آمریکا و اسرائیل به کدام اهداف در ایران حمله میکنند؟
روزنامه «یدیعوت احارونوت» نوشت: در شرایطی که احتمال حمله نظامی به ایران جدیتر از گذشته مطرح میشود، تحلیلگران معتقدند اسرائیل و آمریکا با هماهنگی کامل، اهداف خود را میان یکدیگر تقسیم کردهاند. تمرکز اصلی این حمله، نابودی سامانههای دفاع هوایی و موشکهای بالستیک ایران است؛ در حالی که موضوع هستهای در مقطع کنونی در اولویت پایینتری قرار دارد.
«دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا بر این باور است که تهدید به فشار نظامی میتواند موضع سرسختانه ایران در مذاکرات را تغییر دهد. در غیر این صورت، به نظر میرسد طرحهای عملیاتی برای حملات گسترده از پیش آماده شده باشد. در واشنگتن این آگاهی وجود دارد که سرنگونی نظام ایران تنها با حملات هوایی ممکن نیست، اما تضعیف تدریجی آن میتواند زمینهساز اعتراضات داخلی شود.
منبع عبری افزود: در صورت وقوع حمله، ارزیابیها نشان میدهد اسرائیل و آمریکا کاملاً با یکدیگر هماهنگ هستند و حتی نوعی تقسیم کار میان دو طرف انجام شده است. تجربه جنگ دوازدهروزه سال گذشته نشان داد که افسران ارشد دو کشور هفتهها روی نقشهها و تصاویر هوایی کار کرده و اطلاعات اطلاعاتی خود را به اشتراک گذاشتهاند. همچنین برخی اختلافنظرهای رسانهای درباره مخالفت آمریکا با حمله، بهگفته منابع آگاه، بخشی از جنگ روانی برای گمراهکردن ایران بوده است.
طبق گزارش «یدیعوت احارونوت»، نخستین و فوریترین هدف حمله، نابودی کامل سامانههای دفاع هوایی ایران و ایجاد برتری هوایی است. ایران پس از حملات قبلی اسرائیل تلاش کرده بود این سامانهها را بازسازی کند، اما به دلیل درگیری روسیه در جنگ اوکراین، به احتمال زیاد موفق به دریافت سامانههای پیشرفته «اس چهارصد» نشده است. درباره کمک چین نیز گزارشهای متناقضی وجود دارد، اما در هر صورت، خنثیسازی دفاع هوایی ایران اولویت اصلی خواهد بود.
هدف مهم دیگر، موشکهای بالستیک ایران است. برای اسرائیل، نابودی موشکهای دوربردی که خاک این رژیم اشغالی را تهدید میکنند اهمیت حیاتی دارد. در مقابل، آمریکا تمرکز بیشتری بر موشکهای کوتاهبرد و میانبرد خواهد داشت که پایگاهها و نیروهایش در منطقه و کشورهای متحد را تهدید میکنند. همچنین آمریکا بهدنبال انهدام کامل ناوگان پهپادی ایران است. به گفته منابع نظامی، هر وسیله پرندهای که تهدید محسوب شود، هدف قرار خواهد گرفت.
از دیگر اهداف احتمالی، ناوگان دریایی سپاه پاسداران است که میتواند تهدیدی جدی برای نیروهای آمریکایی و مسیرهای دریایی، بهویژه تنگه هرمز، باشد. نابودی این توان دریایی برای جلوگیری از بستن تنگه هرمز ضروری ارزیابی میشود.
در همین حال، اسرائیل خود را برای سناریوهای گستردهتر نیز آماده میکند؛ از جمله احتمال درگیری همزمان با حزبالله در لبنان و انصارالله در یمن. هدف اصلی تلآویو، از بین بردن تهدید موشکی ایران برای همیشه عنوان شده است.
«رز زیمت» مدیر برنامه ایران در مؤسسه مطالعات امنیت داخلی اسرائیل گفته است که آمریکا بهدنبال دستاوردی فراتر از ضربه زدن به موشکها خواهد بود. به ادعای او، تغییر کامل نظام ایران بسیار خوشبینانه است، اما تضعیف و بیثباتسازی آن ممکن است.
زیمت معتقد است آمریکا نمیتواند مطمئن باشد که مردم ایران پس از حمله به خیابانها خواهند آمد. به گفته او، بسیاری از ایرانیان خشمگین هستند، اما تضمینی وجود ندارد که بار دیگر جان خود را برای اعتراض به خطر بیندازند، مگر آنکه نشانههای روشنی از تزلزل واقعی نظام ببینند.
در بخش هستهای، این کارشناس مدعی است تأسیسات «نطنز» و «فردو» عملاً از کار افتادهاند و اگرچه ایران اقداماتی برای تقویت استحکامات انجام داده، اما در حال حاضر موضوع هستهای فوریت کمتری نسبت به گذشته دارد. با این حال، احتمال حمله به تأسیسات زیرزمینی عمیقتر یا شهرهای موشکی نیز وجود دارد؛ اهدافی که اسرائیل بهتنهایی توان تخریب کامل آنها را ندارد، اما آمریکا ممکن است قادر به نفوذ عمیقتر باشد.
در نهایت، یکی از محورهای اصلی هماهنگی میان اسرائیل و آمریکا، تقویت سامانههای دفاع موشکی است. انتظار میرود در صورت حمله ایران، علاوه بر آمریکا، کشورهای دیگری نیز از اسرائیل در رهگیری موشکهای بالستیک حمایت کنند؛ حمایتی که نسبت به جنگ ژوئن سال گذشته میتواند گستردهتر و چندملیتی باشد.