روزنو

به روز شده در: ۲۴ آذر ۱۳۹۸ - ۰۹:۴۱
روز گذشته دو خبر قابل تامل پیرامون عراق منتشر شد. نخستین خبر منتشر شده در ارتباط با توئیتی است از یک خبرنگار بدین شرح که: «امروز در بغداد، مطلع شدم که برای سومین بار، امریکا دیدار عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق با ترامپ در هفته آینده را لغو و ویزا ندادند.آنان شرط دیدار را تغییراتی در الحشد الشعبی و بستن قرارداد حدود ۱۰۰ میلیارد دلاری با چند شرکت اقتصادی امریکایی گذاشته بودند که میسر نشده.»
 روز گذشته دو خبر قابل تامل پیرامون عراق منتشر شد. نخستین خبر منتشر شده در ارتباط با توئیتی است از یک خبرنگار بدین شرح که: «امروز در بغداد، مطلع شدم که برای سومین بار، امریکا دیدار عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق با ترامپ در هفته آینده را لغو و ویزا ندادند.آنان شرط دیدار را تغییراتی در الحشد الشعبی و بستن قرارداد حدود ۱۰۰ میلیارد دلاری با چند شرکت اقتصادی امریکایی گذاشته بودند که میسر نشده.»
این اظهارات در برخی سایت‌ها نیز بازتاب داشت. اما آیا اساسا می‌توان چنین موضوعی را باور کرد؟
به گزارش روز نو :چند روز پیش بود که یک فرمان ۱۰بندی در رسانه‌ها‌ی مختلف منتشر شد. فرمانی که طی همه این روزها با تفاسیر مختلفی روبه رو شده است. دولت عراق، فرمان ادغام گروه «حشدالشعبی» در ارتش این کشور را در 10 فرمان اعلام کرده بود. دراین فرمان صریحا اعلام شده است: این گروه‌ها، چه فردی و چه تشکیلاتی باید تمام ارتباطات سیاسی خود را قطع کنند. تمامی مراکزی که اسم گروهی از گروه‌های حشدالشعبی داشته باشند چه در داخل شهرها و چه خارج از آن، بسته خواهند شد. سی روز آینده زمان پایانی برای پیاده سازی این اقدامات اعلام شده است.
بر طبق این فرمان قرار بود که تمامی نیروهای حشد الشعبی به عنوان بخشی از نیروهای مسلح عراق عمل ‌کنند و هرگونه قوانینی که برای نیروهای مسلح اعمال می‌شود برای نیروهای حشد الشعبی نیز اعمال شود،‏ تمام نامگذاری‌های گروه‌های حشدالشعبی با نام‌گذاری‌های نظامی نظیر (لشکر، تیپ، گروهان و... ) جایگزین می‌شود. در این میان گروه‌هایی که به نیروهای مسلح نمی‌پیوندند می‌توانند به گروه‌های سیاسی که تحت قانون احزاب ‏است، تبدیل شوند و از هر گونه حمل سلاح منع خواهند شد، مگر با مجوز و در صورت نیاز برای حمایت از مراکز غیرنظامی و فرماندهی و شرایط آنها همانند بقیه گروه‌های سیاسی خواهد بود. پادگان‌های میزبان نیروهای حشدالشعبی نیز کاملا همانند دیگر نیروهای مسلح بوده و مکان‌های حضور ‏نیروهای حشدالشعبی برای مبارزه بر اساس چارچوب‌های معمول در نیروهای مسلح تصمیم گیری خواهد شد.
این در حالی است که از این پس موجودیت هر گروه مسلحی که پنهانی یا آشکارا خارج از این چارچوب فعالیت می‌کند ممنوع بوده و تخطی از قانون به شمار می‌آید. این دستور عبدالمهدی نماد یک تغییر عمده در ساختار حشد الشعبی است و از سویی دیگر حتی عده‌ای با عنوان انحلال این نهاد نیز از آن سخن می‌گویند. اما آیا اکنون آمریکا بازهم درخواست عراق را به خاطر موضوع حشد الشعبی رد کرده است؟ آن هم به دلایل ماجرای حشد الشعبی و البته زیربار نرفتن عراق به قرارداد 100 میلیارد دلاری با شرکت‌ها‌ی آمریکایی ؟
 
عراق تحت فشار آمریکاست اما...
حشمت الله فلاحت پیشه می‌گوید دولت جدید عراق که به روی کار آمد به صورت کلی عملا خلاف خواست آمریکا عمل شد و پاسخی هم که به آمریکا می‌دادند پاسخ واقع گرایانه‌ای بود که طبیعت مناسبات ایران و عراق به گونه‌ای است که باید راهبردی شود و در عین حال مناسبات آمریکا با عراق حتما نمی‌تواند راهبردی بماند و عراق زمانی که به سمت استقلال پیش برود شاهد کاهش ارتباطات خواهیم بود. از سویی حشد الشعبی جریانی است که تبدیل به بخشی از نیازهای امنیت عراق شده است و بایداین نیرودر قالب الزامات امنیتی عراق سازوکارش مشخص شود و نه در قالب خواسته‌ها‌ی آمریکا. از همین رو مقامات عراقی به صورت کلی همواره تحت فشار بودند.
از فلاحت پیشه می‌پرسیم آیا این امکان دارد که سه بار یک دیدار دراین سطح لغو شود اما در رسانه‌ها‌ انعکاس نیابد یا مقامات دوکشور از آن سخنی به زبان نیاورند؟ که می‌گوید: هر چیزی ممکن است اما واقعیت قضیه این است که مناسبات سیاسی عراق و آمریکا به هیچ وجه به‌اندازه مناسبات سیاسی ایران و عراق نیست ولی از طرفی دیگرهم آمریکایی‌ها‌ به رغم این شرایط، سیاست صفر و صدی را در قبال عراق پیش نمی‌گیرند. آنها می‌دانند که واکنش فوری و واکنش تنش زا حتما می‌تواند مناسبات را بدتر و آمریکا را از خواسته‌ها‌یش از عراق دور کند.
از سویی محمود دهقان کارشناس مسائل بین‌الملل هم درباره این خبر به آفتاب یزد می‌گوید:
به نظر می‌آید اگر چنین موضوعی صحت داشت ترامپ با توجه به شخصیت‌اش آن را در توئیتر اعلام می‌کرد. همان طور که درباره سایر کشورها درخواست‌ها‌ی خود را به شکل‌ها‌ی متفاوت بیان می‌کند. وقتی ترامپ از گاو شیرده خواندن عربستان یا کنایه‌ها‌ی سنگین به معاونین و مشاورین خود ابایی ندارد قطعا دراینباره نیز اگر خواسته‌ها‌یی از عراق داشت و یا در خواست دیداری را رد می‌کرد، آن را به زبان می‌آورد.
 
تکاپوی عراق
در کنار این موضوع اما، ماجرای تکاپوی جدید عراق برای میانجیگری میان ایران و آمریکا نیز به گوش می‌رسد؛ اینکه بغداد به آب و آتش می‌زند و هرآن چه که از توانش برمی‌آید انجام می‌دهد تا ایران و آمریکا پای میزمذاکره بنشینند. پیشتر هم نام عراق به عنوان یکی از کشورهایی که در کنار ژاپن، فرانسه، عمان و.... تمایل خود را به عنوان میانجیگر ایران و امریکا نشان می‌دادند، دیده می‌شد.
این بار خبری منتشر شده مبنی براینکه این روزها عراق نه فقط به عنوان کشوری که تمایل به اجرای نقش میانجی میان ایران و آمریکا دارد، فعال است بلکه به عنوان کشوری که از سایر کشورها نیز در این زمینه در خواست کمک کرده است، معرفی می‌شود. برخی می‌گویند بغداد در ماههای اخیر با برخی دولت‌ها‌ی اتحادیه اروپا در مورد تنش بین واشنگتن و تهران، تماس‌ها‌ی مثبتی داشته است. عراق یک زمینه مشترک برای این طرح پایه ریزی کرده و آن را با سفرای دولتهای بریتانیا، فرانسه و آلمان ادامه می‌دهد.
این در حالی است که انتخاب می‌نویسد یوالد کونیگ، کارشناس مسائل اروپا بر این عقیده است که فرصت زیادی برای موفقیت پیشنهاد عراق مبنی برمیانجیگری کشورهای اروپایی وجود ندارد و اهمیت این پیشنهاد تنها در این نکته است که دو طرف بحران یعنی تهران و واشنگتن را دعوت به نشستن سر میز مذاکره می‌کند و این امر قطعا با میانجی گری اتحادیه اروپا ممکن می‌شود.
کونیگ معتقد است اروپا قدرت کافی برای منصرف کردن واشنگتن از موضعش و کشاندن آن سر میز مذاکره ندارد. استدلال وی برای این دیدگاه آن است که رئیس جمهور آمریکا نمی‌خواهد دولتهای اروپایی استقلال رای داشته باشند. این کارشناس مسائل اروپا همچنین تصریح کرد که نمی‌تواند واکنش ترامپ در برابر درخواست اروپا از او، برای انجام مذاکره با تهران را پیش بینی کند.
 
انواع میانجی گری‌ها‌
موضوع پیشنهادعراق برای میانجیگری کشور‌ها‌ی اروپایی میان ایران و آمریکا درحالی صورت‌می‌گیرد که این کشور به خوبی از نگرانی‌هایی که در نتیجه منازعه ایران و آمریکا در گرفته است، آگاه است. از آنجا که عراق در مرکز منطقه و محدوده جغرافیایی منازعات قرار گرفته ترجیح می‌دهد به جای اینکه در میانه درگیری‌ها باشد میانجی منازعات باشد و در راستای کاهش شدت درگیری در منطقه تلاش کند.
از سویی سیاست عدم همکاری‌ها‌ی تجاری میان دو کشور عراق و ایران به عنوان یکی از دغدغه‌ها‌ی این کشور به شمار می‌آمد که از همین رو باعث شده است که تا این‌اندازه، موضوع میانجیگری بین دو کشور را مهم بداند. این در حالی است که از سوی دیگر خبرهایی حاکی از این بود که آمریکا نیز خواهان ایفای نقش عراق دراین میان به عنوان میانجی است. آن طور که درماه‌ها‌ی اخیر بارها این مطلب به گوش رسیده است که آمریکا از دولت عراق خواسته است که با میانجیگری عراق، در معرض خطر قرار نگرفتن نیروهای آمریکایی، تضمین شود و در مقابل، عراق از تحریم‌های اقتصادی آمریکا علیه ایران مستثنی باشد.
اردیبهشت ماه امسال بود که حتی نقل قولی دراینباره از سوی پامپئو وزیر خارجه آمریکا مطرح شد. محمد مهدی البیاتی عضو ائتلاف فتح نیز همان زمان احتمال داد که مایک پامپئو وزیر خارجه آمریکا به عراق درخواست میانجی‌گری عراق به منظور فراهم کردن فضای گفتگوی ایرانی-آمریکایی را داده است.
برخی هم می‌گویند زمانی که پامپئو برای عقد معاملات تجاری به ویژه در زمینه انرژی به ویژه در بخش‌های برق، نفت و گاز طبیعی به عراق سفر کرد، موضوع میانجیگری را در این میان مطرح کرده است.
 
برای یک قرارداد
اما دهقان معتقد است که موضوع اخیر درباره پیشنهاد عراق به فرانسه و کشورهای اروپایی را باید به شکل دیگری دید. وی درباره میانجیگری میان ایران و آمریکا می‌گوید : به نظر می‌آید ماجرای پیشنهاد عراق را دراین ارتباط باید به گونه‌ای دیگر دید. من سررشته خبر رایزنی‌ها‌ی عراق و فرانسه در مورد ایران را در پیشنهاد اخیرظریف می‌بینم. پیشنهادی مبنی براین که ایران با کشورهای منطقه قرارداد عدم تعرض امضا کند. آن هم بعد از آنکه امارات هم در خلیج فارس احساس خطر می‌کند و از سویی می‌داند ادامه تنش می‌تواند این کشور را تا ورشکستگی بکشاند. امارات اکنون تغییر مسیر داده و ازیمن نیز خود را کنار کشیده است. آنها اکنون عراق را برای نشست ایران با کشورهای حوزه خلیج فارس واسطه کردند؛ نشستی که احتمالا می‌تواند در آن قرارداد امضا شود. قطر، عمان و کویت نیز در اجلاس بغداد دراین زمینه نقش دارند و ممکن است قطعنامه عدم تعرض را باایران امضا کنند.
وی درباره اینکه پس پیشنهاد عراق به فرانسه چه ماجرایی دارد، می‌گوید: این نیز در قالب همان طرح است. البته این پیشنهاد به صورت کلی پیشنهادفرانسوی‌ها‌ست. از سویی فرانسه پیشنهاد داده است که آمریکا یکسری از تحریم‌ها‌ی محدود راجع به ایران برای فروش یک میلیون بشکه در روز را بردارد، این معافیت‌ها‌ برای ژاپن، کره و... است تا مجرای درآمد ایران بسته نشود.
دهقان می‌گوید: بازگشت ترامپ به برجام عملا نشدنی است، چون این موضوع شعار انتخاباتی ترامپ بوده است، ولی ممکن است آمریکا همان کشورهایی که قبلا در تحریم‌ها‌ آن را معاف کرده بود را اکنون هم معاف کند تا تنش در منطقه پایین بیاید و ایران هم بازگشت به برجام را
انجام دهد.
دهقان اضافه می‌کند: بنابراین پیشنهاد اخیر عراق اگر چه در ظاهر قضیه شبیه به در خواست‌ها‌ی قبلی این کشور مبنی بر میانجیگری میان ایران و آمریکاست. اما در واقعیت باید بدانیم اساسا ایران و آمریکا قرار نیست بر سر مسائل کلان مذاکره کنند. هدف عراق امروز بر آوردن حداقل‌ها‌ست. یکی ازاین حداقل‌ها‌ این است تا کشورهای خلیج فارس با ایران قرارداد عدم تعرض امضا کنند که اگر این اتفاق بیفتد عربستان کاملاتنها خواهد شد و از این نظر این اتفاق گام بزرگی است. یکی از رایزنی‌ها‌ی اخیر عراق با اروپایی‌ها‌ نیز حول همین موضوع می‌گردد.
این در حالی است که حشمت الله فلاحت‌پیشه عضو کمیسیون امنیت ملی، عراق را کشوری می‌داند که بیشترین حسن نیت را در بحث میانجیگری میان ایران و آمریکا داشته است. او می‌گوید: عراق بالاترین سطح رشد مناسبات اقتصادی را با ایران داشته است. هنوز هم زمینه‌ها‌ی فراوانی در این زمینه وجود دارد و عراقی‌ها‌ هم می‌دانند هرچه تنش میان ایران و امریکا بیشتر شود منفی‌ترین اثرش را نیز در همین مناسبات می‌گذارد. علاوه بر این عراقی‌ها‌ واقع گرایانه تر از هر کشور دیگری موضوع میانجیگری را مطرح می‌کنند و در حسن نیت عراق دربحث میانجیگری اش نباید‌اندکی تردید داشت.

آفتاب یزد
برچسب ها: عراق ، فشار آمریکا
نظر شما
نظراتی كه حاوی توهین و مغایر قوانین کشور باشد منتشر نمی شود
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربحث ترین روز
عکس روز
خبر های روز