی هستند؟

روزنو- با وجود اینکه انتخابات يازدهمين دوره رياستجمهوري حدود دو ماه دیگر برگزار میشود و نامزدها تا یک ماه دیگر برای ثبتنام در انتخابات فرصت دارند، ولی هنوز فضای سیاسی کشور کاندیداهای اصلی این رقابت بزرگ برای رسیدن به پاستور را نشناخته است؛ چرا که تعداد زیادی از چهرهها در اردوگاه اصولگرایان و در قالب دو ائتلاف اعلام کاندیداتوری کردهاند که قطعی شدن نامزدیشان را در انتخابات به اقبال عمومی در نظرسنجیها تا زمان نزدیک به مهلت ثبتنام کاندیداها حواله دادهاند و همین امر سبب آشفتگی سیاسی در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری شده است؛ اما از سوی دیگر در اردوگاه اصلاحطلبان چنان جنب و جوشی برای نامزدی در انتخابات به چشم نمیخورد و تنها تا کنون سه نامزد که خود را منتسب به جبهه اصلاحات میدانند، آمادگی خود را برای حضور در انتخابات اعلام کردهاند.
با اینکه تعداد نامزدهاي کم فروغ هر روز افزایش پیدا میکند، ولی هنوز خبري از اعلام كانديداتوري چهرههای سرشناس عرصه سياست كشور در هر دو جناح سیاسی نیست و بیشتر این چهرهها تصمیم خود برای نامزدی در انتخابات یازدهم را به روزهای آخر ثبتنام موکول کردهاند، اما براساس گمانهزنيهاي موجود و نظرسنجیهای غیر رسمی كانديداي اصلي اصلاحطلبان و دولتيها از شانس رایآوری بیشتری در مقایسه با سایر گزينهها قرار دارند كه اگر حضور آنها در انتخابات قطعی شود، مطمئنا آرایش سیاسی کشور در هر دو جناح به کل با تحولات اساسی مواجه خواهد شد؛ اما اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد و نامزدهای اصلی اصلاحطلبان و دولت موفق به حضور در انتخابات نشوند، باید رقابت را میان همین افراد موجود که احساس تکلیف کردند و خود را به مردم عرضه کردند، محتمل دانست.
اصولگرایان همچنان در انتظار نظرسنجیها
با این حال تاکنون در اردوگاه شلوغ اصولگرايان، غلامعلي حدادعادل رييس فراكسيون اصولگرايان مجلس، محمدباقر قاليباف شهردار تهران، علياكبر ولايتي، محمدحسن ابوترابيفرد و محمدرضا باهنر دو نايبرييس مجلس، از چهرههاي راست سنتي، مصطفي پورمحمدي رييس سازمان بازرسي كل كشور و عضو جامعه روحانيت مبارز تهران، منوچهر متكي وزير سابق امور خارجه و عضو جبهه پيروان خط امام و رهبري، يحيي آلاسحاق عضو حزب موتلفه در قالب دو ائتلاف اصولگرايي كانديداتوري خود را اعلام كردهاند و بنایشان بر این است که از میان هریک ازاين ائتلافها يك نفر به عنوان نامزد اصلي اصولگرايان معرفي شود و بقيه افراد از او حمايت كنند.
سازوکار ائتلافهای اصولگرایان
در همین رابطه مصطفی پورمحمدی، معاون سیاسی جامعه روحانیت مبارز به باشگاه خبرنگاران میگوید که ما در ائتلاف 5نفره (متکی، آل اسحاق، باهنر، ابوترابی و پورمحمدی) با آن «ائتلاف 3نفره» (غلامعلي حداد عادل، علي اکبر ولايتي و محمدباقر قاليباف) در جلسات، صحبتها و قرارهايي که با هم داشتهايم و مقرر کردهایم هر کدام از اين گروهها يک خروجي داشته باشند. همچنین در مرحله پس از ثبتنام نیز باهم همکاري میکنيم که اگر نياز شد باز به یک «نظر واحد» برسيم. وی افزود:سه مولفه اصلی در سازوکار انتخاباتی جامعه روحانيت مبارز در نظر گرفته شده است؛ اول اینکه درباره «کانديداي اصولگرایان» به وحدت برسند. از طرفي از ايده ائتلاف حمايت کردهاند؛ ايده سومي که مطرح میشود اين است که در نهايت اگر اصولگرايان رقيب قوي داشتند تنها یک کاندیدای اصولگرا معرفی شود. اعضای کمیته انتخاباتی جامعه روحانيت مبارز هم آماده شدهاند که داوري کنند؛ يک تيم تشکيل دادهاند که گفتهاند ما آماده هستيم داوري کنيم، اما جزئيات سازوکار را به خود کاندیدا واگذار کردهاند.مدل این سازوکار اين گونه طراحي شده است که ما جزئيات سازوکار را نخواهيم گفت، خودتان باهم تفاهم کنيد و طبق آن تفاهم با هم هماهنگ باشيد؛ ما هم در داوري کمک ميکنيم. پورمحمدی اظهار کرد: بنابراين اينکه کانديداها بخواهند با نظرسنجي به نظر واحد برسند يا با دلايل و شاخصهاي ديگر، اين را بر عهده خود کانديداها گذاشته اند. از طرفي ديگر خواست و مطالبه جديشان اين است که کانديداها به نظر واحد برسند؛ چراکه خواست سازوکار جامعه روحانيت اين است که «وحدت» عمل شود، فکر ميکنم اين مدل جواب خواهد داد.
در كنار اين افراد این دو ائتلاف، حسن روحانی، محسن رضایی، محمد سعيديكيا، علي فلاحيان، حسن سبحانی، باقر خرازی، خسرو نصیرزاده، ارسلان فتحيپور و محمد بیاتیان هم به عنوان دیگر چهرههای اصولگرا نامزدي خود را اعلام كردهاند، اما عضو هیچ ائتلافی نیستند و به صورت مستقل فعالیتهای انتخاباتی خود را جلو میبرند.
در عین حال جبهه پایداری که در انتخابات مجلس نهم از افراد کنار گذاشته دولت احمدی نژاد شکل گرفت قصد دارد نامزد مستقل معرفی کند که هنوز به جمع بندی نهایی برای این مهم نرسیدهاند اما نام افرادی همچون سعيد جليلي، كامران لنكراني و مسعود میرکاظمی در این جبهه برای نامزدی در انتخابات مطرح است که به نظر میرسد اجماع جبهه پایداری روی مسعود میرکاظمی، وزیر سابق نفت شکل بگیرد و او نامزد نهایی جبهه پایداری باشد.
بهار آمد ولی نامزد دولت نیامد
حامیان دولت با اینکه فصل بهار از راه رسیده است، اما همچنان از نامزد اصلی خود رونمایی نکردهاند؛ ولی افزايش فعالیتهای سیاسی اسفنديار رحيم مشايي بعد از مدتی که او سکوت اختیار کرده بود مورد توجه رسانهها قرار گرفته است. همچنین در ماه گذشته مشایی، احمدينژاد را در اکثر برنامههایش همراهی کرد و در برخی سخنرانیها هم هر دو خبر از آمدن بهار دادند و بر شعار انتخاباتی زنده باد بهار تاکید کردند.
در این میان روحالله احمدزاده، از چهرههاي نزدیک به مشایی که از همین ارتباطات توانست به سمت استانداری فارس و ریاست سازمان میراث فرهنگی برسد، كانديداتوري خود در انتخابات آتی را اعلام كرده است.
همچنین در انتهای تعطیلات نوروز امسال علی نيكزاد، وزير راه و شهرسازي دولت دهم که برخی رسانه از او به عنوان یکی از گزینههای اصلی دولت برای انتخابات نام میبرند، نامزدی خود را در انتخابات یازدهم اعلام کرد، اما بعد از یک روز سایت شبکه ایران که نزدیک به دولت است کاندیداتوری نیکزاد را تکذیب کرد و اعلام کرد که خبرنگار مربوطه در مصاحبه با نیکزاد از صحبتهایش برای حضور در انتخابات برداشت اشتباه کرده است. همچنین چهرههاي ديگري نظير ثمره هاشمي، غلامحسين الهام، علی اکبر صالحی و عبدالرضا شیخ الاسلامی هم به عنوان نامزدهاي احتمالي دولت ياد ميشود، اما از شواهد هویداست که محتملترين گزينه دولت، اسفندیار رحیم مشايي است.
اصلاحطلبان همچنان چراغ خاموش
اردوگاه اصلاحطلبان اما چراغ خاموش فعالیتهایش را جلو میبرد و در یک اقدام مهم انتخاباتی در روزهای پایانی سال گذشته 46 نفر از مشاوران رییسجمهوری پیشین ایران برنامه دولت مورد حمایت اصلاحطلبان را که به امضای سیدمحمد خاتمی رسیده بود با شعار «دولت امید، اعتماد، ثبات» منتشر کردند.در این برنامه سرفصلهای برنامه دولت اصلاحطلبان در حوزه فرهنگ، اقتصاد، سیاست داخلی و سیاست خارجی قرار گرفت و گفته شد که این برنامه توسط اتاق فکر اصلاحطلبان به تدوین رسیده است. در این مجموعه رویکردی تحلیلی مجموعه نگرشها و رویکردها و راهکارهای اصلاحطلبانه برای خروج کشور از وضعیت کنونی، بهخصوص در آستانه انتخاباتی که «میتواند سرنوشتساز باشد» مورد بررسی قرار گرفت. سیدمحمد خاتمی نیز در پاسخ به این نامه نوشت: «با سپاس فراوان از تلاش ارجمند عزیزان که منجر به ارائه متنی متین و دربردارنده نکات مهمی شده است امید دارم گامهای بعدی نیز با توکل به حضرت حق جهت روشنگری جامعه و ارائه راهحل مشکلات و خدمت به انقلاب و مردم برداشته شود.» به نظر میرسد انتشار این نامه در جهت افزایش تلاشها برای متقاعد کردن خاتمی به پذیرش نامزدی در انتخابات آتی باشد. این در حالی است که جبهه اصلاحات از خاتمی برای نامزدی در انتخابات دعوت کرده است و خاتمی نیز در یکی از دیدارهایش در سال گذشته گفته بود که به نظر اجماعی اصلاحطلبان برای کاندیداتوری در انتخابات احترام خواهد گذاشت. همین تحرکات احتمال کاندیداتوری خاتمی را افزایش داده است؛ اما شخص خاتمی در یکی از جلسات گفته است که تا آخر فروردین ماه نظر نهایی اش را برای حضور در انتخابات اعلام خواهد کرد.
در عین حال در میان اصلاحطلبان نیز افرادی همچون محمدرضا عارف معاون اول رييسجمهور در دولت اصلاحات، مصطفي كواكبيان نماينده سابق مجلس و محمد شریعتمداری، وزیر بازرگانی دولت اصلاحات اعلام کاندیداتوری کردهاند ولی دیگر افراد مطرح همچون نجفی و جهانگیری هنوز به تصمیم قطعی برای حضور در انتخابات نرسیدهاند و منتظر تصمیم جمعی اصلاحطلبان هستند.
در کنار همه این گزینهها، حضور احتمالی آيتالله هاشميرفسنجاني در انتخابات آتی مورد توجه رسانهها است و با اینکه او از کانداتوری امتناع میکند؛ ولی اخیرا در جلسهای گفته است: به احتمال ۹۰ درصد در انتخابات ریاستجمهوری کاندیدا نخواهم شد مگر آنکه یک مطالبه عمومی در کشور شکل گرفته و بنده احساس تکلیف نمایم.
با این حال به نظر میرسد که فضای انتخابات یازدهم ریاست جمهوری برای پرشورتر شدن همچنان منتظر حضور نامزدهای اصلی در این صحنه است و حضور احتمالی هاشمی یا خاتمی و مشایی در این رقابت سخت نتیجه نهایی این دوره از انتخابات را تعیين خواهد کرد.